Eńbek • 13 Qarasha, 2023

Ormanshynyń eseli eńbegi

560 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Sábıt Mustafın – Esil aýdanyndaǵy Bulaq aýylynyń týmasy. Bul aýyl Soltústik Qazaqstanda 80-jyldary qurylǵan on shaqty ǵana taza qazaq keńsharlarynyń biri. Qazir M.Jumabaev aýdany aqsaqaldar alqasynyń tóraǵasy bolyp júrgen Oralbaı Saǵyndyqov basqarǵan jyldary Bulaq keńshary gektarynan 31 sentnerden astyq jınap, respýblıkada rekord jasaǵan. Al keńshardyń Jámet Kákimov basqarǵan Aqtastaǵy brıgadasy tipti 33 sentnerden astyq alyp, brıgadırdiń ózi keýdesine keńestik «Eńbek dańqy» ordeniniń II dárejesin qadaǵan.

Ormanshynyń eseli eńbegi

Osy aýyldan bulardan basqa da talaı eńbek erleri shyqty. Ob­lystyq atqarý komıteti tóra­ǵa­synyń birinshi orynbasary bolǵanda 11 jyl boıy óńirdiń aýyl sharýashylyǵy salasynyń damýyna basshylyq jasaǵan Jaqsylyq Ysqaqov aǵamyz da – osy Bulaqtiki. Qazir bul aqsa­qal­dyń keýdesinde jeti orden jar­qyraıdy. Osyndaı eńbekte únemi alda bolǵan úlgini aǵa ur­paq aýyldyń jastarynyń bo­ıyna da sińirgeni kórinip júredi. Bulaq aýyldyq okrýginiń qazirgi ákimi, aýyldyń tól týmasy Bolat Beısenbaev ta – oblystyń eń ozyq aýyl ákimderiniń biri. Ol oblystyq, aýdandyq bıýdjetten aýyldyń áleýmettik jaǵdaıyna bólinetin qarajatty shyp-shyr­ǵasyn shyǵarmaı bóldirip, okrýg­tegi úsh aýyldyń da jaǵdaıyn jaqsartyp keledi. Munda aýylǵa jaryq tartý, aýyz sýyn jetkizý, kóshelerin jóndeý, tipti joldaryna asfalt tóseý sııaqty ju­mystar úzilmeıdi.

Osyndaı eńbekqor, moı­nyn­da­ǵy mindetine jaýapker­shi­lik­pen qaraǵan azamattar arasynan shyqqandar aýyldan basqa jer­lerde de úlken tabystarǵa jetýde. Sonyń biri – Aıyrtaý aýda­nyn­daǵy «Orlınogor» orman shar­ýa­shylyǵynda on jyldan asa ýaqyt eńbek etip kele jatqan Sábıt Mustafın. Ol Bulaq aýylynda týyp, osyndaǵy mektepti bitirip, er jetken azamat.

Jýyrda Respýblıka kúni qar­­sańynda Sábıt Prezıdent  Qas­ym-Jomart Toqaev­tyń qo­ly­nan ol III dáre­je­li «Eńbek dańqy» ordenin aldy. Bul madaq oǵan erinbegen eń­bektiń, óziniń mindetine degen adaldyǵynyń arqasynda keldi.

Bulaq aýyly jan-jaǵy jasyl orman, jarqyraǵan kólderi de bar, tabıǵaty erekshe sulý mekenge ornalasqan. Sábıt bala kezinde qurdastarymen birge ormanǵa jıi baryp, jıdek, búldirgen teretin. Asyr salyp oınap, hosh ıisti ormannyń saf aýasymen tynys­taıtyn. Onyń ústine ormanshy bolǵan atasynyń inisi Qabdolla Bekhojınniń de jumystaryn kórip ósken. Atasynyń salt atpen orman aralap, onyń tynysh­ty­ǵyn baqylap júrgenin, keıde ormannyń ishin tazalatyp jat­qa­nyn, jurtqa otyndyq aǵash berip jatqanyn jıi kóretin. О́ziniń de ormanshy bolý armany sol kezderde oıanǵan eken.

Ormanǵa degen súıispenshilikti bala jasynan boıyna sińirgen Sábıt Mustafın de óziniń ómirin ormanshylyqpen ushtastyrdy. Ol Býrabaıdaǵy orman sharýa­shy­lyǵy kolledjine túsip, ormanshy-tehnık mamandyǵyn alyp shyǵyp, Aıyrtaý aýdanyn­da­ǵy «Orlınogor» orman sharýa­shy­lyǵy kásipornyna jumysqa turady. Bul aýdan – Sábıttiń týǵan aýylynyń jerimen japsarlas jatqan meken. Jas mamandy jumysqa qabyldaǵan burynǵy dırektory Temirjan Sákenov oǵan úlken úmit artyp, jasyl ormanǵa jatsań-tursań janashyrlyq bil­di­rýdi umytpa dep ósıet aıtqan eken. Úlken kisiniń senimin aq­taý­ǵa tyrysqan Sábıt óz mindetine yjdahatpen kirisip, áli kúnge osy talap deńgeıinen tómen­de­gen emes. Sábıttiń óz ju­my­syn adal atqaryp, mindetine jaýapkershilikpen qaraıtynyn dırektory talaı ret atap ótken. Temirjan aǵa zeınet demalysyna ketken soń byltyrdan beri onyń ornyna kelgen Tımofeı Semenovpen de Sábıt ortaq til taýyp jumys istep keledi.

Ormanshynyń mindeti – ormandy órtten saqtaý, sýyq qoldy adamdardyń orynsyz kesýine, búldirýine jol bermeý bolsa – Sábıt baqylaıtyn 2 363 gektar jerdiń orman ýchaskesinde eshqashan ondaı tótenshe jaǵdaı bolǵan emes. Bul Sábeńniń attan túspeı ormandy jıi ara­la­ýynyń, aǵashty kúzetip qana qoımaı ondaǵy ań-qustardyń saqtalýyna da únemi nazar aýda­ryp otyrǵanynyń arqasy dep aıtsaq, qatelespeımiz. Sábıttiń ózi: «Ormandy saqtap qalý úshin tynbaı eńbek etemiz. О́rtten, zańsyz aǵash kesýshilerden attan túspeı qorǵaımyz. Biz tipti ań-qustardyń aman bolýyna qaraılasamyz. Munda zańsyz ańshylyq jasaýǵa bolmaıdy. Aǵash bolǵasyn ań-qus bolý kerek. Tabıǵatta bári bir-birimen úılesken ǵoı», deıdi. Sóıtip, Sábıt Mustafın ormanshy ǵana emes ýchastogindegi ań-qustardy qorıtyn qoryqshy mindetin de atqaryp keledi.

Ormanshynyń mindetine jyl saıyn kóktem men kúzde jańa óskinderdi otyrǵyzý jumystary da júktelgen. Bıylǵy kúzde Sá­bıt­tiń qaraýyndaǵy ýchaskege 127 gektar jerge jańa óskin egildi. Bul da – onyń ýchastoginiń ozyq ekeniniń kórinisi. Ýchastok orma­ny­nyń 60 paıyzy qaraǵaı, biraq sońǵy jyldary qaıyń egýdi kó­beı­t­ken.

«Sábıt – óte qarapaıym, jaq­sy adam. Áriptesteriniń ortasynda syıly. Onyń óz jumysyna adal­dyǵyn biz basqalarǵa únemi úlgi qylamyz. Sábıt moınyna júktelgen mindettiń bárin tııa­naq­ty oryndaıdy. Sondyqtan men Sábıt Qaıranasulynyń Pre­zıdenttiń qolynan alǵan ma­­­ra­­patyn laıyqty dep sanaımyn», deıdi «Orlınogor orman sharýashylyǵy» KMM dırek­to­rynyń orynbasary Erlan Bekmaǵambetov.

S.Mustafındi orman qorǵaý­dan sharshap qaıtqanda úıishi­lik jylylyq qarsy alady. Mektepte psıholog bolyp isteıtin kelin­she­gi Kúlderaı men qyzy otaǵasynyń jumysynyń ońaı emes ekenin, onyń kúni boıy attan túspeı, orman aralaǵandyqtan sharshaǵanyn birden sezip, demalýyna barlyq jaǵdaıdy jasap baǵady.

Sábıttiń eren eńbegin eli aqtap, basshylar qostap oǵan eli­­mizdiń joǵary nagradasyn berdi. «Bul jalǵyz meniń emes, sharýa­­shylyǵymyzdyń barlyq eńbek­ker­leriniń jetken tabysy dep bilemin. Bizdiń oblysymyzda men sııaqty 500 ormanshy bar. Olardyń bári de tynymsyz eńbek etip, jasyl baǵymyzdy qorǵaýda. 2025 jylǵa deıin Pre­zıdenttiń talabyna sáıkes 120 mıllıon kóshet egýdi de mej­delep otyrmyz», deıdi ol. Adam­ǵa jaıly kúı syılaıtyn jasyl or­mannyń qor­ǵaý­­shy­syna biz de sáttilik tiledik.

 

Soltústik Qazaqstan oblysy