Sharýashylyq • 17 Qarasha, 2023

Kúzgi jıynnyń kórsetkishteri

200 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Jetisýda kúzgi jıyn-terin naýqany jaqyndap keledi. Bıyl aýa raıynyń qolaısyzdyǵyna qaramastan sharýalardyń nátıjesi byltyrǵydan kem emes. Búginde masaqty-dándi daqyldardyń 95 paıyzy oryldy. Qazir óńirdegi bar tehnıkasy egin basynda. Kún buzylmaı turyp ónimdi qoımaǵa tasyp alý shart. Kartop sharýashylyǵy da belsendi. Qazir óńirge aýylsharýashylyq salasyna ınvestor tartý jumysy júıeli júrgizilip otyr.

Kúzgi jıynnyń kórsetkishteri

Sýretti túsirgen – Dmıtrıı Erofeev

Agrarly óńirde áýeli masaqty-dándi daqyldar, ıaǵnı arpa, bıdaı, suly tolyǵymen orylyp, 483,9 myń tonna astyq bastyryldy. Ortasha ónimdilik gektaryna 18,2 sentnerden keledi. Bul – jaman nátıje emes. Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń málimetine qaraǵanda, sebilgen 324,4 myń gektar dándi daqyldardyń 309,5 myń gektary nemese 95,4 paıyzy orylyp, 745,0 myń tonna astyq bastyryldy. Onyń ortasha ónimdiligi gektaryna 24,1 sentnerdi qurap otyr.

Osy oraıda kúrish, kartop, baqsha daqyldary men kókónis tolyǵymen jınalyp bitken. Atap ótsek, 1,07 myń ga jerden 3,41 myń tonna kúrish jınalyp, ortasha shyǵymy ár gektarynan 32,0 sentnerdi quraǵan. Sol sııaqty 7,6 myń ga jerden 226,7 myń kókónis, 1,8 myń gektardan 51,5 myń tonna baqsha daqyldary jınap alyndy. Kartopqa toqtalsaq, 11,9 myń gektardan 245,3 myń tonna jınalyp, ortasha ónimdilik gektaryna 206,8 sentnerge jetti.

Kóptiń kóńiliń kúpti qylǵan dándik júgeriniń jaıyna úńilsek. Dala arýynyń 42,0 myń gektary nemese 73,8 paıyzy jınalyp, 257,6 myń tonna ónim alyndy. Áıtkenmen bıyl júgeride baǵa joq, kúnnen kúnge túsip bara jatyr. Al maıly daqyldardyń 67,4 myń gektary nemese 83,6 paıyzy jınalyp, odan 127,8 myń tonna ónim alynsa, qant qyzylshasynyń 7,6 myń gektary nemese 89,4 paıyzy qazylyp, 293,7 myń tonna ónim jınaldy. Ázirge ortasha ónimdilik gektaryna – 386,0 sentner.

Osy rette aýyl sharýashylyǵy salasynda belsendi kúreńbeldikterdiń jaǵdaıynan syr tartsaq. Jetisý je­rin­degi jalpy aýyl sharýashylyǵy óndi­risiniń 11,2 paıyzy Kerbulaq aýdany­nyń úlesinde. Sondyqtan aýdannyń kórsetkishi oblys úshin óte mańyzdy.

Bıyl bul óńirdiń agrarlyq sektoryna quıylǵan ınvestısııa kólemi 9,8 esege artty. Aýdanda negizinen astyq ósiriledi. Bıylǵy egis alqaby 113,5 myń gektarǵa jetkizildi. Al dándi daqyldar egistigi – 98,7 myń  gektar, bul kórsetkish byltyrǵymen salystyrǵanda biraz joǵary.

Aýdandyq aýyl sharýashylyǵy jáne jer qatynastary bóliminiń basshysy Mádı Saýylhanovtyń aıtýynsha, bıyl zamanaýı tehnologııa qoldanyla otyryp, qant qyzylshasy 700 gektarǵa sebilgen. Kóksý qant zaýytyna 31 myń tonna qant qyzylshasynyń ónimin ótkizý josparlanyp otyr.

Kartop sharýashylyǵy – basym baǵyttardyń biri desek, bul daqyl 1313 gektarǵa egilgen. Qazir onyń 900 gektary jınalyp, 21 myń tonna ónim alynǵan. Aldaǵy ýaqytta iri ınvestorlar ákelip, kartop óndirisin ónerkásiptik baǵytqa almastyrý boıynsha jumys júrgiziledi. Alaıda sý sharýashylyǵy nysandarynyń eskirýinen sýarmaly egistik alqaptarynyń basym bóligi tálimdi jer retinde paıdalanylýda.

Qazirgi ýaqytta Jamanbulaq, Taldy­bulaq, Mataı toǵandary men Eńkól, Ara­ltóbe sý qoımalaryn kúrdeli jón­deý boıynsha jobalar iske asyp jatyr. Al kelesi kezeńde Araltóbe, On­jas, Qoǵaly, Bastaý, Qarlyǵash, Qy­zyl­mektep, Shymyldyq, Maıtóbe, Aqtó­be, Túlkili sýarý arnalarynyń 135 shaqyrymyn qaıta jańartý kózdelýde, jobalyq-smetalyq qujattamalaryn ázirleýge oblystyq bıýdjetten 148,9 mln teńge qarastyrylǵan. Bul jalpy aýmaǵy 9515 gektar sýarmaly jerdi aınalymǵa engizýge múmkindik beredi. Onyń syrtynda, Jolaman massıvindegi 700 gektar sýarmaly egistikti tolyq paıdalaný úshin jańbyrlatqysh mashınalar satyp alynyp, egistik jumysy júrgizilýde.

Tórt túlikti qystan aman alyp shyǵý úshin mal azyǵy qorynyń jospary bekitilip, shóp daıyndaý naýqany tolyq aıaqtaldy. Iаǵnı170,2 myń tonna shóp, 54,9 myń tonna saban, 30,5 myń tonna pishendeme men súrlem, 38,0 myń tonna jemdik azyq ázirlendi.

Aýdanda 9 mal bordaqylaý alańy, 7 taýarly sút fermasy jumys isteıdi. Bıyl 200 basqa arnalǵan 1 taýarly sút fermasyn ashý  josparlanyp otyr.

 

Jetisý oblysy