Qoǵam • 05 Jeltoqsan, 2023

Volonterlik – qoǵam izgiligi

242 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Búgin – Halyqaralyq volonterler kúni. Eriktiliktiń qýaty men áleýetin atap ótetin merekeni BUU Bas Assambleıasy osydan 38 jyl buryn bekitti. Búginde alty qurlyqtaǵy 8 mıllıard adamnyń 1 mıllıardqa jýyǵy –qoǵamǵa meıirim sáýlesin shashyp júrgen volonterler. Bul – úlken kúsh. Qazaq elinde qansha volonter bar? Olarǵa memleket tarapynan qandaı qoldaý kórsetilip jatyr?

Volonterlik – qoǵam izgiligi

Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»

Abylaıhan Ábdirásh – dáriger-volonter. Onyń 2-kýrsta ýnıversıtet janynan qurǵan shaǵyn stýdent­tik keńesi qazir «Medısına jas­tary» respýblıkalyq qoǵamdyq birles­tigi­ne aınaldy. Qanatynyń astynda 3 myń­nan asa volonter bar. Uıym el­degi 16 myń­nan asa muqtaj janǵa kómek qo­lyn sozyp, densaýlyq saqtaý jáne halyqtyń medısınalyq saýatyn arttyrý maqsatynda 250-den astam áleýmettik mańyzy bar is-shara ótkizgen.

– Abaı atamyz «Paıda oılama, ar oıla» degen. Iаǵnı ár azamat «Qoǵamnyń damýyna qalaı úles qosamyn?» dep oılanǵany abzal. Biletinimizdi ózimizden keıingi býynǵa úıretsek, adal eńbek etsek – arymyz da taza. Astana medı­sına ýnıversıtetinde oqyp júrgenim­de-aq otandastaryma kómektesýdi kózdegen edim. Mine, volonterlikpen aınalysqanyma 8 jyldan asty. 2020 jyly bastalǵan pandemııa medısına men densaýlyq saqtaý bizdiń eldiń árbir azamaty úshin eń mańyzdy salalar ekenin kórsetti. О́kinishke qaraı, elde medısına mamandary tapshy. Demek medısınalyq eriktilikti damytý qajet. Ásirese aımaqtyq densaýlyq saq­taý salasyna sertıfıkattalǵan medı­sı­nalyq volonterlerdi daıarlaý kerek. Olar dárigerler men medbıkelerdiń kómekshi­leri retinde naýqastarǵa kómek kórsetip, turǵyndar arasynda profılaktıkalyq jumystardy júrgize alady. Osylaısha, eldiń órkendeýine az da bolsa úles qosa alamyz, – dedi «Medısına jastary» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Abylaıhan Ábdirásh.

Bizdegi janashyrlardyń jurt­­qa jasaǵan jaqsylyǵy az emes. Kóbi­niń ıgi isteri kózden tasa qalady. О́z erkimen, júrek qala­ýymen elge járdemdesip júr­gen jannyń taǵy biri – Ásııa Qul­­janova. Alǵash oblystyq «Qy­zyl Aı qoǵamy» qoǵamdyq birles­ti­ginde jetekshi bolyp, qınalǵanǵa qol ushyn sozǵan volonter, qazir jeke top quryp, halqymyzdyń qanynda bar ıgi dástúrdi nasıhattap júr.

ypr

– Volonterlik joldaǵy ıgi ister halqymyzdyń birligin be­kem­deı túsedi. Osy tusta úki­mettik emes uıymdarǵa mem­lekettiń qoldaýy mańyzdy. Biz áleýmettik osal toptar ókilderine turaqty járdem berip, júzdegen janǵa kómek kórsettik. Sondaı-aq quqyq qorǵaý organdary qyz­metkerlerimen birge qoǵamdyq qaýip­sizdikti qam­­tamasyz etý maq­sa­tynda bir­neshe márte reıdke de shyq­tyq. Bári volonterlikti tegin qyzmet, járdemdesý dep biledi. Shynyna kelsek, ár azamat erik­ti bolyp kómektesýi kerek. Kómekke muqtaj adamdar kóp. Másele tek materıaldyq kómek­te emes. Jyly sóz aıtyp, qıyn sátte qol­da­ǵanyńyzdyń ózi – qamqorlyq. Kúndelikti ju­mysta «bári jaqsy bolady» degen bir aýyz sózdi estigisi keletinder kóp. Sondyqtan «volonterler» dep jaýapkershilik pen mindetti shektemegen jón. Bul barlyǵymyz birge jumyla is­teıtin jumys, – dedi «Batys» volonterlik tobynyń jetekshisi Ásııa Quljanova.

Eseppen emes, qoǵamǵa áleýeti jetkenshe kómekteskenderdi elep-eskerip, alǵys aıtýdy Prezıdent te nazardan tys qaldyrǵan emes. Maý­sym aıynda ótken Ha­lyq­aralyq volonterler forýmynda Memleket basshysy eriktiler qoǵamda aıryqsha ról atqaratynyn aıtyp, volonterlik pen qaıyrymdylyq dástúrin nyǵaıtý úshin birneshe keshendi is-shara qabyldaýdy usynǵan.

«Osy saladaǵy strategııalyq baǵyttardy naqty kórsetetin jańa Jol kartasyn ázirleý kerek. Atalǵan qujat volonterlik qozǵalysqa tyń serpin berip, onyń taıaý jyldardaǵy da­mýynyń basty baǵyttaryn aıqyn­daýǵa tıis. Ekinshiden, erik­tilik pen qaıyrymdylyq isin esepke alatyn júıeni kezeń-kezeńimen engizý qajet. Bul bastama volonterlik qoz­ǵalysty yntalandyrý úshin zańnamalyq deńgeıde tıimdi sharalar qabyldaýǵa múmkindik bere­di. Úshinshiden, volonterlik qoz­­ǵalysty uzaqmerzimdi grant berý arqyly yntalandyrý kerek. Bul rette memlekettik jáne jekemenshik grant berýshiler arasynda turaqty seriktestik ornatyp, otandyq jáne halyqaralyq donorlardyń bir-birimen nátı­jeli yntymaqtastyǵyn qalyp­tastyrý mańyzdy. Tór­tin­shi­den, volonterlik jáne qaıy­ry­­m­­dylyq isterdi ınstıtýt­tyq turǵyda qol­daý ınfraqurylymyn dáıekti túrde damytqan jón. Ol úshin volonterlerdiń ulttyq jáne aımaqtyq deńgeıdegi front-ofısiniń uıymdastyrýshylyq, tehnıkalyq jáne kadrlyq ále­ýetin kúsheıtý qajet. Besin­shiden, volonterlik qyzmet sala­syn­daǵy halyqaralyq ynty­maqtastyqty odan ári nyǵaıtýǵa jáne ilgeriletýge erekshe nazar aýdarý qajet», dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Forýmda qaýzalǵan taqyryp­tyń biri tótenshe jaǵdaı kezindegi volonterlerdi saqtandyrý máse­lesi edi. Ulttyq volonterler jeli­siniń atqarýshy dırek­to­­ry­nyń orynbasary Aıbek Dosym­betov­tiń sózinshe, búginde «Volon­terlik qyzmet týraly» zańǵa memleket tarapynan óz­ge­ris­ter men túzetýler engizý kóz­de­lip otyr.

– Qazir volonterlikti damytý jol kartasy ázirlenip jatyr. Qujat 2024 jyldyń basynda qabyldanady degen úmit bar. Mınıstrlikke óz usynys­ta­rymyzdy jetkiz­dik. Basty aksent – volonterliktiń túrli salalaryn damytýdyń júıesin jasaqtaý. Máselen, Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń aıasynda dáriger volonterlerdi oqytý qolǵa alynbaqshy. Osylaısha, ózge de sala ókilderine arnaıy tapsyrma berilip jatyr. О́zderi oqytyp, arnaıy sertıfıkattaryn taǵaıyndaıtyn múmkindikterdi oılastyrýdamyz. Arasynda stýdent volonterlerge qandaı kómek qarastyrylýy kerek degen syndy saýaldar jiti tal­­danady. Sondaı-aq aýdan, aýyl bolsyn respýblıkanyń túkpir-túkpirindegi volonterlik uıymdardyń kez kelgeni volon­terlik jobany ıgerýge ótinim berý jaǵdaıyn, tótenshe jaǵdaı kezindegi eriktilerge qyzyl aımaqqa kirip, qyzmet kórsete alatyn arnaıy kýálik berýdi qarastyryp jatyrmyz, – dedi ol.

Qazir elimizde 680 volon­terlik uıym bar. Al turaqty volon­ter­lik­pen aınalysatyn adamdar sany 160 myńnan asyp jyǵylady. Ári barlyq aımaqta 20 front-ofıs jumys istep tur. Demek kez kelgen otandasymyz volonterler tobyna múshe bolyp, paıdaly iske óz úlesin qosa alady.