Sýretterdi túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Bıyl jiti respıratorlyq vırýstyq ınfeksııalar qazannan bastap qarasha, jeltoqsanda kóp tirkelgen. Juqpaly aýrýlardyń qataryndaǵy qyzylshanyń da beti qaıtar emes. О́ńirlerde de qyzylsha juqtyrǵandar kóp tirkeldi. Bul qatarda keshe ǵana dúnıege kelgen, jasqa tolmaǵan náresteler bar. Sebebi kúntizbe boıynsha balalar jasqa tolǵanda ǵana vaksına alady. Nege deseńizder, jasqa tolmaǵan bala anasynyń sútin emip, basqa da ekpelerdi alyp qorǵanady eken. Árıne, jasqa tolmaǵan balalarǵa da qyzylsha aýrýy úıdegi eresekterden juqqan.
№3 kópbeıindi qalalyq balalar aýrýhanasyndaǵy dárigerler qyzylsha juqtyrǵan bala kelgende naýqastyń jaǵdaıyn jiti baqylaıdy. О́ıtkeni aýrýdyń aty, túri bir bolǵanymen saldary eki balada eki túrli jaǵdaıda ótýi múmkin. Ár bala jaǵdaıyna qaraı ártúrli em qabyldaıdy. Balalar aýrýhanasynda 300 tósektik oryn shaqtalǵan. Biraq kúrdeli epıdemııalyq jaǵdaıǵa baılanysty oryn sany 500-ge jetken. Osyǵan qaramastan, aýrýhanadan kúndelikti saýyǵyp shyqqan balalardyń orny úzdiksiz tolyǵyp otyrady. Kópbeıindi qalalyq balalar aýrýhanasynda dırektordyń orynbasary Roza О́tegenovamen júzdeskenimizde, ol jaǵdaıy aýyr balalarǵa qalaı da bólimsheden oryn taýyp beretinin aıtty.
– Aýrýhanaǵa týǵanyna bir aı bolǵan sábıden 18 jasqa deıingi balalar qabyldanady. Qazirgi ahýal boıynsha aıtar bolsam, qyzylsha juqtyrǵan balalardyń jaǵdaıy ártúrli. Densaýlyǵy orta, aýyr, sosyn qosalqy aýrýlary bar balalar kóp. Búginde aýrýhanada 200-den asa qyzylshamen aýyrǵan bala jatyr. Onyń ishinde shamamen 65 bala jasqa tolmaǵan. Aýrýhanaǵa kúnine 70-80 bala qyzylshamen aýyryp kelse, orta eseppen sonyń jartysy bólimshege jatady. Basqalary qaralyp, dárigerdiń nusqaýyn alyp, mekenjaıy boıynsha emhanalardaǵy dárigerlerdiń baqylaýynda bolady. Jansaqtaý bóliminde qyzylshamen aýyrǵan 4 bala jatyr. Úsheýiniń jaǵdaıy óte aýyr. Olar jasandy ókpe apparatyna qosylǵan, – deıdi R.О́tegenova.
Aldyńǵy aptalarda balalar aýrýhanasynyń jansaqtaý bólimine 15 balaǵa deıin qabyldanǵan. Táýbe, olardyń kóbi jazylyp, bólimshege aýysqan. Mysaly, óte aýyr jaǵdaıda jasandy tynys alý apparatyna qosylǵan 4 bala birer kún buryn otbasyna aman-saý oralǵan. Osylaısha, jansaqtaý bóliminen shyqqan balalar áýeli bólimshege aýyssa, keıin ýaqyt sátimen úıine shyǵady. Qýanyshqa qaraı, ótken aptada kúnniń sýytqany juqpaly aýrýlardyń azaıýyna sál de bolsa yqpal etkendeı. Iá, onyń ústine qazir emhanalarda balalardy qosymsha ımmýndaý jumystary júrip jatqanyn eskergeısizder. Negizi vaksına týraly aqparattandyrýǵa kóbine-kóp emhanalar aralasady. Al qalalyq balalar aýrýhanasynyń medısınalyq qyzmetkerleri aýrýdyń saldarymen kúresedi.
– Degenmen balalaryn aýrýhanaǵa alyp kelgen ata-analarmen biz de tildesemiz. Jalpy, vaksınaǵa qarsy bolǵan ata-anany eshkim qınaı almaıdy. Olardyń óz quqy bar. Qal-qaderimizshe túsindirý jumysyn júrgizemiz. Vaksınanyń paıdasyn aıtamyz. Biraq meniń oıymsha, qazir ata-analar balalary qatty aýyryp jatqanda vaksınany nege ýaqtyly almaǵanyn eske alatyn sııaqty. Ýaqtyly vaksına saldyrý kerek edi deıtinder kezdesedi. Basqa aýrýymen alysyp júrgen balalardyń ata-anasy sol dertinen aıyqqan soń vaksına saldyramyz dep júrgende qyzylsha juqtyryp jatady. О́kinishtisi, keıbiri jańsaq áńgime, jel sózge eredi. Al shyn mánisinde, vaksınalardyń septigimen talaı ınfeksııalyq aýrýlar aýyzdyqtaldy ǵoı. Buǵan ǵylymmen dáleldengen faktiler jetip artylady. Este bolsa, 2018 jyldyń sońy, 2019 jyldyń bas kezinde qyzylsha asqynǵan. Osy joly anemııasy bar, nevrologııalyq júıesi aýyratyn, talmasy bar balalar kóbine qyzylshamen aýyryp jatqanyn baıqaýǵa bolady. Vırýs osal jerden ustaıdy, – deıdi R.О́tegenova.
Balalar aýrýhanasynda biz aldymen vırýs ınfeksııasynyń blogine ótip, odan ári dárigerlermen birge anestezıologııa, reanımasııa jáne qarqyndy terapııa bólimshesine bettedik. Qyzylshamen aýyrǵan balalardyń jansaqtaý bólimi bólek ornalasqan eken. Munda qazan aıynda epıdahýal kúrdelenip, naýqastar kóbeıgen tusta qyzylshamen aýyrǵan balalardy qabyldaıtyn bólek bólim ashylypty. Qysqasy, ǵımarattyń osy bóliginde tek qyzylshamen aýyrǵandar jatady. Olardyń basym kópshiligi – 7 jasqa tolmaǵan balalar. 7 jastan asqan balalar shamamen qyzylshamen aýyrǵandardyń 10 paıyzyn ǵana quraıdy. Jansaqtaý bólimine barǵanda mamandar jaǵdaıy aýyr 4 balaǵa qaraılasyp jatqanyn ańǵardyq. Balalardyń palatasy – tolǵan monıtor. Bul apparattar ár mınýt saıyn qandy, balanyń júrek soǵysyn, tynys alýyn, qyzýyn qadaǵalaıdy. Palatada qyzylsha aýrýy asqynǵan eki jasar bala bar. Oǵan qyzylshanyń saldary ókpege, nerv júıesine ǵana emes, búırekke de áser etken. Jaǵdaıy óte aýyr. О́kpesi qatty qabynǵan soń ázirge ózdiginen tynys alýǵa áli kelmeıdi. Balalardyń hal-ahýalyn surastyryp júrgenimizde reanımasııa bólimine dárigerler besinshi balany ákelip jatty. Jumys qaýyrt. Dárigerler balalardy aman alyp qalýdyń barlyq qam-qareketin jasap baǵyp otyr. Biz de balalardyń kóp uzamaı saýyǵyp ketýin tilep, jansaqtaý bóliminen shyqtyq.
Qyzylsha aýrýy – qaýipti. Dárigerlerdiń aıtýynsha, qyzylsha asqynǵanda balalardyń joǵary, tómengi tynys joldary zaqymdanyp, dem alýy qıyndaıdy. Entigip, aýa jetpeıdi. Sol mezgilde balanyń júregi, mıyna aýa jetpegennen syr berýi múmkin. Qyzylsha aýrýynyń ózi qurǵaq jótelden bastalady. Balanyń kózi isip, qyzara bastaıdy. Aýrýdyń bastapqy belgileriniń jedel respıratorly juqpaly aýrýlardan esh aıyrmashylyǵy joq. Tumaýǵa uqsaıdy. Dárigerler mundaıda balanyń urtyn qarap, tekseredi. Úı jaǵdaıynda eresekter balanyń aýyz qýysyndaǵy bórtpeni kórmeýi múmkin. Osydan bolsa kerek, biz barǵan aýrýhanada em alyp jatqan balalardyń 90 paıyzy vaksına almaǵan. Demalys kúnderi balalar aýrýhanasynyń qabyldaý bólimine qaladaǵy basqa emhanalardyń dárigerleri kómekke keledi eken. Aýrýhana basshylyǵy qyzylshamen aýyrǵan bala kóbeıgen soń osyndaı qadamǵa baryp otyr. Dárigerlerdiń aıtýynsha, qyzylshamen aýyrǵan bir adam 15-20 adamǵa vırýs juqtyrýy ábden múmkin. Vaksına aldyrýǵa qarsy bolyp júrgen ata-analardyń osydan habary bolsa kerek...
ASTANA
