Oqýshylardy alalamaý amaly

Atalǵan jıynda oblystyq bilim basqarmasynyń basshysy Marat Súleımenov, Y.Altynsarın atyndaǵy Ult­tyq bilim akademııasy Ádis­te­melik qyzmetti úılestirý jáne pedagogti kásibı damy­tý orta­ly­ǵynyń dırektory Erkebulan Jumashov bi­lim sapasyn ba­qy­laý jáne mek­teptegi baqy­laý­dy uıym­das­tyrýdaǵy ózek­ti máse­lelerdi ortaǵa saldy. Sondaı-aq Almaty men Je­tisý­daǵy bilikti mamandar tá­jirı­be­lerimen bólisip, usy­nys­ta­ryn aıtty. Is-shara seksııalarda jalǵasyp, semınarǵa qatysýshylar oqý úderisiniń sapasyn arttyrýdaǵy ıdeıalaryn talqylady.

Jetisý oblysynda erekshe bilim berýdi qajet etetin balalarǵa qoldaý kórsetetin 18 mekeme bar. Sonyń ishinde arnaýly ınternattar, oblystyq pedagogıkalyq-psıhologııalyq konsýltasııalar, peda­go­gı­kalyq-psıhologııalyq tú­ze­tý kabınetteri qyzmet kór­se­tedi. Kez kelgen bala óz qa­tar­lastarymen birdeı bilim alyp, teń múmkindikterdi paı­dalanýǵa quqyly. Degenmen den­saýlyq jaǵdaıyna baılanys­ty bul olarǵa kóbine qıynǵa soǵyp jatady. Oblystyq bi­lim basqarmasynyń máli­me­tine qaraǵanda, jalpy bilim beretin mektepterde 203 pedagog-defektolog, 165 logoped, 1 tıflopedagog, 108 pe­dagog-assıstent jumys is­teıdi. Bıyl Kóksý aýdanynda psıhologııalyq-pedagogıkalyq túzetý kabıneti ashylǵan. Sol sııaqty Panfılov aýdany Y.Altynsarın atyndaǵy mektepte, Taldyqorǵandaǵy Ýshınskıı atyndaǵy №7, №27 orta mektepterde ınklıý­zııa­ny qoldaý kabınetteri ju­mys isteıdi. Taldyqorǵan qala­syn­da­ǵy №16 orta mektep bazasynda resýrstyq kabınet ashyldy. Máselen, oblys ortalyǵyndaǵy №7 mektepte qazir ınklıýzıvtik bilimmen 10 bala qamtylyp otyr. Mektep dırektorynyń oqý isi jónindegi orynbasary Bahtıhan Seıitovanyń aıtýyn­sha, bul balalardyń aýtızm jáne psıhıkalyq damýy tejel­gen degen dıagnozdary bar.

– Bizdiń mektepte on bala­ǵa arnalǵan ınklıýzııany qol­daý kabıneti 2019 jyldyń qyr­kúıe­ginde ashyldy. Osy úsh jyldyń ishinde 10 balanyń 3-eýin qoǵamdyq ortaǵa beıimdep, óz betimen oqı alatyn deńgeıge jetkizip shyǵardyq. Qazir de 10 bala ınklıýzıvti bilim alyp júr. Olar synypta basqa balalarmen birge oqıdy. Árqaısysynyń janynda bir-bir pedagog-assıs­tent bolady. Biz­de 10 pedagog-assıstent maman jumys isteıdi. Mundaı ba­lalar psıhologııalyq-me­dı­sınalyq-pedagogıkalyq kon­­sýl­tasııanyń qory­tyn­dy­syna sáıkes usynylǵan baǵdarlamamen oqytylady. Árıne, bul iske alǵash kiris­ken­de ata-analar tarapynan da, oqýshylar tarapynan da, tipti muǵalimderdiń arasyn­da da qarsylyq boldy. Degen­men osy úsh jyldyń ishinde erekshe qajettiligi bar balalardy ortaǵa beıimdeý jáne synyptastarynyń olardy qa­lypty qabyldaı alýy jaǵynan edáýir ilgerileýshilik baıqa­lady. Iаǵnı ınklıýzıvti bilim berý­diń tıimdiligin ýaqyttyń ózi kórsetip otyr, – deıdi B.Seıitova.

Jalpy, ınklıýzııany qoldaý kabınetteri jumysynyń tıim­di­ligin eskere otyryp, oblys­ta bilim basqarmasynyń jol kartasyna sáıkes 2024 jyly taǵy 2 kabınet ashý josparlanyp otyr. Atap ótsek, Jetisý oblysynda erekshe bilim berýdi qajet etetin 7 072 bala bar, sonyń 1 709-y – múgedektigi bar balalar. Búginde 1 896 bala memlekettik balabaqshalarda, mektepter men kolledjderde ınklıýzıvti bilim berýmen qamtylyp otyr.

Qazir «Syrttaı baǵalaý ke­zin­de oqýshylarymyz mektepte alǵan baǵasyn dáleldeı almaıdy?» degen saýalǵa ja­ýap tabý qıyn bolyp tur. Bul jaǵdaıda eń basty sebeptiń biri – pán muǵalimderi tarapynan balalardyń bilimin birjaqty baǵalaý bolsa, ekin­shi­den, mektep ákimshiligi tara­pynan júrgiziletin mek­tep­ishilik baqylaýdyń álsizdigi. Eger muǵalimniń qoıǵan baǵasy syrttaı baǵalaýdaǵy baǵamen neǵurlym sáıkes bolsa, be­ri­le­tin bilimniń shynaıy­ly­ǵy soǵurlym anyqtalady. Kóp jaǵdaıda mektep ákimshiligi bilimniń sapasyna emes, kórset­kish­tiń joǵary bolýy­na basa mán bergeni abzal.

Jetisý oblysy