Sýretti túsirgen – Jangeldi ÁBDIǴALYM
Jıyn barysynda óńirde óndiriletin taýarlardyń arnaıy kórmesi uıymdastyryldy. Jıyrmadan astam jergilikti kompanııanyń ónimderi sórege shyǵaryldy.
Otandyq taýar óndirýshiler, bıznes-qoǵamdastyq ókilderi, sondaı-aq kásipkerlikti damytý ınstıtýttary bas qosqan alqaly jıynda aımaqtyń damý perspektıvalary men ınvestısııalyq múmkindikterin talqylady. Ásirese mashına jasaý men týrızmdi túletý máseleleri seksııalarda egjeı-tegjeı qarastyryldy.
Forýmnyń plenarlyq otyrysynda oblys ákimi Ermaǵanbet Bólekpaev, Strategııalyq bastamalar ortalyǵynyń aǵa seriktesi Oljas Qudaıbergenov, «Damý» kásipkerlikti damytý qory basqarma tóraǵasynyń orynbasary Nursultan Abdolla, «Atameken» UKP atqarýshy dırektory Almaty Asqar sóz aldy.
«Bizdiń aımaq óndiristen bastap, bastapqy jáne qaıta óńdeýge deıingi barlyq óndiris sıklin qoldaýǵa jáne qamtamasyz etýge mamandanǵan. Biz odan da joǵary óndiristerge qyzyǵýshylyq tanytamyz jáne bul úshin jaǵdaı jasalǵan. 1,5 trln teńgege 56 ınvestısııalyq jobanyń pýly quryldy, onyń 33-i óńdeý ónerkásibinde. Kreatıvti ındýstrııalardy damytýda, ásirese IT salada zor áleýetti kórip otyrmyz. Bizde «Terrıkon alqaby» IT-hab jobasy sátti júzege asyrylyp jatyr. Bul – talantty jáne kreatıvti jastardy jınaıtyn alań. Mysaly, KZ Tranzit zaýyty qazir ınjenerlik plastmassalardy 3D nusqasynda basyp shyǵarýmen, synǵan bólshekterdi qalpyna keltirýmen jáne tipti medısınalyq ımplanttardy jasaýmen aınalysady. «Jol qalaı» jobasy – joldardaǵy shuńqyrlardy avtomatty túrde anyqtaı alatyn qalalyq jol jamylǵysyn baqylaý júıesi. Munda júıe patrýldik qyzmet pen jedel járdem kólikterinen beınetirkegishter arqyly derekterdi qabyldaıtyn bolady. Bul aqparat kommýnaldyq qyzmetterge naqty ýaqytta joldardy baqylaýǵa múmkindik beretin kartada kórsetiledi. Barlyq joba nazar aýdarýǵa laıyq, biraq olardyń iske asýy ınvestısııa tartýǵa baılanysty ekeni belgili», dedi aımaq basshysy.
О́ńirde elimizdegi koksteletin kómirdiń barlyǵy, jylý kómiriniń úshten biri, tústi metaldyń 16 paıyzy, asyl metaldyń 15 paıyzy jáne ferroqorytpalardyń 5 paıyzǵa jýyǵy shyǵady. Onymen qosa qatty paıdaly qazbalardy barlaý jáne óndirý boıynsha áleýetti 390 ýchaske bar. Iаǵnı kómir, altyn, temir-marganes, polımerler, taǵy basqa ken oryndary.
Aýyl sharýashylyǵy óniminiń kólemimen de aldyńǵy qatarda. Agromamandardyń aıtýynsha, jumyrtqa óndirýden úshinshi, kartop óndirýden tórtinshi, sútten jetinshi orynda. Qaraǵandynyń aýyl dámin basqa da óńirler tutynady. О́z kezeginde oblys ákimi mal terisi men júnin óńdeý salasyndaǵy jobalarǵa qyzyǵýshylyq tanytatynyn alǵa tartty.
Joǵaryda atap ótkenimizdeı, týrızm salasy da áleýetti baǵyttardyń biri. Qaraǵandy – týrızmge suranyp tur. TOP 10-ǵa kiretin Balqash, TOP 50-ge kiretin Qarqaraly bar. Jańa ınvestorlar tartý arqyly týrızmge qan júgirtý – basty maqsat.
«Qarqaraly aýdany men Balqash – oblystyń basty týrıstik aımaqtarynyń biri. Qazir biz avtoban qurylysyn aıaqtaýǵa jaqynbyz. Bul biregeı kól jaǵasynda ádemi demalysty uıymdastyrýǵa jol ashady. Qarqaraly óńirine baratyn 50 shaqyrym jol jóndeldi, keler jyly taǵy 50 shaqyrymyn jóndeımiz. Osylaısha, ondaǵy 70 gektar jerdi týrıstik baǵytqa daıyndaımyz. Jobaǵa qyzyǵýshylyq tanytqan ınvestorlarmen jumys isteýge daıynbyz. Bıyl óńirde 7 demalys aımaǵy ashylǵan, kelesi jyly taǵy 7 demalys orny óz jumysyn bastaıdy. Onda 1,5 mlrd teńge ınvestısııa salynǵan. Qaraǵandy oblysy 1 jyl ishinde bızneske qolaıly jaǵdaı jasaýdan 5-orynnan 2-orynǵa kóterildi. Muny Joǵary aýdıtorlyq palata ókilderi rastap otyr. Oblystyń týrıstik baǵytyna 2 ulttyq tabıǵı park – Qarqaraly jáne Buırataý jáne 2 500-den astam tarıhı jáne mádenı eskertkishter kiredi», dedi E.Qabdýlauly.
Kásipkerlik salasyndaǵylarǵa da qoldaý qomaqty. Máselen, shaǵyn jáne orta bıznestiń 5 myńǵa jýyq jobasyna qarjylyq qoldaý kórsetildi. Granttar, jeńildetilgen nesıeler men sýbsıdııalar arqyly. Munymen qosa ınvestorlardyń ıgiligi úshin ınvestısııalyq jobalardy qoldaý boıynsha qyzmetterdiń tolyq paketin usynatyn Servıstik ortalyq iske qosyldy.
«Bizdiń zaýytymyz «Saryarqa» AEA-da ornalasqan. Biz rezeńke metall tósem shyǵaramyz. Investorlar úshin barlyq jaǵdaı jasalyp jatyr. О́z alańymyzdy, ónimderimizdi keńeıtip jatyrmyz. Quıý zaýytyn salý úshin taǵy da jer telimin aldyq. Bul – jańa jumys oryndary degendi bildiredi. Qazir kásiporynda 72 adam jumys isteıdi, al jańa óndiris orny ashylǵannan keıin jumysshylar sanyn 200-250 adamǵa deıin arttyrýdy josparlap otyrmyz», deıdi kásipker Qýandyq Qazanǵapov.
Forýmda Qaraǵandy oblysynyń ákimdigi men «Qazaqmys» korporasııasy» JShS arasynda elishilik qundylyqtardy damytýda ózara yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy.
Keıingi jyldary 5 myń bıznes jobany júzege asyrý úshin oblystyq bıýdjetten 23 mlrd teńge bólingen. Nátıjesi de tabysty. Qoldaý sezingen kásiporyndardyń ónim kólemi 3,5 esege artty. Osy salada 240 myńǵa jýyq azamat nápaqa taýyp otyr.
Forýmǵa qatysqan kásipkerler mundaı kezdesý tek ózderin tanystyrýǵa ǵana emes, tıimdi baılanys ornatý úshin qajet ekenin jetkizdi.
Qaraǵandy oblysy
