Qoǵam • 25 Jeltoqsan, 2023

Ulý jyly týǵan uly tulǵalar

770 ret

kórsetildi

2 mın

oqý úshin

Ár on eki jylda bir keletin ulý jylynda jany jaısań, aqyldy da zerek adamdar dúnıege keledi. Tarıhqa bir kóz júgirtsek, bul jyly týǵan, eren eńbegimen este qalǵan uly tulǵalar óte kóp. Onyń barlyǵyn tizip kórmesek te, sonyń birnesheýine toqtala ketsek.

Marjan TILEÝBEK

Ulý jyly týǵan uly tulǵalardan eń áýeli áıgili fılosof, matematık Omar Haııam (1048), ataqty jazýshy, detektıv janrynyń negizin qalaýshy Edgar Po (1810), áıgili qalamgerler Lıýıs Kerroll (1832), Dj.R.Tolkıen (1892), Iosıf Brodskıı (1940), Maksım Gorkııdi (1868) atap ótýge bolady.

Al álemniń jaratylysy men tylsymyna kóz tikken fılosoftar arasynan Frıdrıh Nısshe (1844), Frıdrıh Engels (1820), Osvald Shpengler (1880), Jan-Jak Rýsso (1712), áıgili Immanýıl Kant (1724) syndy alyptar bar.

Saıasatqa qatysy barlardyń arasynda ójet qyz Janna d’Ark (1412), orys patshasy Nıkolaı II Romanov (1868), Amerıka Prezıdenti Avraam Lınkoln (1810), Ernesto Che Gevara (1928), Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtın (1952), Fransýa Mıtteran (1916), Edýard Shevardnadzelerdi (1928) ataýǵa bolady.

Sondaı-aq ulý jylynda qazaqtyń da talaı jaısańy men jaqsysy dúnıege kelgen. Atap aıtsaq, ensıklopedıst-ǵalym Júsip Balasaǵun (1016), ǵulama Ánet baba (1628), Qarasaı batyr (1664), Shal aqyn (1748), kúıshi Dáýletkereı Shyǵaıuly (1820), kúıshi Abyl (1820), qazaqtyń alǵashqy rejısseri Jumat Shanın (1892), arheolog-ǵalym Álkeı Marǵulan (1904) bar. Osy jyly týǵan saıasatkerler arasynda Tuńǵysh Prezıdent Nursultan Nazarbaev (1940) ta bar. Belgili sazger Eskendir Hasanǵalıev te ulý jylynda dúnıe esigin ashqan edi.