Qoǵam • 28 Jeltoqsan, 2023

Turǵyndar nege alańdaıdy?

321 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Megapolıske jaqyn aýdandar­ǵa qonystanǵan turǵyndardyń tórt qubylasy túgel deý qıyn. Eldi mekenderdegi jaryq, sý, jol máselesindegi qıyndyqtar kúrmeýiniń tarqatylýy áli de ózekti. Endi oǵan ury-qarynyń jolyn kesip, úılerin kúni-túni qaraýyldaý mashaqaty qosylyp otyr. Olaı deıtinimiz, jýyrda Talǵar aýdanyna qarasty Qyzylqaırat aýlynyń Ha­sa­nov kóshesindegi birneshe úı birinen soń biri tonalǵan. Tur­mystyq baǵaly zattardy úp­tep ketken urylardyń isi tur­ǵyndardy aıaǵynan tik turǵyzdy.

Turǵyndar nege alańdaıdy?

Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»

«24 qarasha kúni ulymnyń úılený toıyn ótkizip, úıge kelsek, tereze shalqasynan ashyq jatyr. Úı ishi astan-kesteń, aıaq alyp júrgisiz. Ba­­lam­nyń noýtbýgi men aıfonyn, jınap júrgen qarajaty men me­­niń qol sómkemdegi usaq-túıek tıyn-tebenderimdi alyp úlgeripti. Aýdan­dyq polısııa bólimine telefon soǵyp, mán-jaıdy aıttyq. Saǵat túngi birde shaqyrǵan ýchaskelik polısııa tańǵy tórtke taıaý kelip, joǵalǵan zattardy tizimge alyp ketti. Ne ótinish jaz­dyr­mady, ne saýsaq, aıaq izderin al­mady. Sonda bul tonaý isi qalaı anyq­­talady? Osy jaǵdaıdan soń ózi­mizdiń esimiz aýyp qaldy», deıdi úıi tonalǵan Dına Núsipbekova.

Úı tonaý munymen bitpegen. Japa shekken Dına Núsipbekovanyń aı­týynsha, ile-shala kórshisiniń úıinen qymbat baǵaly sý jańa televızordy qoldy qylǵan urylar taǵy 3-4 úıge kirip, baǵaly buıymdaryn alyp ketken. Sonymen on shaqty kúnniń ishinde bas-aıaǵy 20-ǵa jýyq úıdiń terezesinen túsken kánigi urylardyń taırańdaǵan bul áreketinen shoshyǵan Hasanov kóshesiniń turǵyndary jıylyp, shý shyǵardy. Olar aýyldyq ýchaskelik polısııa qyzmetkerleriniń óz isine salǵyrt qaraǵanyna ashýly. Bul máselege Almaty oblystyq polısııa departamentiniń basshylyǵy da beıjaı qaramaı, shuǵyl shara qabyldap, profılaktıkalyq jumystar júrgizdi.

Qyzylqaırat aýyldyq okrýginiń quramyna Shymbulaq, Altyn dán, Baı­bulaq, Almalyq, Amangeldi, Rys­qulov, Bereke jáne Orman aýyldary kiredi. 2010 jylǵy sanaq boıynsha halyq sany – 17656, okrýg boıyn­sha 174 kóshe bar.

«Búginde aýyldarda halyq sany artyp keledi. Jańa shaǵyn aýdan­dar paıda boldy. Soǵan saı atqary­lar jumystardyń da aýqymy keńeıip otyr. Eki jyl buryn Qy­zyl­qaı­rat aýlyndaǵy Astana kóshe­s­ine qıyr­shyq tas tóselse, ótken jyly Temirov, Rozybakıev, Jando­sov kóshelerine ortasha jóndeý jumystary júrgizildi jáne Jaqanov, Hasanov kóshelerine marshrýttyq ádispen jol jóndeý jumystary júrgizildi. Jol jóndeý jumystary Rysqulov, Bereke, basqa da aýyldarda atqaryldy. Jasy­ratyny joq, 20-30 jyl jóndeý kórme­gen kósheler de joq emes. Jańa qurylystar boıynsha 8 kóshege asfalt tóseldi. Endigi kezekte elektr jaryǵy tartylady. Soǵan qaramastan aýyl irgesiniń keńeıýine baılanysty máseleniń biri bitse, ekinshisi týyndaıdy.

Keıingi eki jylda okrýgte 25-ke jýyq kóshe elektr jary­ǵy­men qamtamasyz etildi. Urlyq jasal­ǵan Hasanov kóshesine byltyr mar­shrýttyq jobamen tas tóse­lip, 2200 metr jaryqtandyrýǵa bıýd­jet­tik ótinim berildi. Keler jyly jaryqtandyrylady. Budan ózge Almalyq, Amangeldi, Baıbulaq, Altyn dán jáne Shymbulaq aýyldaryn Talǵar toptyq sýaǵaryna qosý jumystary júrgizilip jatyr. Rys­­qu­lov aýlynyń sý júıesin qaıta jańǵyrtý jáne salý jobasy ázirle­nip jatyr. 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan «Jaıly mektep» ulttyq jobasy aıasynda Qyzylqaırat aýly­na 900 oryndyq jáne Baıbulaq aýlyna 1200 oryndyq mektepter salý josparda bar», dep aýyldyń jaı-japsaryn tilge tıek etken Qy­zylqaırat aýyldyq okrýginiń ákimi Azamat Seıitov beınebaqylaý kameralary áleýmettik nysandar men dúkenderde ornatylǵanyn aıtty.

Toǵyz aýyldyń basyn biriktirip otyrǵan Qyzylqaırat aýyldyq ok­rýgi boıynsha 4 ýchaskelik ınspektor jumys isteıdi. Aýylda polısııa pýnkti joq. Bıylǵy 11 aıda okrýg aýmaǵynda 31 qylmys tirkelip, onyń 17-si ashylsa, 14-i áli ashylmaǵan. Bulardyń 5-eýi páter tonaý faktisi boıynsha tirkelgen. Aýyr dene jaraqa­tyn salǵan 2 qylmys tirkelgen.

«Alataý selolyq okrýgi №7 ýchas­kelik polısııa pýnkt tireginde 3 ýchas­kelik ınspektor jáne bir kó­mekshi qyzmet etemiz. Biraq shtat sany azdyq etedi. Munda 9 aýyl, 27 saıa­jaıdaǵy halyq sany 22 myńnan asady. Ishki ister mınıstrliginiń 2015 jyl­­ǵy 10/95 buıryǵyna sáıkes ár ıns­pektorǵa qaraıtyn halyq sany 2 myńnan aspaýǵa tıis. Deı turǵanmen, aýyl tynyshtyǵyn kúzetýge bar múmkindigimizdi jumyldyrýdamyz. Eldi alańdatyp otyrǵan Hasanov kóshe­sindegi qylmysqa urylar «kási­bı» daıyndyqpen kelgeni baıqa­lady. Bul kóshede burynnan esepte turatyn nemese qylmysqa beıim adam tirkelmegen. Turǵyn­dardyń barlyǵy – shetten kóship kelgen azamattar. Búginde tergeý, tekserý jumystary bastalyp ketti», deıdi Talǵar aýdan­dyq polısııa basqarmasynyń jer­gilikti polısııa qyzmeti bóliminiń ýchaskelik polısııa ınspektory, polısııa maıory Madııar Jaqabaev.

Aýyldyq ýchaskelik ınspektor­lardyń qaramaǵynda eki qyzmettik kólik bar. Onyń biri jańa bolsa, ekinshisi jóndeýden ótken. Osyndaı úlken aýmaqty qamtý úshin shtat pen kólik jetispeýshiligimen qatar, rasııa syndy qarapaıym baılanys quraly, sondaı-aq tirek pýnkti de joq. Ýchaskelik ınspektorlar biraz jyldan beri aýyldyq ákimdik ǵımaratynan oryn alyp, jumys istep keledi.

Sóz arasynda aýyl ákimi Azamat Se­rik­uly aldaǵy jyly Talǵar aýdan­­dyq qurylys, sáýlet jáne qala qu­rylysy bólimi Qyzylqaırat aýlynan qyzmettik turǵyn úımen qosar­lanǵan polısııa pýnktiniń salynyp jatqanyn, bul kúnde qurylys jumysynyń aıaqtalyp qalǵanyn alǵa tartty. Ǵımarat paıdalanýǵa berilse, osy salada 10 jyl qyzmet etip, 3 balamen páter jaǵalap júrgen polısııa maıory Madııar Qalıuly syndy ýchaskelik ınspektorlardyń baspana máselesi sheshilip te qalar.

Qyzylqaırat aýyldyq okrýginde tirkelgen úı tonaý máselesine qa­tysty Almaty oblystyq polısııa depar­tamentiniń baspasóz qyzmeti tó­­men­degideı málimdeme jasady. Onda: «Jyl basynan beri Talǵar aýda­ny Qyzylqaırat kentinde 12 ur­­lyq tirkelip, 4 urlyq ashylǵan. Bul ister boıynsha qajetti tergeý is-sharalary atqarylyp jatyr. Qazir­gi ýaqytta aýdandyq polısııa bólim­shesiniń basshysy turǵyndarmen profı­­laktıkalyq suhbat júrgizip, turǵyndardan ótinishter qabyldandy. Barlyq kórsetilgen másele boıynsha Almaty oblysy PD bastyǵynyń jeke nusqaýymen qajetti tergeý áre­ketteri júrgiziledi. Onyń nátı­jeleri boıyn­sha kináli tulǵalar zań­na­mada belgi­lengen sheńberde anyq­talyp, jaýapqa tartylatyn bolady», dep jazylǵan.

 

Almaty oblysy 

Sońǵy jańalyqtar