HH ǵasyrdyń 60-jyldarynyń basynan bastap Aral teńizi sýynyń azaıýy onyń Ámýdarııa men Syrdarııa ózenderin qorektendiretin sý resýrstaryn utymsyz paıdalanýdan týyndady. Teńiz sýy deńgeıiniń tómendeýi jáne teńiz túbiniń qurǵaýy birqatar ekologııalyq problemalardy týdyrdy. Aral teńiziniń qurǵap ketken túbinen kóterilgen shań, qum, sondaı-aq aýyl sharýashylyǵy hımıkattarynyń qaldyqtary eldi mekender aýmaǵynda jelmen tasymaldanady, bul halyqtyń ómir súrý jaǵdaılaryna teris áser etedi.
HAQQ-tyń jáne Freedom Holding Corp. birlesken jobasy USAID, World Bank jáne Aral teńiziniń ekojúıesin qalpyna keltirý jónindegi basqa da halyqaralyq donorlardyń qoldaýymen qurǵap ketken teńiz túbine qara sekseýil men tózimdi ósimdikterdiń basqa túrlerin otyrǵyzýǵa baǵyttalǵan.
Qorǵanysh orman ekpeleri qorshaǵan ortanyń ekologııalyq jaǵdaıyna oń áser etedi: olar qumdardyń qozǵalysyn tejeıdi, Aral teńiziniń qurǵap ketken túbinen tuz ben shańnyń úrlenýin azaıtady. Qara sekseýil jergilikti jerdiń mıkroklımatyn jaqsartady jáne parnıktik gazdardyń deńgeıin tómendetýge yqpal etedi. (anyqtama úshin: 13 jastaǵy sekseýilshilerdiń 1 ga-sy 4,95 tonna kómirtekti sińiredi jáne bul rette 3,78 tonna ottegin bóledi).
2023 jyly Freedom Holding Corp. jáne USAID 150 ga jerge qara sekseýildi pılottyq túsirý jóninde HAQQ-ty qoldady. 2024 jyly “Freedom Shapaǵat” arnaıy qaıyrymdylyq qory jáne halyqaralyq donorlar arqyly qosymsha 1336 gektar jerge qara sekseýil túsirýge járdemdesý josparlanýda.
Freedom Holding Corp. úshin Araldyń ekojúıesin qalpyna keltirý jobasy BUU Jahandyq shartyna qol qoıýshy retinde engiziletin ESG-qaǵıdattary men qabyldanǵan mindettemelerdi is júzinde iske asyrý bolyp tabylady.
«Búgin biz HAQQ-pen seriktestigimizdi jalǵastyrý jáne qara sekseýil, sondaı-aq Aral teńiziniń qurǵap ketken túbiniń qosymsha gektar jerinde basqa da turaqty ósimdikterdi otyrǵyzýǵa kómektesý úshin yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdyq. Mundaı «kók» oazısterdi qurý Araldaǵy ekologııalyq apattyń jaǵymsyz saldaryn azaıtyp qana qoımaı, sondaı-aq jergilikti halyqtyń densaýlyǵyna oń áser etedi. Freedom Holding Corp bıznesti júrgizýge jaýapkershilikpen qaraýǵa baǵyttalǵan jáne sońǵy birneshe jylda eleýli ESG-transformasııadan ótti. Biz BUU-nyń jahandyq shartynyń jaqtaýshylary retinde korporatıvtik basqarýdyń ishki tájirıbelerin damytýdy jalǵastyramyz jáne áleýmettik jáne ekologııalyq máselelerge kóp kóńil bólemiz», dedi Freedom Holding Corp. kompanııasynyń bas atqarýshy dırektory Tımýr Týrlov.
