Tanym • 14 Aqpan, 2024

Júsipbek Aımaýytov: Qazaqty týra jolǵa bastaıtyny da, adastyratyny da oqyǵany

400 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Aforızm – shaǵyn fılosofııalyq oı, tájirıbelik túıin, logıkalyq qısyn. Aforızmniń basty sharttary – ómirlik qubylystarǵa jáne adam minezderine degen kózqarastaǵy anyqtyq, oıdy jetkizýdegi dáldik pen qysqalyq. Aforızm – oı tamyzyǵy. «Aforızmder» aıdarynda búgin Mustafa Shoqaı, Júsipbek Aımaýytov, Muhtar Áýezov oılaryn usyndyq.

Júsipbek Aımaýytov: Qazaqty týra jolǵa bastaıtyny da, adastyratyny da oqyǵany

Foto: bmtv.kz

(XX-XXI ǵǵ.)

Mustafa Shoqaı

1) Ulttyq rýhsyz ult táýelsizdigi bolýy múmkin be? Tarıh ondaıdy kórgen joq ta, bilmeıdi de.

2) Ulttyq zııalylar qataryna tek óz halqynyń saıası, ekonomıkalyq jáne áleýmettik damýyna qaltqysyz qyzmet ete alatyn adamdar ǵana kire alady.

3) Halyqty ult deńgeıine kóterý, ıaǵnı jeri, sýy, qazynasy, tili men dini bir bolǵan halyq buqarasyn birlestirip, olardyń sanasyn birtutas saıası, áleýmettik, ulttyq sanaǵa jetkizýde uly tarıhı mindettiń mańyzdy bir bóligi zııalylarǵa júkteledi.

4) Zııalylar óz halqyńa qyzmet etýdiń, halyqpen ortaq til tabysa bilýdiń neǵurlym tıimdi joldaryn taba bilýi tıis.

5) Batys tárbıesin alǵan zııalylardyń aıanyshty jeri – rýhanı jaqtan óz halqyna ógeı bolyp qalýy edi. Batys tárbıesi kóptegen týystarymyzdy halqymyzdyń jan-dúnıesine sińgen, ulttyq tarıhymyzdyń ón boıynda jatqan «Shyǵys zerdesinen» aıyrdy. Olar, ıaǵnı, Batys tárbıesin alǵan týystarymyz, basqa jaqtan jınaǵan bilimderin óz halqynyń ómirimen birlestire almady.

Júsipbek Aımaýytov

1) Orys tárbıesin alǵan bala ult qyzmetkeri bola almaıdy.

2) Qazaqty týra jolǵa bastaıtyny da, adastyratyny da oqyǵany.

3) Qara halyqtyń mádenıetti bolýynan, mádenıetti kisiniń qazaq bolýy qıyn.

4) Halyq biz úshin emes, biz halyq úshin týǵanbyz.

Muhtar Áýezov

1) Jaýyzǵa aıtqan jaqsy sóz – sýǵa jazǵan sertpen teń.

2) О́nerpaz bolsań, ór bol.

3) Eńbek shyqqan jerden tózim de shyǵady.

4) Qaı istiń bolsyn ónýine úsh shart bar: eń áýeli nıet kerek, odan soń – kúsh kerek, odan soń – tártip kerek.

5) Adam balasynyń jaman qulqy jaratylysynan emes, ósken ortasynda kórgen úlgi-ónegesinen.

6) Ádilet tilese, atańnyń bolsyn aıybyn aıt.

 

(Erbol Shaımerdenuly qurastyrǵan «Qazaq aforızmderi» kitabynan iriktelip alyndy)

Sońǵy jańalyqtar