Qonaqtar aldymen Petropavlda jumys istep, ıgilikti nátıjelerge qol jetkizip júrgen kompanııalar óniminiń kórmesimen tanysty. Jasyratyny joq, meımandar provınsııada qonys tepken fırmalardyń ónimine iskerlik kózqaraspen qyzyǵýshylyq tanytty.
Kórmeden keıin forým jumysy jalpy otyryspen jalǵasty. Oblys ákimi Ǵaýez Nurmuhambetov óńir damýynyń negizgi kórsetkishterine toqtaldy.
«2023 jyldyń qorytyndysy boıynsha ónerkásip óndirisi 1,4 mlrd dollar kólemine jetti, onyń 84 paıyzy óńdeý óndirisine tıesili boldy. Al ekonomıkaǵa quıylǵan barlyq ınvestısııanyń 40%-y aýyl sharýashylyǵyna baǵyttaldy. Sońǵy úsh jylda óńirimizge 2,2 mlrd dollar kóleminde ınvestısııa tartyldy. Byltyr tikeleı shetel ınvestısııasynyń kólemi 2022 jylmen salystyrǵanda 2,6 ese ósip, 282 mln dollarǵa jetti. Búginde óńir ekonomıkasynyń 15 paıyzy ónerkásipke tıesili. Byltyr óndiris kólemi 1,4 mlrd dollardy qurady. Munyń ishinde óńdeý ónerkásibiniń úlesi basym. Búginde oblysqa quıylǵan ınvestısııanyń 40 paıyzy aýyl sharýashylyǵyna baǵyttalyp otyr. О́ńirde aýyl sharýashylyǵy salasyn ártaraptandyrý boıynsha jumystar júrgizilip jatyr. Búginde elimizdegi árbir ekinshi taýarly-sút fermasynyń bizdiń óńirden ashylǵanyn maqtan etemiz. Bizdiń aldymyzda agrarly ekonomıkadan agrarly-ındýstrıaldy ekonomıkaǵa kóshý mindeti tur. О́ńirdiń ınvestorlarmen seriktestik áleýeti joǵary. Sizderdi ár salada birlesip jumys isteýge shaqyramyn», dedi oblys ákimi.
Sonymen birge ol óńirge keıingi 3 jylda sheteldik 15 kompanııa kelip, ekonomıkany damytýǵa ınvestısııa quıǵanyn aıtty. Al ınvestorlarǵa 2019 jyly qurylǵan «Qyzyljar» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynyń jeńildikteri mol ekenin eske saldy. «Qyzyljar» elimizdegi eń jas AEA bolsa da, onyń aýmaǵynda tórt birdeı asa iri kompanııa ónim shyǵaryp jatyr. Atap aıtqanda, aýylsharýashylyǵy tehnıkalaryn qurastyratyn «Claas» konserni, «Kaztehmash» aýyl sharýashylyǵy qurylys zaýyty, tirkeme men basqa da aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn qurastyratyn «Reimann» fırmasy jáne Petropavldyń elektrtehnıkalyq zaýyty.
«Qazir 4 iri kompanııa óz jumysyn bastap ketti. Munyń ústine 16 kompanııa jalpy quny 632 mln dollar bolatyn jobalardy júzege asyryp jatyr. Nátıjesinde, aımaqta 3 myń jumys orny paıda bolmaq. Keıingi úsh jylda qurylys kólemi de artyp, 70 paıyzǵa ósti. Oblys ortalyǵynyń jańa bas josparynyń aıasynda jańa nysandar boı kóterip, eski ǵımarattar jóndelip jatyr», dedi Ǵaýez Torsanuly.
Ákimnen keıin sóz alǵan Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstri Abzal Ábdikárimov keıingi jyldary Soltústik Qazaqstanda ınvestısııa tartý aıtarlyqtaı óskenin atap ótti.
«О́tken jyly «Qyzyljar» AEA-da negizgi kapıtalǵa quıylǵan qarjy kólemi 17 paıyzǵa ósti. Investorlar úshin munda qolaıly jaǵdaılar jasalǵan, salyqtyq jeńildikter men áriptestiktiń ońtaıly joldary qarastyrylǵan», dedi.
Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Amanǵalı Berdalın mınıstrlik tarapynan atalǵan salany qoldaý sharalary jaıly baıandama jasady. Bıyl paıyzdyq mólsherlemeni sýbsıdııalaýǵa respýblıka boıynsha barlyǵy 85 mlrd teńge bólinse, sonyń 10 mlrd teńgesi Soltústik Qazaqstan oblysynyń sharýalaryna baǵyttalǵan.
«Basym baǵyttar boıynsha salynǵan qarjynyń bir bóligin óteý de kózdelgen. El Úkimetimen iri jobalar boıynsha kelisimge kelgen strategııalyq ınvestorlar jer, tabys, qosymsha qun salyǵynan bosatylady. О́tken jyly eldiń aýyl sharýashylyǵyna tartylǵan qarjynyń 17 paıyzy Qyzyljar óńirine baǵyttalyp, 200 mlrd teńgege jetken. О́ńirdegi jobalarǵa jeńildetilgen nesıe berý tájirıbesi el boıynsha qoldanysqa engizilip jatyr. Byltyr óńirde taýarly-sút fermalaryn salýǵa 100 mlrd teńge bólinse, bıyl da osynsha kólemde qarajat qarastyrylyp otyr», dedi Amanǵalı Berdalın.
Minbege kóterilgen ıtalııalyq «Prosol» kompanııasynyń ókili Syrym Abylǵazıev óńirde ashylatyn óndiris ornynyń josparyn tanystyrdy.
«Prosol» kompanııasy bıotehnologııalyq ónimderdi tereń óńdeýmen aınalysady. Zaýyt soltústik Italııadaǵy Mılan qalasynyń mańynda ornalasqan. Qazir Qytaı jáne Amerıka naryǵyna shyǵýdy josparlap otyrmyz. О́ndiristi keńeıtý úshin «Qyzyljar» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda zaýyt qurylysyn salýdy qolǵa aldyq. Onda belsendi jem-azyqtyq ashytqy óndiriledi. Soltústik Qazaqstan – logıstıkalyq jaǵynan óte tıimdi aımaq. Álemde bıotehnologııa arqyly mal azyǵynyń qospalaryn shyǵaratyn 4 zaýyt qana bar. О́zim osy salanyń mamany bolǵandyqtan, keleshekte mundaǵy zaýytty da bul qatarǵa qosqym keledi», dedi Syrym Abylǵazıev.
Keıingi jyldary Reseıden kelip jatqan óndiris oryndary da kóp. Solardyń biri – «Beıkerton» seriktestigi. Kompanııanyń kórshi elde túrli taǵam ónimderin shyǵaratyn úsh zaýyty bar. Qyzyljar óńirinde salynatyn zaýytta uzaq saqtalatyn nan ónimderi men donattar (ponchık) óndiriledi. Sol sııaqty «Ýralkran» kompanııasy da arnaıy ekonomıkalyq aımaqta óndiris ornyn ashqaly jatyr. Onda júk kóterý krandary qurastyrylyp, servıstik qyzmet kórsetý ortalyǵy jumys isteıtin bolady.
Forýmnyń ekinshi bóliginde jergilikti jáne sheteldik qurylys salasynyń ókilderi jobalaryn tanystyryp, tájirıbelerimen bólisti. Jıyn sońynda oblys ákimi búgingi forýmǵa kelgen elordalyq áriptesterge, barsha ınvestorlarǵa, Qytaı, Reseı, Italııa kompanııalarynyń ókilderine alǵysyn bildirdi.
«Biz ınvestorlarǵa qoldaý kórsetip, jańa ıdeıalar men tyń jobalardyń júzege asýyna járdemdesýge daıynbyz. О́ńirdiń logıstıkalyq ornalasýy da bıznes úshin tıimdi. Al óńirdiń eń basty baılyǵy – adam kapıtaly», dedi jıyndy qorytyndylaǵan óńir basshysy.
Forým barysynda qala ákimdigi «Soltústik» áleýmettik-kásipkerlik korporasııasy, «Qyzyljar» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy ókilderi men ınvestorlar arasynda quny 128 mlrd teńgeni quraǵan 14 memorandýmǵa qol qoıyldy.
Soltústik Qazaqstan oblysy
