Jas saılaýshylarmen kezdesý

Sapar aıasynda komıssııa basshysy E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy ýnıversıtetinde jas saılaýshylarmen kezdesti. Basqosýǵa túrli joǵary oqý orny­nyń stýdentteri, aýmaqtyq saılaý komıssııalarynyń tóraǵalary men mú­she­leri, oblys jáne Qaraǵandy qalasy máslıhattarynyń depýtattary, saıası partııalardyń, úkimettik emes uıymdardyń ókilderi qatysty.

Kezdesýge qatysýshylar aldynda sóz sóılegen Nurlan Ábdirov Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen ótken saıası jáne konstıtýsııalyq reformalardyń mańyzdylyǵyna toqtaldy. «Reformalarǵa sáıkes Prezıdent, Parla­ment Májilisi, barlyq deńgeıdegi máslı­hat­tar saılanyp, nátıjesinde, negizgi saıa­sı ınstıtýttar qalyptasty. Aýdandyq deńgeıdegi ákimderdi saılaý qanatqaqty rejimde ótti. 2021 jyldan bastap aýyl ákimderin tikeleı saılaý ótip jatyr. Munyń bári saılaý organdary júıesiniń turaqty, kúndelikti jumys formatyna kóshýin talap etti», dep atap ótti ol.

Eldiń saılaý júıesin damytýdyń ózekti trendterine egjeı-tegjeı toqtal­ǵan Nurlan Ábdirov komıssııanyń strate­gııalyq perspektıvalaryn belgilep, osy uıymnyń kózqarasy, mıssııasy, qun­dylyqtary, qaǵıdattary, maqsattary men basymdyqtaryn naqty aıqyndady. Sonymen qatar Ortsaılaýkomnyń basshysy OSK-nyń 30 jyldyǵy jáne osy kezeńde ótkizilgen saılaý naýqandary týraly aıtty. OSK-nyń 30 jyldyǵy aıasynda halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııanyń qorytyndylary boıynsha «QR saılaý týraly» Konstıtýsııalyq zańǵa túsinikteme, 2012-2023 jyldar aralyǵynda ótkizilgen saılaý jáne referendýmdar týraly aqparattyq jınaqtyń ekinshi tomy, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ortalyq saılaý komıssııasyna – 30 jyl. Qazaqstan Respýblıkasynyń saılaý júıesin transformasııasy» monografııasy jarııalandy. Komıssııanyń resmı saıtynda qoljetimdi elektoraldyq termınderdiń onlaın-sózdigi tanystyryldy. Atalǵan basylymdardyń danalary Qaraǵandy ýnıversıtetiniń kitaphanasyna da tapsyryldy.

Kezdesý barysynda 294 jas saılaýshy saılaý salasynyń ózekti máseleleri boıynsha dástúrli onlaın-saýalnamaǵa qatysty. Saýalnama nátıjeleri kórsetkendeı, jas­tardyń 84,7%-y prezıdenttikke kandı­datqa densaýlyq jaǵdaıy boıynsha, al 78,6%-y memlekettik qyzmettegi nemese saılanbaly memlekettik laýazymdardaǵy jumys ótili talaptaryn belgileý kerek dep sanaıdy. Saýalnamaǵa qatysqandardyń 82%-y prezıdenttikke kandıdattarǵa – elde, al Parlament Májilisiniń depýtat­tyǵyna saılaý okrýginde turý merzimi boıyn­sha qoıylatyn talaptardy qoldaıdy. Respondentterdiń 47,6%-y sot qylmys jasaǵany úshin kináli dep tanyǵan jáne bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynda ustalǵan azamattardyń daýys berýge quqyǵy bolmaýǵa tıis degen pikir bildirdi, taǵy 44,9%-y dástúrli bıýlletendi daýys berýdiń eń senimdi tásili dep sanaıdy.

Kezdesý barysynda komıssııa múshesi, Sarapshylyq keńestiń tóraǵasy Shavqat О́temisov 2022 jyly qurylǵan osy keńes­tiń qyzmeti týraly habardar etti. Keńes otyrystarynda saılaý naýqandarynyń qorytyndylary men saılaý úderisterin je­tildirý bóliginde halyqaralyq baı­qaý­lardyń usynymdary jan-jaqty talqy­lanady.

OSK janyndaǵy Sarapshylyq keńes­tiń múshesi, zań ǵylymdarynyń doktory, Maqsut Narikbayev University professory Indıra Áýbákirova jaqynda tanystyrylǵan elektoraldyq termın­derdiń onlaın-sózdigine nazar aýdaryp, Ázerbaıjandaǵy prezıdenttik saılaýda EQYU/DIAQB Mıssııasynyń quramynda baıqaýǵa qatysqany týraly aıtty. Ol sondaı-aq OSK qyzmetindegi ınnovasııalar men oń nátıjelerdi atap ótti. Zań ǵylymdarynyń doktory, «Astana» Halyqaralyq ýnıversıtetiniń professory Isıdor Borchashvılı sot qylmys jasaǵany úshin kináli dep tanyǵan jáne bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynda otyrǵan adamdardyń daýys berý quqyǵyna qatysty óz pikirin bildirdi. Professor qyzyqty usynysy úshin jas saılaýshy Ámirhan Orazkenovke alǵys retinde Qyl­mys­tyq kodekske avtorlyq 3 tomdyq túsi­niktemeniń bir danasyn tabys etti. Sondaı-aq ol túsiniktemeniń qazaq jáne orys tilderinde 30 danasyn ýnıversıtet kitaphanasyna tapsyrdy.

Qaraǵandy oblystyq máslıhatynyń depýtaty Merýesh Bashaı prezıdenttikke kandıdatqa Qazaqstanda týý jáne turý merzimi boıynsha azamattyq bóliginde qoıylatyn talaptarǵa qatysty suraq qoıdy. Al Qazaqstan adam quqyqtary jáne zańdylyqty saqtaý jónindegi halyqaralyq bıýrosynyń Qaraǵandy fılıalynyń dırektory Iýrıı Gýsakov baıqaýshylardyń mártebesi jáne olarmen saılaý komıssııalarynyń jumysy máselelerine qyzyǵýshylyq tanytty. «Muqalmas» RQB fılıalynyń basshysy Maıra Ábdirahmanova máslıhat depýtattarynyń memlekettik tildi bilýiniń mańyzdylyǵy týraly pikir bildirdi.

Sondaı-aq OSK basshysynyń tóraǵaly­ǵymen óńirdiń aýmaqtyq saılaý komıs­sııalarynyń múshelerimen keńes ótti. Keńes barysynda tıisti ASK basshylary shyǵyp qalǵan máslıhat depýtattarynyń ornyna saılaýǵa daıyndyǵy týraly baıan­dady. 31 naýryzǵa belgilengen saılaý Prıozersk qalasynyń máslıhatyna, Abaı, Buqar jyraý jáne Shet aýdandyq máslıhattaryna ótedi dep josparlanǵan. Nurlan Ábdirov saılaý músheleriniń nazaryn qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes saılaý ótkizý qajettigine aýdardy. Sondaı-aq ASK-nyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn jaqsartý máseleleri qaraldy.

Budan ári oqytý semınary ótip, OSK apparatynyń taldaý jáne kommýnıkasııa bóliminiń meńgerýshisi Erlan Qarabalaev, elektoraldyq oqytýdy uıym­das­tyrý bóli­mi meńgerýshisiniń orynbasary Túsip Ryspekov, saılaý úderisin uıymdastyrý bóliminiń bas sarapshysy Dastan Dáýletııarov qatysýshylardy saılaý naýqandaryn aqparattyq súıe­mel­deý máseleleri, elekto­ral­dyq oqy­týdyń negizderi, aýmaqtyq saılaý ko­mıs­sııa­larynyń qazirgi saılaý júıe­sin­de­gi rólimen tanystyrdy.