Alına Ábdirahmanova,
Qazaq-Amerıka ýnıversıtetiniń basqarýshy seriktesi
– Men Taraz qalasynyń týmasymyn. Mamandyǵym sıfrlyq salaǵa qatysty bolmasa da, 2020 jyly vırtýaldy shyndyqqa baılanysty startap bastadym. Sodan beri sıfrlyq salaǵa qyzyǵyp, bel sheshe kirisip kettim. Bul baǵyttyń qyr-syryn úırený úshin, talmaı oqydym, zerttedim. Kóptegen belesten óttim. Solaı ótken jyly meni «Astana Hub»-tyń basqarýshy dırektory qyzmetine shaqyrdy. Árıne, qabyl alyp, birshama qyzmet atqardyq. Onyń ishinde «IT-Aiel» jobasyn erekshe atap ótkim keledi. Baǵdarlamany Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi Ulttyq komıssııa jáne «Astana Hub» halyqaralyq tehnoparki júzege asyrdy. Bul baǵdarlama áıelderdiń kásibı deńgeıin kóterip qana qoımaı, olardyń mansaptyq ósýine jańa múmkindik ashady. Oǵan elimizdiń túkpir-túkpirinen 2600-den astam áıel qatysty. Qazir oqytý úderisimizdiń merzimi aıaqtaldy. Degenmen olarmen únemi baılanystamyz. Joba kezinde júzege asyrǵan baǵdarlamalaryn jetildirip, paıdasyn kórip jatqandar kóp. Arasynda ári qaraı da sıfrlyq salaǵa dendep enip, «Data Science» baǵdarlamalaryn oqyp jatqandar da bar. Tipti kóbi IT kompanııalardan tájirıbeden ótip, jumysqa turyp ketti. О́zderiniń úı bıznesteri bar áıelder kásibin túgeldeı sıfrlandyryp, jańa deńgeıge ótti. Osy jyly jobanyń ataýyn ózgerttik. Endi ol – «Tech Aiel». Kúzge qaraı erekshe leppen ekinshi kezeńi bastalady. Sonymen qatar «Tech Girls» baǵdarlamasyn da qostyq. Munda 18 ben 23 jas aralyǵyndaǵy jas qyzdar IT úırenedi. Naýryzda bastalǵan jobada 3000 qyz bilim alyp jatyr.
Qazir Qazaq-Amerıka ýnıversıtetiniń basqarýshy seriktesimin. Meniń kompanııam bul oqý ordasyn barynsha sıfrlandyryp, IT ýnıversıtetke aınaldyrady. Qosymsha «Yassa Education» platformam bar. Ol basshylar men kásipkerlerge arnalǵan.
Al otbasym týraly aıtar bolsam, bir qyzdyń anasymyn. Esimi – Álııa. 1-synypta oqıdy. Ol da sıfrlyq baǵytqa jaqyn. Robottehnıka úıirmesine qatysyp, qosymsha bilim alady.
Negizinen IT-da júrý qyz balasyna qıyn emes. Bul jolda kóbine tulǵalyq damyǵan, oqyǵan azamattar júredi. Sol sebepti de eshbir genderlik bólý nemese qysym kórgen emespin. Kerisinshe, IT – áıelderge arnalǵan der edim. О́ıtkeni munda erkindik bar. Otbasyńa, basqa da jumystarǵa úlgerip, bárin qatar alyp júrýge bolady. Qazaqstan IT-i óte jaıly, saýatty, meıirimdi jandardan turady. Oǵan kirýden qoryqpaý qajet. Kóptegen kompanııanyń tájirıbesi qyzmetkerlerdiń genderlik tepe-teńdigin saqtaıtyn bıznestiń tabysty ekenin dáleldedi. Áıelderdiń IT salasyn damytýǵa belsendi qatysýy salany jańa deńgeıge kóterýge kómektesetinine senimdimin. Ekonomıkanyń turaqty damýy úshin qoǵamnyń áleýetin arttyrý, stereotıpterden arylý, tálimgerlikti qoldaý mańyzdy.
Qyzdarǵa usynar birshama kitap pen fılm bar. Sonyń ishinde ózime erekshe unaıtyndaryn atap óteıin. Fılmder: «Obsessııa (Whiplash)», «Áleýmettik jeli», «Djoı». Kitaptar: «Bad Blood», «Saqtar», «Jel ótindegi taǵdyrlar».
Áıgerim Isataeva,
«Qonzhyq App» qosymshasynyń avtory
– «Qonzhyq App» jobasy – jas urpaqtyń ulttyq mýzykaǵa, ədebıetke, mədenıetke, salt-dəstúrge jəne ana tilin úırenýge degen qyzyǵýshylyǵyn oıatýǵa baǵyttalǵan mobıldi qosymsha. Qazir 150 myńnan astam tirkelgen qoldanýshy bar. Qosymshamyzǵa halyq folklorynyń klassıkalyq jəne zamanaýı altyn jınaqtamasy engizilgen. Onda 1200-den astam ertegi, zamanaýı jəne halyq əni, túrli aspaptaǵy kúı, besik jyry, klassıkalyq jəne zamanaýı aqyndardyń poezııasy, sonymen qatar Abaıdyń qarasózderiniń jeńildetilgen nusqasy da qosa júktelgen. Keıingi bir jyl boıy úlken oıyn formatyndaǵy oqý bólimin jasap, jaqynda qostyq. Bala ana tilin oqyp, kórip, estip, jattyǵýlarmen jumys istep, tez jəne qyzyqty úırene alady. Negizi bastamasy balalardy damytatyn «Qonjyq Marıo» atty ertegilerinen keledi. О́zim ana bolǵandyqtan, ana tilinde kontent shyǵarýdy oılastyrǵanmyn, biraq ýaqyt óte kele qazir kitaptar úlken suranysqa ıe bolmaıtynyn túsindim. Sol sebepti jańa zamanǵa saı, barlyǵynyń uıaly telefonynda bolatyn mobıldi qosymsha retinde shyǵarýdy jón kórdim.
Shyndyǵynda, IT salasynda eshqandaı qedergi kórgen joqpyn. Meniń oıymsha, IT-daǵy kedergiler jynysqa baılanysty emes jəne barlyǵyna birdeı. Men kezdestirgen qıyndyqtar quzyretti topty tabý, ónim naryǵyna səıkestigin (Product Market Fit) tabý, jobanyń strategııasyn durys qurý boldy. Biraq tobymyzben birigip, eńbektiń arqasynda qıyndyqtardy ońtaıly jeńdik.
Bizdiń qazaq qyzdary meni qatty qýantady. Biz jumys istep, ózimizdi damytyp, úıge qarap jəne balalardy tərbıeleýge de úlgerip júrmiz. Osy qalyptan taımaı, ər əıelge ishki úılesimdilik, óz maqsattary men jolyn tabýdy tileımin. Eń bastysy, maqsattan taımaý. Barlyǵynda qıyndyq bolady, tapqyr jəne eńbekqor adam óz jolyn taba alady.
Ərkimniń óz talǵamy bar, biraq men iskerlik ədebıet pen klassıkalyq ádebıetti unatamyn. Keıde aýdarmasy durys bola bermeıdi, sondyqtan kitapty jazylǵan tilinde oqyǵandy jón kóremin. Úzdik úsh kitap dep bólip-jara almaımyn. О́ıtkeni maǵan barlyq kitap birdeı unaıdy. Fılmderdiń ishinde «Aǵylshyn pasıenti», «Dıýna» jəne «Muzdy ólke» fılmderin usyna alamyn. Bul shyǵarylymdardyń ərqaısysyn sıýjeti, ədemi kórinisi jəne oıy meni tańǵaldyrdy. Aýdarmasy men ənderi jaqsy bolǵandyqtan, «Muzdy ólke» mýltfılmin qazaq tilinde kórgendi unatamyn.
