Kósheniń ár tusynan aq jaýlyq tartqan kelinshekter qosylyp, qatarlary kóbeıe berdi. «Raıany kúteıik, Gúlsim áne kele jatyr» dep sóılesken kúıi dittegen jerge jaqyndaǵan bular kezinde Jalaǵash aýdanynan qurylyp, respýblıkaǵa tanymal bolǵan «Batyr analar» atty ansambldiń alǵashqy músheleri edi. Qazir seksennen asyp, shópshek qolynan sý iship otyrǵan áziz jandar otyz alty jyl burynǵy bastamany oılaǵanda dál osy sýret kóz aldaryna kele qalady.
Iá, bári de keshe ǵana sııaqty edi...
1988 jylǵy naýryz aıynyń basynda Jalaǵash aýdanyndaǵy sol tusta «Qazaqstannyń Lenın komsomoly» keńshary atanyp turǵan aýyl kóshelerin «batyr analar jınalyp, konsert qoıady eken» degen habar áp-sátte aralap ketip edi. Keńshardaǵy partkom hatshysy Kenish Jumalıevanyń aýyldaǵy on balaly batyr analardyń basyn qosyp, ansambl qurý ıdeıasyn keńshar dırektory Uzaq Espanov qýana qoldapty. Sol jyly 7 naýryzda mádenıet úıindegi keshte 18 batyr ana qazdaı tizilip, kóp aldyna shyǵa kelgende dúrkireı qol soqqan kórermen klýb ishin jańǵyrtyp jiberdi.
О́nerpaz analar ujymynyń án men bıi aıǵa jýyq el aýzynan túsken joq. Al ansambl kórshiles Jańadarııa, Aqaryq, Kalının, Ilıch, Aqqum, Shaǵan, Myrzabaı, Mádenıet, Jańatalap aýyldary men aýdan ortalyǵynda óner kórsetti. Aınagúl Buryshova, Nábıra Káýkenova, Janymkúl Esimova, Ádep Tolybaeva, Aqzerep Aıapova, Qantaı Itenova, Jumagúl Bekseıitova, Abash Jumaǵulova halyq ánderi men ózge ult shyǵarmalaryn áýelete oryndasa, Zápen Jalǵasbaeva qazaq bıin, ansambl jetekshisi Rahııa Jubatqanova ózbek, syǵan, úndi bılerin bılepti. Dárkúl Toqabaeva, Raıa Nurhanova men Gúlsim Jańabaevalar túrli kórinis qoıyp, ıntermedııalar kórsetken eken. Az ýaqytta quramyndaǵy ónerpazdar 26-ǵa jetken ansambldi ár aýyl asyǵan kútetin boldy.
Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary keshegi keńshar Eńbek aýlyna aınaldy. Qoǵam ózgerip, kóp dúnıe kózden bulbul ushqandaı bolǵan shaqta da, óner ujymy ydyramady. Kerisinshe, qıyndyqtan qajyǵan eldiń kóńilin aýlady. Oblys ortalyǵyndaǵy Sábıler úıine syı jasady, Qarttar úıine konserttik baǵdarlamamen baryp, onda jatqan qarııalarǵa qaıyrymdylyq kórsetti. Bardan góri joq degen jıilep turǵan sol kezeńde óner ujymynyń 10 jyldyǵy aıryqsha atalyp ótip edi. Batyrbek Mansharıpov, Shákızathan Ysqaqov syndy el azamattary, sol tusta aýdandyq mádenıet úıin basqaryp turǵan Qanshagúl Mustafaevalar ónerpazdardyń el aldyna jarqyrap shyǵýyna járdem berdi.
«Biz ansamblden bólek, jastarǵa, jańa túsken kelinderge jol kórsetip, qolónerge baýlyp kelemiz. Bizdi udaıy qoldap kele jatqan «Eńbek-jer» JShS tóraǵasy, aýyl azamaty Shákızathan Ysqaqovqa aıtar alǵysymyz sheksiz. Aýdanda, aýylda ótetin qaıyrymdylyq aksııalarynan qalys qalǵan kezimiz joq. Ansambldiń 25 jyldyǵyna oraı aýyldardy aralap konsert qoıyp, túsken qarjydan turmysy tómen otbasylarǵa kómek berdik. Ansambldiń qazirgi músheleri bizdi eshbir is-sharadan qaldyrmaı, kerek jerinde aqyl-keńes surap turady», deıdi 20 jyl óner ujymynyń jetekshisi bolǵan Rahııa Jubatqanova apaı.
Aýyldaǵy Mádenıet úıiniń ádiskeri Baqyt Aıapova qazir Altyn Mamadalıeva jetekshilik etetin ansambldiń repertýary baı ekenin aıtady. Batyr analardan kórgenin jalǵastyryp kele jatqan óner ujymy aýyl men aýdandaǵy mádenı is-sharalardyń bel ortasynda júredi.
Kezinde óner ujymyn Almatyǵa shaqyryp, arnaıy telehabar da túsirilgen. Sol sáttiń kýágerleriniń biri – Dárkúl Toqabaeva. Jasynda kúrish egip, sıyr saýǵan, tipti qol kúshi jetpeı jatqan tusta qamys ta shapqan batyr ana keshegi kúnderin saǵyna eske alady. Qazir aýyldaǵy Mádenıet úıindegi «Qolóner» úıirmesine jetekshilik etetin Dárkúl apaı aýyl jastaryn kilem toqyp, shı oraýǵa, oıý oıyp, quraq quraýǵa baýlyp júr.
«Shúkir, ómirge ókpem joq. Qudaı bergen 10 perzentti tárbıelep jetkizdik. Solardan taraǵan ár nemeremniń úıiniń tórine ózim jasaǵan oıýly kıizdi jaıdym. Osy kúni kenje uldyń qolyndamyz. Jasymyz kelgen soń, bárimiz oılasyp, ansambldi jas batyr analarǵa tabystaǵandy jón kórdik. Olar da bizdi áli kúnge qatarlarynan qaldyrmaı shaqyryp turady. Qurmet, qoshemetten kende emespiz. Tek keshegi kúni kóp aldyna birge shyqqan qurbylarymdy saǵynamyn. Qazir oılap otyrsam, ansambldiń alǵashqy quramynan altaýymyz ǵana qalyppyz», deıdi Dárkúl apa.
El tirliginiń ońalyp, tútininiń túzý ushýy aǵaıynnyń birligine baılanysty. Búginde 43 altyn, 54 kúmis alqa ıegeri bar Eńbek aýlyndaǵylardyń aýyzbirligine syrttan qaraǵan jan súısinedi. Keıingi jeti jylda eldi mekende qylmys múldem tirkelmepti. Ár shańyraqta «Eńbegine qaraı qurmet, jasyna qaraı izet» degendi kórip óskender egin de egip, mal da ósirip, eldiń berekesin kirgizip otyr.
Qyzylorda
