«Dókeıdi» kútken kórermen

Burynǵydaı emes, drama teatrdyń úlken zaly lyq toldy. Jasy bar, jasamysy bar, spektakl kórýge yńǵaılandy. Keıbireý bıletti ortańǵy oryndardan kúni buryn alyp qoıypty. Tipti keıbir premeralarǵa bı­let­tiń bolmaı qalatyny da jasyryn emes. Árı­ne, halyqtyń kúndelikti kúıki tirlikten bir sát alshaqtap, rýhanııatqa bet burýy qýan­ta­dy. Teatr óneri biz aıtyp otyrǵan tur­mys­tyń tirshilikterinen sergitip qana qoımaı­dy, oı salady, tárbıeleıdi. «Teatr – ómir aınasy» degen de sol. Búgingi «Dókeı kele jatyr» qoıylymynan da qoǵamdaǵy jaǵympazdyqty, kózboıaýshylyqty kórdik. Kúlip otyryp kórdik. Ártister eshkimniń qytyǵyna tımeı-aq shyndyqty jetkizdi.

Shymyldyq túrildi. Jaıbaraqat jatqan aýyldyń kórinisi. Poshta, ákimshilik, turǵyn úıler... Ortada qoıdyń músini tur. Oqıǵa da osy «Aq qoı» sovhozynda órbigen. Aýylǵa dókeı kele jatqanyn estigen Kópeı óz-ózin qoıarǵa jer tappaıdy. О́z kóleńkesinen ózi qorqatyn ol qoımadan joǵalǵan eltirini qaıdan taptym dep mazasy qashady. Zeınetkerlikke az-aq ýaqyt qalǵanda tekserý júrse, jumystan ketetinin sezedi. Áıeli Márııam ony jubatyp álek. Ol bolsa, sovhozda saýynshy bolyp, jumys isteıdi. Al aýyldaǵy tirliktiń bárin tyń tyńdaǵandaı bolyp, Qılaý bilip júrse, Shılaý esep-qısapty qoıyn dápterine túrtip alyp júredi. Shılaýdyń ańǵaldyǵy bar. Qılaý bolsa, birdi-birge soqqan jantyq. Kúnderdiń kúni taýyqtarǵa jem shashýǵa shyqqan Kópeıdiń qyzy Ulqý ydysyn kóshedegi oryndyqqa umytyp ketedi. Ony taýyp alǵan Shılaý Ulqýǵa degen sezimin kúbirlep, ydysqa aıtyp otyrǵanyn Qılaý baıqap qoıady. Iá, Qılaýdyń júrmeıtin jeri joq. Bul aýyldaǵy árkimniń qupııa áreketterinen de habardar. Shılaýda sovhozdyń esepshisi Bazarkúldiń kóńili bar ekenine deıin biledi. Túptep kelgende, Qılaýdyń kózdegeni – Kópeıdiń orny. Aýyldaǵylardy bir-birine aıdap salýdaǵy maqsaty da sol, taqqa jaıǵasý. Kópeı bolsa, Dókeıdi qaıtip qarsy alamyn dep, basy qatyp júr. Eń áýeli, ádettegideı aýyl ishin tazartty. Kóshe-kóshedegi taýyqtardy qamatyp, ıtterdi baılatty. Taýyq demekshi, qoıylymnyń ara-arasynda taýyqtar qylań berip júrdi. Kórermen retinde bul epızodtan astar izdegenbiz. Rejısserdiń sheberligi shyǵar, keıbir mekeme mamandary taýyqqa uqsap jumyrtqa tabarda ǵana qyt-qyttap uıa izdeıdi emes pe?! Sol sekildi bul aýyldyń basshylyǵy da dókeı kele jatqanda jınaqtala bastaǵan.

Jalpy aýyl, meıli aýdan bolsyn, jo­ǵarydan bastyqtar kele jatsa, aýlalaryn sy­pyryp, muntazdaı etip qoıady. Oıdym-oıdym kóshelerdi jamaıdy, qańǵybas ıterdi qamaıdy... Ardagerlerden qurylǵan orkestr arnaý aıtyp, kele jatqan shendiniń aldynan shyǵady. Shashý shashady, dám aýyz tıgizedi. Jergilikti basshynyń ondaǵy oıy – kózge túsip qalý shyǵar. Arǵy jaǵyn aıtar bolsaq, jumysynan qandaı da qaıshylyq tabylsa, úlken bastyq kózin juma qarasa degen maqsat. Iá, teatr – aına. Kórermen bir jarym saǵat­qa sozylǵan Safýan Shaımerdenovtiń «Dókeı kele jatyr» shyǵarmasy jelisimen qoıyl­ǵan komedııalyq spektakldi bir demde kórip shyqty. Kúldi, qol soqty, oılandy. Sońyn­da dókeı degenderi, sol aýyldyń oqýǵa attan­ǵan Dókeı deı-tuǵyn balasy bolyp shyqty.

Sahnany aýyldyń atmosferasyn sezindire otyryp bezendirilýi, ártisterdiń kıim kıisi – sýretshilerdiń eńbegi. Al rólderdi jeter jerine jetkizip turyp oınaǵan tamasha atmosfera – akterlerdiń sheberligi. Osynyń bárin úılestirip, bir arnaǵa toǵystyryp, jup-jumyr etip, kórermenge usynǵan – qoıýshy rejısser Juldyzbek Jumanbaıdyń eren eńbegi. Jalpy, osyndaı kórkem dúnıeni apta saıyn kórermenge usynyp otyrǵan oblystyq drama teatr ujymynyń uıymshyldyǵy men mańdaı teriniń arqasy der edik.

О́skemen