«Tótenshe toqsandaǵy» bilim

Qazir elimizdegi 10 óńir­de tótenshe jaǵ­­­daı jarııa­lan­dy. Osy óńir­lerdiń bá­rinde oqý­shylarǵa bul oqý ke­zeńi «tó­­tenshe toqsan» bolyp tur. «Baıtal túgil bas qaı­ǵy» bo­lyp turǵan tusta oqytý pedagogke ­de, bilim alý oqýshylarǵa da ońaı­ǵa soq­pasy anyq. Biraq soǵan qaramastan, oqýdy toqtatýǵa bolmaıdy. Biraq qalaı? Bul turǵyda bizde tájirıbe bar, búkil elde tótenshe jaǵdaı jarııalanǵan pandemııa ke­zin­de de oqý toqtatylmady, bir ret «tótenshe toqsandy» ótkizgenbiz. Árıne, onyń bi­lim sapasyna edáýir nashar áser etkenin sarapshylar aıtyp, áli de zerttep jatyr. De­gen­men sol ýaqytta sál de bolsa qalyptastyryp alǵan qa­shyqtan oqytý júıesi qazir de «kómekke kelmek».

Oqý-aǵartý mınıstrligi ta­ratqan sońǵy aqparatqa sú­ıen­sek, óńirlik bilim bas­qar­malarymen birge bala­lardyń quqyqtaryn qorǵaý jáne oqý úderisin sapaly uıym­dastyrý boıynsha ju­mystar júrgizilip jatyr. Bú­gingi tańda ýaqytsha ornalastyrý pýnktterinde 3 myń­ǵa jýyq bala bar. Olarǵa psı­ho­logııalyq qyzmet kórsetý uıymdastyryldy.

«Balalar qajetti oqý qu­raldarymen jáne qashyq­tan oqý úshin tehnıkalyq jab­dyqtarmen, tamaqpen jáne kıim-keshekpen qamtama­syz etildi. Internettiń jyldam­­dyǵy tómen aýyldyq mek­tepterdi Starlink jelisine qo­sý jumystary júrgizilýde. Son­­daı-aq respýblıkalyq ma­ńyz­daǵy ınnovasııalyq mek­tep-lıseıleriniń jataqha­na­­larynda balalardy orna­lastyrý men oqý úderisi uıym­dastyrylady. Bala quqyq­ta­ry jónindegi óńirlik ýákil­­de­­ri balalarǵa quqyqtyq jáne psıhologııalyq kómek berýge, sondaı-aq oqýshylardyń sapaly bilim alýyna jaǵdaı ja­saýǵa belsendi aralasyp ja­tyr. Mańǵystaý oblysynda 28 bilim uıymy Atyraý oblysy Qulsary qalasynyń evakýasııalanǵan turǵynda­ryn qabyldap otyr. Sý tasqy­ny bol­ǵan óńirlerde barlyǵy 127 bilim nysany tur­ǵyn­dar­dy ýaqytsha ornalasty­rý pýnkti bolyp aıqyndal­dy», de­lingen joǵaryda atal­ǵan mı­nıstrliktiń habarlamasynda.

О́tken aptada Oqý-aǵartý mınıstri Ǵanı Beısembaev óńirlik bilim basqarmalary bas­shylarynyń qatysýy­men ótken apparattyq keńeste sý tasqynynan zardap shekken aımaqtardaǵy balalardy elimizdegi eń úzdik jazǵy sa­ýyqtyrý ortalyqtaryna ji­berýdi tapsyrǵan edi. Mı­nıstr: «Oqý úderisin sapaly uıymdastyra otyryp, balalardyń qaýipsizdigi men quqyqtaryn qorǵaýǵa erekshe nazar aýdarý qajet. Bala­lardyń quqyqtaryn qor­ǵaý komıteti eń aldymen kómek­ke muqtaj otbasylardaǵy oqý­shy­lardyń jazǵy demalysyn uıymdastyrý kerek», degen.  Osydan soń mınıstrlik eli­mizdegi jyl boıy jumys isteıtin 11 saýyqtyrý orta­ly­ǵy 6 sáýirden bastap oqý úderisin uıymdastyra otyryp, balalardy qabyldaýǵa daıyn ekenin, saýyqtyrý or­ta­lyqtaryna oqýshylardy ta­symaldaý úshin qaýipsizdik jónindegi nusqaýlyq pen ve­domstvoaralyq is-qımyl algo­rıtmin ázirlegenin habarlady. Sońǵy derekterge qaraǵan­da, tasqyn sýdan zardap shekken óńirlerdegi oqýshylardy saýyqtyrý ortalyqtaryna ji­berýge joldamalar bólindi. Saýyqtyrý ortalyqtaryna qabyldaýdyń  tek birinshi kúni Aqmola oblysyndaǵy «Jas­dáýren» lageri 80-nen asa balany qabyldady.

Apparattyq keńes barysynda mınıstr balalardyń qaýipsizdigimen qatar, sý tas­qy­ny saldarynan qıyn jaǵ­daı­ǵa tap bolǵan pedagogterdi qoldaý máselesine de toqtal­dy. Sala basshysy sý tasqyny­na qarsy is-sharalar­ǵa qatys­qan áriptesterine kór­set­ken kásibıligi, adam­gershiligi jáne shynaıy patrıotızmi úshin alǵysyn bildirdi. Mı­nıstrliktiń málimdeýinshe, bú­ginde bilim salasynyń 20 myń qyz­metkeri volonter retinde ­sý tasqynyna qar­sy is-sharalar­ǵa qatysyp, onyń ishinde 10 myń­nan kó­bi evakýasııalyq pýnk­t­ter­de jumys jasap jatyr. Sa­la­lyq kelisimge sáıkes, tó­ten­she jaǵdaı kezeńinde bi­lim sa­lasy qyzmetkerleri­niń eń­bek­aqysyn esepteý tóten­she jaǵdaıǵa deıingi belgi­len­gen mólsherde júrgiziledi. So­ny­men qatar pedagogterdi qol­daý máselesi pysyqtalýda. Tó­ten­she jaǵdaı jarııalanǵan óńir­lerde pedagogterdiń attes­tat­taýdan ótý merzimi keıinge aýystyrylady.