Medısına • 21 Sáýir, 2024

Qazaqstanda shala týǵan nárestelerdiń ólim-jitimi úsh esege azaıdy

190 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin

Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy men UNICEF derekterine kóz júgirtsek, el táýelsizdiginiń eleń-alańynda neonataldyq ólim-jitim kórsetkishi 23 promılle bolsa, demek bul árbir myń náresteniń beseýi bir aıǵa da jetpeı shetinegen degendi bildiredi. Qazir jaǵdaı áldeqaıda jaqsarǵan, máselen 2022 jylǵy nárestelerdiń ólim-jitimi 5 promılleden tómen bolǵan, ıaǵnı bul Eýropalyq odaqtaǵy elderdiń kórsetkishine óte jýyq jáne Ortalyq Azııa elderi arasyndaǵy eń jaqsy kórsetkish.

Qazaqstanda shala týǵan nárestelerdiń ólim-jitimi úsh esege azaıdy

Osy oraıda QR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń shtattan tys bas neonatology ári Qazaqstan akýsher-gınekologtary men neonatologtary kongresiniń prezıdenti Bekturǵan Karın eldegi náresteler ólim-jitiminiń edáýir azaıýy – bul jańa týǵan, ásirese shala týǵan sábılerge kórsetiletin keshendi kómektiń jaqsarýynyń arqasynda ekendigin aıtady.

«Perınataldyq ortalyqtar men perzenthanalardyń myńdaǵan dárigerleri men medbıkelerin biriktiretin elimizdiń neonataldyq qyzmetiniń negizgi maqsaty – medısınalyq kómektiń sapasyn udaıy jetildirý. Al sapa birinshi kezekte dárigerlerdiń de, orta medısınalyq qyzmetkerlerdiń de bilimine, tájirıbesi men mashyqtaryna táýeldi. Ekinshi orynǵa perınataldyq ortalyqtardyń eń ozyq álemdik tehnologııalarǵa, jańa týǵan nárestelerge kútim jasaý tájirıbeleri men ádisterine jaýap beretin medısınalyq jabdyqtarmen jabdyqtalýyn senimdi túrde qoıýǵa bolady. Osy bastamada bizge AYALA qaıyrymdylyq qory kópten beri kómektesip keledi. Bul – elimizde 17 jyldan beri neonatologııa men perınatologııaǵa mamandanǵan jalǵyz uıym. Barlyq suranystarymyz ben problemalarymyzdy jaqsy biledi, sondyqtan árqashan jabdyqtar men oqytý túrinde naqty kómektesip keledi», deıdi shtattan tys bas neonatolog.

Sonymen 2007 jyldan beri AYALA qaıyrymdylyq qory Qazaqstan boıynsha 2,3 mıllıard teńgeden astam somaǵa 67 medısınalyq mekemeni jaraqtandyrǵan eken. Bekturǵan Karınniń aıtýynsha, qor jobalarynyń arqasynda elimizdiń birqatar perınataldyq ortalyqtary alǵash ret óz reanımasııalaryna CPAP apparattaryn, shala týǵan nárestelerge arnalǵan ınkýbatorlar, avtomatty gıpotermııa apparattaryn, retınopatııany dıagnostıkalaý men emdeýge arnalǵan retınaldy kameralar men lazerlerdi satyp alǵan.

«Memleket túrli sebepterge baılanysty barlyq mekemelerdi birden zamanaýı jabdyqtarmen qamtamasyz ete almaıtyndyqtan, atalǵan qaıyrymdylyq qory men Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń ózara is-qımyly neonataldyq qyzmettegi ótkir problemalardy barynsha jedel ári tıimdi sheshýge kómektesip otyr», deıdi sarapshy.

Sol sııaqty «Shevron» kompanııasynyń qoldaýymen úsh jyl ishinde oblystyq perınataldyq ortalyqtardyń barlyq reanımasııalaryn arnaıy ınkýbatorlarmen, tynys alý apparattarymen jaraqtandyrýǵa qol jetkizilse, osynyń arqasynda elimizde bir aılyq nárestelerdiń ólim-jitimi úsh esege azaıǵan.

«Osylaısha AYALA qaıyrymdylyq qory men onyń iri seriktes kompanııalarynyń yntymaqtastyǵy Qazaqstannyń balalar densaýlyq saqtaý salasyndaǵy birqatar problemalardy qysqa merzimde sheshýge múmkindik berdi. Mundaı seriktestik bolmasa, oǵan áli talaı jyl keter edi dep senimmen aıta alamyn. Máselen, shala týǵan nárestelerdiń retınopatııasyn mysalǵa keltireıin: 2,5 jyl ishinde qor el aýqymynda shala týǵan nárestelerdiń zaǵıptyǵyn nólge deıin túsirýge kómektesti. Osy jobanyń arqasynda, neonatologııadaǵy basqa da jobalar úshin de memleket bıýdjetiniń júzdegen mıllıon teńge qarajaty únemdeldi. Mysaly, 300-den astam birlik medısınalyq tehnıka: ókpeni jasandy jeldetý apparattary, ınkýbatorlar, reanımasııalyq ústelder, fetaldyq monıtorlar, shprıstik jáne ınfýzııalyq sorǵylar, fototerapııa apparattary, ottegi konsentratorlary, elektrlik sorǵyshtar, gıpotermııa apparaty, EEG montıtorıngi apparaty, oftalmoskoptar, retınaldy kamera, sarapshylyq synypty ÝDZ-apparat, bıohımııalyq taldaǵysh jáne mıkroskop – osynyń bári AYALA qorynyń seriktesi «Shevron» kompanııasynyń qoldaýymen satyp alyndy, memlekettik medısınalyq mekemelerge berildi jáne kún saıyn balalardyń ómiri men densaýlyǵyn tabysty saqtap qalady», deıdi Bekturǵan Karın.

Sarapshynyń pikirinshe, medısınalyq qyzmettiń sapasyn arttyrýda neonatologtardyń, perınataldyq ortalyqtar men perzenthanalardyń orta medısınalyq qyzmetkerleriniń de úzdiksiz kásibı oqytýdan ótýi óte mańyzdy.

– «AYALA onlaın akademııasy» beıne-kýrstary bar platforma – óziniń turaqty kásibı damýyna múddeli barlyq dárigerler men medbıkeler úshin tamasha qural. Jetekshi praktıkterdiń kýrstaryn kez kelgen jerden kórýge bolady. 15 jyl ishinde «Shevronnyń» belsendi qatysýynyń arqasynda otandyq jáne sheteldik mamandardy tarta otyryp, ondaǵan tegin oflaın trenıngter, semınarlar men konferensııalar ótkizildi. Bul bizdiń júzdegen áriptesterimizge kásibı turǵyda serpilis ákeldi, – deıdi shtattan tys bas neonatolog.

Qazirgi tańda Qazaqstannyń neonataldyq reanımasııalary zamanaýı sheteldik jabdyqtardy paıdalanyp otyrǵandyqtan, onymen dárigerler ǵana emes, orta medısınalyq personal da durys jumys isteı bilýi tıis.

«Neonataldyq qyzmetti damytýda elimizdegi sábılerdiń ólim-jitimi kórsetkishin odan ári tómendetý úshin neonataldyq meıirbıkelerdiń kásibı quzyretterin jetildirýmen aınalysý óte mańyzdy. Sondyqtan biz ár sársenbi saıyn bilim berý kýrstaryn onlaın formatta ótkizemiz. Bul úshin medbıkelerdiń ózderi qyzyqtyratyn taqyryptardy daıyndaıdy. О́tken jyly AYALA qorynyń, «Shevron» kompanııasynyń jáne QR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń qoldaýymen alǵash ret Halyqaralyq neonataldyq medbıkeler forýmy ótip, nátıjesi tamasha boldy: kásibı qaýymdastyq quryldy, bizdiń tájirıbemiz kórshi Qyrǵyzstanda qoldaý tapty. Oǵan Ortalyq Azııanyń basqa da elderi múddeli», deıdi spıker.

Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy neonataldyq qyzmettiń damý deńgeıi men sapasyn bizdiń mamandarymyzdan ózge elderdegi áriptesteri kómek pen keńes surap, dárigerlerimizdi sheteldegi semınarlar men konferensııalarǵa shaqyryp jatqandyǵy aıǵaqtaıdy.

«Tájikstan men Reseılik neonatologtar neonataldyq ólim-jitimniń qupııa aýdıti boıynsha onlaın-otyrystarǵa qatysty. Biz bul talqylaýlardy dárigerler qaýymdastyǵynda erte sábı ólim-jitimin qala men medısınalyq mekemege baılanystyrmaı, muqııat jasyryn taldaý jasaý úshin júrgizemiz. Mundaı tásil praktıkada oqytýdan basqa, dárigerlerge ózderiniń kásibı qabiletterin, balany baqylaý taktıkasy men dıagnostıkany, emdeý isin jetildirýge múmkindik beredi. Apta saıynǵy talqylaýlarǵa jas dárigerlermen birge, 50-100 shaqty maman qatysady. Biz osynaý kezdesýlerdi ótkizýde qarjylyq demeý kórsetip otyrǵan AYALA qoryna alǵys aıtamyz», deıdi Bekturǵan Karın.

Sondaı-aq qordyń qoldaýymen Qazaqstanda apta saıyn neonatolog dárigerler álemniń jetekshi medısınalyq basylymdarynda aǵylshyn tilinde jarııalanǵan ǵylymı maqalalarǵa taldaý júrgiziledi. Neonatologtardyń «Jýrnal klýbynyń» otyrystaryna 5 eldiń dárigerleri qatysady.

«Barlyq neonatolog dárigerlerdiń aldynda turǵan basty maqsat, árıne, jańa týǵan balalarǵa kómek kórsetý sapasyn jaqsartý ekendigi aıan. Oǵan mamandardyń turaqty damýynsyz, perınataldyq ortalyqtardy ozyq jabdyqtarmen jaraqtandyrmaı qol jetkizý múmkin emes. Sondyqtan «Shevron» kompanııasynyń AYALA qaıyrymdylyq qorynyń neonatologııa jáne perınatologııa salasyndaǵy jobalaryna belsendi qatysýy elimiz úshin mańyzdy kórsetkishti – náreste ólimin tómendetýge kómektesedi», deıdi Bekturǵan Karın.

Sońǵy jańalyqtar