Ulttyq qundylyqtar men dástúrler arqyly bilim alýshynyń sanasyn qalyptastyrýdy maqsat etken bul Halyqaralyq etnoforým respýblıka kóleminde alǵash ret uıymdastyrylyp otyr. Taǵylymdy is-sharaǵa Ázerbaıjan, Qyrǵyzstan, О́zbekstan, Túrkııa, Iаkýtııa joǵary oqý oryndarynyń oqytýshylary, kórkem eńbek, grafıka jáne jobalaý pánderiniń muǵalimderi, qosymsha bilim berý pedagogteri qatysty. Forým barysynda Qazaqstan etnodızaınerler odaǵynyń tóraǵasy Saltanat Japarova bilim berýde qundylyqtardy dáriptep, ádet-ǵuryptardy jańǵyrtý kerek ekenin aıta kelip, kórkem eńbek páninde ul men qyzdy bólek oqytý máselesine erekshe toqtaldy.
«Eńbek pánin uldar bólek, qyzdar bólek oqýy kerek. Biz balalarǵa óner úıretýdi mektepten bastap «Ul sheberligi» jáne «Qyz sheberligi» dep bólýdi usyndyq. Ol usynysty birneshe mektep qabyldap, ózderinde tájirıbelik synaq retinde bastaýǵa kelisimin berdi. Qazir osyǵan saı Oqý aǵartý mınıstrligi mamandarymen jumystar atqarylyp jatyr. Bul bastamanyń bolashaq urpaq tárbıesinde mańyzy zor. «Qyzdarymyzdy qyzǵa tán, uldarymyzdy ulǵa tán» minezben tárbıeleý – ata-babadan kele jatqan asyl mura, qymbat dástúr. Biz osy sabaqtastyqty úzip almaýymyz kerek. Sonymen qatar jaz aılarynda balalar shyǵarmashylyǵyn damytý maqsatynda «Balalarǵa óner úıretý», «Sheberlerdiń shyǵarmashylyǵyn damytý» lagerlerin ashsaq degen ıgi oılarymyz da bar», dedi S.Japarova.
Is-shara aıasynda Astana qalasynyń Ádistemelik ortalyǵynyń qoldaýymen Kórkem eńbek páni muǵalimder qaýymdastyǵy «Kórkem eńbek jáne syzý sabaqtarynyń máseleleri men sheshimderi» degen dóńgelek ústel ótkizdi. Syzý páni – matematıka, geometrııa, fızıka, hımııa, astronomııada, ınjenerlik salada asa kerek bilim salasy. Sondyqtan jınalǵandar syzý pánin mektep baǵdarlamasyna qaıta engizbese, keleshekte elimizden arhıtektor shyqpaıtynyn ashyq aıtty.
Sonymen qatar forýmda oqýshylar da «Ata-baba óneri – urpaqtar murasy» atty saıysqa qatysty. Iаǵnı qyzdar jún tútip jáne urshyq ıirip jaryssa, al er balalar segiz taspaly qamshy órip baq synasty. Olardyń ónerin «Atalar jáne ájeler alqasy» baǵalady. Sondaı-aq «Sán – sarqylmas saltanat» atty ulttyq kıimder men ulttyq qolóner saıystary da etnoforýmnyń kórigin qyzdyrdy. Asyq atýdan Astana qalasy komandasynyń aǵa jattyqtyrýshysy Eskendir Rahmetovtiń aıtýynsha, balalar ulttyq oıyndardy balabaqshadan bastap meńgerýi kerek. «Qazir asyq atý ulttyq sportynan mektep pen kolledjderde sabaq beretin mamandar daıarlap jatyrmyz. Tipti asyq atýdy balabaqsha baǵdarlamasyna da engizý josparda bar. Qazaqtyń bul ulttyq oınyn bala úsh jastan bastap-aq úırenip oınaı beredi. Balanyń bitimin shymyr etip, oılaý qabiletin shyńdap, qyraǵylyqqa, eptilikke baýlıdy. Endi ulttyq bolmysymyzdy bala jastan qalyptastyratyn ýaqyt keldi», deıdi E.Rahmetov.
Qyrǵyz elinen kelgen tehnologııa pániniń muǵalimi Maqsat Saınıdınovtiń aıtýynsha, qazaq-qyrǵyz baýyrlas memleket bolǵandyqtan, mádenıetimizde uqsastyqtar óte kóp. Sol sebepti ulttyq qolónerden tájirıbe almasýda dál osy etnoforýmnyń mańyzy zor.
«Bul is-sharaǵa Qazaqstan etnodızaınerler odaǵynyń shaqyrtýymen keldim. Forým aıasynda qazaqstandyq jáne basqa da sheteldik áriptestermen sheberlik sabaǵyn ótkizip, kıizden jasalatyn portretterdiń qyr-syryn úırettim. Áriptesterge otpen sýret salýdyń da ádis-tásilin kórsettim. Biraq bul qolónerdi men oılap tapqan joqpyn. Ony Qyrǵyzstanǵa kelip sheberlik sabaǵyn ótkizgen amerıkalyq áriptesimnen meńgerdim. Qazir mektepte shákirtterime osy ónerdi úıretip júrmin», dedi ol.
Iá, zamanaýı tehnologııa ómirimizge dendep enip jatqan ýaqytta jas býynnyń boıyna ulttyq qundylyqtardy sińirip ósirýdiń mańyzy zor. Ulttyq rýhtan qaınap shyqqan taza bulaqtyń qashanda bereri mol, bedeli bıik bolaryn boljaǵan etnoforým óz maqsatyna jetti dep oılaımyz.
