Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Jalpy, álemdik statıstıka boıynsha kınoındýstrııa men kitap saýdasyn salystyrsaq, kitap shyǵarý áldeqaıda kóbirek paıda ákeledi. Bul tujyrymdy estip, bilgenimizben elimizdegi baspa salasy men kitap naryǵynyń jaǵdaıy ondaı dárejege áli jete qoıǵan joq. Máselen, qazirgi tańda 300-ge jýyq baspa men 800-ge tarta baspahana jumys isteıdi. Sonda da qoǵamda kitap óndirisiniń ımıdji tómen. Oǵan sebep, kitap basyp shyǵarýda naqty júıe men marketıngtiń joqtyǵy. Sodan bolar, kitap satýdan túsetin tabystyń tek 25 paıyzy ǵana otandyq ónimge tıesili.
Elimizdegi baspalardan shyǵatyn kitap ónimderiniń 80 paıyzyn oqýlyqtar quraıdy. Al naryqtaǵy ózge kitaptardyń 80 paıyzy – reseılik baspalardan shyǵatyn kitaptar. Buryn otandyq kitaptar az taralymmen shyǵatyndyqtan, satylymda kóp kezdespeıtin. Iаǵnı kommersııalyq baǵytta kitap naryǵy damymaı otyrǵanyn kórsetedi. Qazir bul ahýal sál de bolsyn ońalǵan sııaqty, otandyq kitaptardyń satylym deńgeıi de belgili bir dárejede ósip keledi.
Al jańa shyǵyp jatqan qazaqsha kitaptardyń kóp bóligi memlekettik mekemelerge úlestiriledi. Sońǵy ýaqytta ǵana qazaq avtorlarynyń jınaqtary birneshe kitap dúkenderinde satylyp, qazaq kitap dúkeniniń kontenti qalyptasa bastaǵandaı. Máselen, qazirgi tańda «Atamura», «Jazýshy», «Folıant», «Mazmundama» baspalarynyń kitap dúkenderinen bólek Qazyna, Qasym kitaphanasy serııasy, akel.kz, Ziyat, sondaı-aq ár óńirdegi kitap dúkenderi jumys istep tur.
Resmı derekke súıensek, elimizde kitap saýdasymen aınalysatyn 137 kásiporyn tirkelgen eken. Sonyń biri – búgingi kitap naryǵynda «Meloman» dúkeniniń úlesi zor ekenin de aıta keteıik. Bul dúkende kitap tez ári kóp ótetindikten bedeldi sanalyp otyr. Monopolııa bolǵan soń, taýarlarynyń baǵasy da joǵary. Osydan, shamamen 4-5 jyl buryn «Melomanda» qazaq kitaptaryna arnalǵan burysh ashyldy. Sol kezderi qazaq ádebıetiniń klassıkalyq týyndylary satylymǵa qoıylǵan edi. Alaıda bul kórsetkish otandyq kitap dúkeniniń qazaq avtorlaryna kende ekenin baıqatady. Al keıingi avtorlardyń «Melomanǵa» degen bazynasy bólek. Iаǵnı oǵan kitap ótkizý úshin qalamgerdiń JK nemese JShS bolýǵa tıis. Budan bólek kitabynyń dızaıny men sapasyna erekshe kóńil bóledi. Al kelisimsharty boıynsha kitaptyń baǵalanýyna baılanysty
50-70 paıyzǵa deıin ústemeaqy qosylady. Osy sebepten de respýblıkadaǵy iri monopolııalyq kitap dúkeni, negizinen sheteldik kitaptardy satatyn orynǵa aınalǵan.
Baspa óndirisindegi jasalyp jatqan azdy-kópti is-áreket júıeli jumysqa ulasqan ýaqytta kitap saýdasy da úlken kásipke aınalar. Sondyqtan qoǵamda qazaqtildi kitaptardyń kontentin qalyptastyrý úshin eń aldymen, negizgi oshaq – baspa óndirisin bir júıege keltirý kerek-ti.
