Áýeli aýyl sharýashylyǵyndaǵy marketpleıs uǵymyn taldap kóreıik. Aýyl sharýashylyǵy ónimin ótkizýdegi onlaın-marketpleısin elimizde bıyl iske qosý usynyldy. Iаǵnı taýarlardy aýyl sharýashylyǵy óndirisinen ótkizý pýnktterine deıin qadaǵalaýdyń sıfrlyq júıeleri men servısteri áli tolyq iske qosylmaǵan. Eger bul júıelense, biryńǵaı avtomattandyrylǵan esepke alý bazasy taýarlardyń qozǵalysyn, óńirlik balanstardy baqylap, logıstıka men satýǵa deıingi ónim qorlaryn qadaǵalaıdy. Bul tizbege 19 taýar kiredi.
Mine, ekonomıkanyń negizgi baǵanynyń sıfrlandyrý men jeńildetý júıesi endi bir jolǵa túspek. Al Jumajan men Samver áldeqaıda alǵa ozyp ketken. Startap naryq álemindegi saparyn endi bastasa da, úlken suranysqa ıe. Yntymaǵy jarasqan talapshyl jastardyń maqsaty aıqyn. Jyl sońyna deıin platformany 1 mln teńgege satý kólemine shyǵarýdy josparlap otyr. Bolashaqta Ortalyq Azııa naryǵyn baǵyndyrmaq oılary bar.
– Elimizde aýyl sharýashylyǵy ónimderinen basqa salalarda marketpleıs júıesi kóp ekenin, eń qajetti osy baǵytta az ekenin uqtyq. Dastarqandaǵy ónimniń barlyǵyn derlik otandastarymyz ózderi ósiredi. Bul ónim qandaı joldan ótedi degen oı bárimizge de kelgen shyǵar. Fermer egin ósiredi, sodan keıin satýshyǵa belgili bir baǵada satady, ol shıkizatty óńdeý kásipornyna qaıta satady, al olar daıyn ónimdi saýda oryndaryna jetkizedi. Osynyń bárin júıeleý, baqylaý kóp ýaqyt pen kúshti talap etedi. Baǵanyń shekten tys ósý qaýpi de bar. Damyǵan memlekettegi sekildi nege sıfrlandyrmaımyz degen oı keldi, – deıdi Jumajan.
Jumajan bul oıyn nemis dosy Djannı Samverge aıtyp, aqyldasqan. Ol da – mektep oqýshysy. Degenmen onyń «Global Founders Capital-da» taǵylymdamadan ótken, «Amazon Web Services-te» AI mamany retinde tájirıbesi bar. Al Jumajannyń «Alasko-da» taǵylymdamadan ótkende jınaǵan qarjysy birshama edi. Sony salyp, fermerlik ónimderdiń marketpleısin iske qosamyn degen nıeti de bolǵan.
«ASTYK-Market» marketpleısi deldaldardy satý tizbeginen shyǵaryp tastap, baǵany tómendetedi. Fermerler óz ónimderin tikeleı satqanda, barlyq úderis ashyq júredi. Mysaly, satyp alýshylar ózderine ońtaıly baǵany tańdap, qolaıly sharttarmen astyq nemese jem satyp ala alady. Iri astyq óńdeý jáne un óndirý kompanııasy buryn fermalardy aralap, seriktes izdep, olarmen mámile jasasýǵa májbúr bolsa, endi olar ýaqyt pen aqshasyn únemdep, shıkizatty platformadan tikeleı alady.
– Bizde 100 myń dollarǵa taýar satyp alýǵa daıyn 7 klıent bar. Olar – aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý jáne azyq-túlik ónimderin óndiretin iri kásiporyndar. Keleshekte Qyrǵyzstan, О́zbekstan jáne Tájikstannan kompanııalardy tartpaqpyz. Al aqshany komıssııalardan tabamyz. Ár mámileden 5 paıyz alamyz. Eń joǵary komıssııa – bar bolǵany 50 dollar. Álemde aýylsharýashylyq ónimderin satýǵa arnalǵan bazarlar tabysty jumys isteıdi. Mysaly, Portýgalııada qurylǵan – «Agri Marketplace». Sony úlgi etemiz, – dedi J. Balapanov.
Fermerlerge óńdeýshi kompanııalarmen tikeleı baılanysý qıyn. Olar Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń óńirlik bólimderine, áleýmettik jelilerge, sondaı-aq Qazaqstanda, Reseıde, О́zbekstanda ótkiziletin toqsan saıynǵy forýmdarda suraý salady. Biraq kóbine deldaldar arqyly satady. Jasampaz jastar naryqtaǵy haosty joıyp, qalypty ózgertkisi keledi. Quba-qup!
