Qoǵam • 16 Mamyr, 2024

Adal azamat – memleket tiregi

371 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Urpaq tárbıesi qashanda ózekti. О́ıtkeni búgingi jas býyn – erteńgi el tiregi. Muny árdaıym nazarda ustaıtyn Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq Quryltaıdyń úshinshi otyrysynda balalar men jastardy tárbıelep, olardyń boıyna ozyq qundylyqtardy sińirýge aıryqsha kóńil bólinýi kerek ekenin basa aıtty. Osy oraıda Dostyq úıi ǵımaratynda «Adal azamat – Adal eńbek – Adal tabys» taqyrybynda dóńgelek ústel ótti.

Adal azamat – memleket tiregi

Astana qalasy ákimdiginiń Belsen­di uzaq ómir súrý ortalyǵy uıytqy bolǵan jıynǵa qoǵam qaıratkerleri, máslıhat depýtattary men zııaly qaýym ókilderi qatysty. Olar Quryltaı tujyrymdamasyna sáıkes «Urpaqtar sabaqtastyǵy» taqy­rybyn talqylap, aǵa býyn ókil­derin urpaq tárbıesine tartý máse­lesin qozǵady. Maqsat – Prezıdent júktegen máselelerdi iske asyrý.

– Qazaq poezııasynyń muzbalaǵy Muqaǵalı Maqataev jyrlaǵandaı:

«...Nemenege jetistiń, bala batyr?

Qarııalar azaıyp bara jatyr.

Biri minip kelmestiń kemesine,

Biri kútip, ánekı, jaǵada tur!» – biz mine, osy jasqa kelgen azamattarmyz. Sondyqtan týrasyn aıtyp, meılinshe biz jasaǵan qatelikterdi qazirgi urpaq jasamasa eken deımiz. Jamannan jırenip, jaqsydan úlgi alsa ıgi. Prezıdent Ulttyq quryltaıda atap ótken «Adal adam – Adal eńbek – Adal tabys» úshtaǵany – ozyq ári tabysty elge aınalýdyń basty kilti. Bul qundylyqtardy bala boıyna týǵannan bastap sińirý kerek. Al keıingilerdi bilim ordalary, qoǵam bolyp tárbıeleýimiz qajet. Meniń bir baıqaǵanym, qazir kóshede, qoǵamdyq kólikterde úlkenmen qazaqy amandasý, syılaý mádenıeti qalyp barady. Biz aqsaqaldar júrgen jerimizde ana tilinde sóılep, ózimizdiń ádet-ǵuryptarymyzdy keıingi býynǵa keńinen nasıhattap júrsek, qoǵamnyń bir jyrtyǵyn bolsa da jamaıtynymyz anyq. О́ıtkeni jastar arasyndaǵy jaǵym­syz kórinisterdiń jıileı túskenine biz de kinálimiz. Muny Prezıdent byltyrǵy Quryltaıda da aıryqsha atap ótti. Ony ashyq moıyndaı otyryp, endigi jerde jumyla belsendi is-áreketke kóshýimiz kerek, – dedi Qazaqstan halqy Assambleıasy Aqsaqaldar keńesiniń múshesi Saýatbek Mahanbetov.

Rasynda, urpaq tárbıesinde aldyńǵy býynǵa júkteler mindet óte joǵary. Ulttyq quryltaı múshesi Zulfuhar Ǵaıypov ta qun­dylyqtardy jastarǵa sińirýde, jaqsylyqqa jeteleýde nasıhattyń mańyzdylyǵyn atap ótti.

– El damýynda qandaı formatqa kóshsek te, qandaı kezeńde júrsek te, urpaq tárbıesi ózektiligin joımaıdy. Jastardyń tárbıesine baılanysty oıymyzdy halqymyzdyń danyshpany, dana aqyn Abaı Qunanbaıulynyń sózimen jetkizer bolsaq, aǵartýshynyń jastarǵa eń birinshi qoıǵan talaby – ahlaq jaǵynan ustamdy, taza, sypaıy, minezdi, ádiletshil, shynshyl bolýy kerek. Ekinshi talaby – turaqtylyq, qandaı jaǵdaı bolmasyn, ómir atty kemede turaqty, bir qalypty bolýǵa shaqyrady. Al úshinshi talaby – ádil bolý. Sarǵaıǵan, jylan úımelegen altynǵa úıir bolmaı, ádildik jolyn ustanýdy basa aıtady. Jastar dúnıege kele salysymen esti bolmaıdy, qoǵamda adamdarmen aralasý arqyly estip, kórip, dám tatyp, estilerdiń janynda júrý arqyly esine saqtap qana estiler qataryn tolyqtyrady. Demek úıde de, túzde de osy qundylyqtardy aıta berýimiz kerek. Aıta-aıta adam túzeledi. Abaı atamyz da: «О́zgermeıdi degen adamnyń – tilin keser edim» dep keltiredi, – dedi ol.