Foto:Senat
Senator Álı Bektaev depýtattyq saýalynda óndirilgen aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń tozýy men tapshylyǵy máselelerine toqtaldy. Myń gektarǵa bes traktor, úsh kombaın bolsa, egistik alqaptarynda 65 myń traktor men 43 myń kombaınnyń az ekenin aıtty. Bul rette tehnıkany jańartýdyń jyldyq kólemi bul qarqynmen 4,5 paıyzdy quraıdy, tek traktor tapshylyǵyn toltyrý men kombaın parkin jańartýǵa 14-15 jyl qajet ekendigin tilge tıek etti.
«Elimizde ártúrli aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn shyǵaratyn 10 zaýyt jáne ózdiginen júretin tehnıka shyǵaratyn segiz kásiporyn bar. 2023 jyly bul kásiporyndar 5,4 myń traktor, myń kombaın, 17 myńnan astam tirkeme jáne aspaly mehanızmder shyǵardy. Iаǵnı, olar aýyl sharýashylyǵy salasynyń traktorlar men kombaındarǵa degen jyldyq qajettiliginiń 80%-yn jáne tirkeme tehnıkanyń 30%-ǵa jýyǵyn óndiredi.
О́kinishke qaraı, mundaı traktorlar men kombaındardaǵy qazaqstandyq qamtý deńgeıi 42-44 paıyzdy ǵana quraıdy. Negizgi qosalqy bólshekter ımporttalady. Sondyqtan da túpkilikti ónimniń baǵasy joǵary, sharýalar úshin qoljetimsiz.
Sonymen qatar jeńil aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy men jem-shóptik tehnıkanyń, shóp jınaıtyn kombaındar men sepkishterdiń basym bóligi shetelde shyǵarylady. Kóbinese metaldan jasalǵan qarapaıym tehnologııany nege biz shyǵara almaımyz? Qazaqstanda otandyq aýylsharýashylyq mashına jasaýdy damytýdyń jalpy memlekettik saıasaty bar ma?», dep surady Álı Bektaev.
Sonymen qatar senator jańa aýylsharýashylyq tehnıkasyn satyp alý úshin qaıta óńdeý tóleminiń qymbattylyǵyn atap ótti. Bul sharýalardyń jańa tehnıka satyp ala almaı, eskirgen traktorlar men kombaındardy paıdalanyp, únemi jóndeýge májbúr ekendikterin aıtty.
«2024 jylǵy jaǵdaı boıynsha ýtıl alymynyń kólemi bir traktor úshin 370 000-nan 7 380 000 teńge, al bir kombaın úshin 1 600 000-nan 8 300 000 teńge aralyǵyn quraıdy. Ony tóleýge shamasy kelmegen orta jáne shaǵyn sharýashylyqtar jańa tehnıka alýdy qoıdy. Eski tehnıkamen egis egedi, eski kombaınmen astyq jınaıdy. Jaramsyz tehnıkany qosalqy bólshekke paıdalanady, al qalǵan qańqasyn metallolomǵa ótkizip kún kóredi. Tehnıkany alyp jatqan da, kádege jaratyp, joıyp jatqan da sharýalardyń ózderi. Sonda negizgi operator bolyp, qarjy jınap otyrǵan «Jasyl damý» mekemesiniń úlesi nede? Jańa tehnıka úshin eskirmeı jatyp, kádege jaratý tólemin alý eshqandaı logıkaǵa syımaıtyn nárse emes pe?», dedi Bektaev depýtattyq saýalynda.
Qyrmyzy JUMAǴALIQYZY,
EUÝ stýdenti
