Tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor, QHA ǵylymı-sarapshylyq keńesiniń múshesi J.O.Artyqbaevtyń jeke bastamasymen 2022 jyly qalandy. Bul mýzeıde búgingi kúni qazaq halqynyń dástúrli etnografııasyna, Eýrazııa halyqtarynyń dástúrli materıaldyq jáne rýhanı murasyna qatysty myńdaǵan eskertkish jınaqtaldy.
«Nomadius» etnografııalyq mýzeıi» birneshe quramdas bólikten turady: mýzeıdiń negizgi ǵımaraty, oǵan irgeles ornalasqan alańshalardaǵy shoshala, usta dúkeni, kıiz úı, ulttyq ashana t.b.
Professor J.O.Artyqbaev bolashaqta osy mýzeı negizinde mańyzdy ǵylymı zertteýler júrgizetin etnografııalyq ortalyq qalyptasatynyna senimdi.
Mýzeıdiń saltanatty ashylýyna Aqmola oblystyq ákimshiliginen, QR Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń Etnosaıası zertteýler ınstıtýty men «Qoǵamdyq kelisim» RMM, «Aýyl» partııasynyń, L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń, Túrkistan, Pavlodar oblastarynyń ǵalym-sarapshylary, áleýmettanýshylary, basqa aımaqtardan qonaqtar qatysty.
«Nomadius» mýzeıinde qazaqtyń jáne Eýrazııanyń dalalyq bóligin mekendegen kóptegen basqa halyqtardyń dástúrli mádenıetine qatysty zattar, kóptegen tarıhı jádigerler jınaqtalǵan.
Eýrazııa nomadtarynyń mádenı murasy ǵalymdar úshin qyzyqty jáne qoǵam úshin ózekti. Bul jerde kilemderdiń, qozǵalys quraldary jáne at ábzelderiniń, mýzykalyq aspaptardyń, sonymen birge qarý-jaraq túrleriniń, oıýlanǵan aǵash zattardyń, keramıkanyń, zergerlik buıymdardyń, kestelerdiń, polıhrom zattar men áshekeılerdiń biregeı kolleksııalary jınaqtalǵan. Zattyq mádenıet úlgilerinen basqa bul jerde ulttyq dástúrler men rásimder sıpattalǵan sırek kezdesetin kitaptardy, fılmderdi, fotografııalardy, sýretter men eskızderdi kórýge bolady.
Mýzeıdiń syrtqy ekspozsııalary quramynda: Shoshala, Ustahana, Kıiz úı jáne sharýshalylyq mádenıeti, úlken ekspozısııalardyń birnesheýi mýzeı ǵımaratyna kireberiste ornalasqan.
Ulttyq ashana - Mýzeı aldyndaǵy alańda birneshe túskıizder, qorjyndar, ulttyq kıim úlgileri, dekoratıvti dúnıeler t.b zattar ilingen.
Shoshala - aǵashtan qıyp salǵan jazdy kúni as daıyndaıtyn, et ystaıtyn, zat saqtaıtyn aǵashtan burap salǵan qurylysty kórýge bolady, Shoshala genezısi eneolıt dáýiriniń úı-jaıynan bastaý alady jáne túrki halyqtarynda myńdaǵan jyldar negizgi úı-jaı qyzmetin atqardy.
Shoshalanyń janynda jada (shóp týraıtyn qurylǵy), moıynturyq, arqan esý quraly t.b. ekponattar bar.
Ustahana - kórik (ot temperatýrasyn kóterý úshin qoldanady)
Rásimdik qorǵansha - qazaq zamanynda jasalǵan tas shyraǵadany bar.
Úlken kıiz úı - «Nomadius» etnografııalyq mýzeıiniń keshenine jeke turǵan besqanat kıiz úı.
Negizgi úlken bólme: qazaq kıiz úıi jáne onyń jasaý-jabdyǵy.
Mýzeı ekspozısııalary birneshe negizgi bloktardan turady. Negizgi úlken zaldyń ortasynda dástúrli ıntererimen qazaq kıiz úıiniń segmenti, sonymen birge sharýashylyq zattary men halyqtyq qoldanbaly óner týyndylary ornalasqan.
Qazaq kıiz úıi birneshe bólikterden turady: kireberiske qarama-qarsy jaǵy tór (syıly qonaqtar otyrady), tórden ońǵa qaraı er azamattar, sol jaq áıelder jaǵy bolyp esepteledi. Kıiz úıdiń ishki irgelerin aınala shı tutylyp, onyń ústinen túskıizder ilingen. Tórdegi birneshe júkaıaq ústinde kilem, kórpe, alashalar t.b. jınalǵan. Kıiz úıdiń er azamattar jaǵynda myltyq, búrkit, júgen t.b. er azamattar qoldanatyn zattar ornalasqan, áıelder jaǵynda – ártúrli qolóner zattary bar, sonymen birge kebejege salynǵan as-aýhat, ydys-aıaq aq shımen bólingen. Kıiz úıdiń kire beris bóligin bosaǵa jaq dep ataıdy.
Mýzeıdiń bergen málimetteriniń negizinde daıyndaǵan «Qoǵamdyq kelisim» RMM sarapshysy Nazgúl DOSMAǴANBETOVA
