Tehnologııa • 24 Mamyr, 2024

Múmkin emes, biraq shyndyq

122 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Neırologııa jáne bıomedısınalyq ınjenerııa salasyndaǵy «BrainBridge» startapy álemdegi alǵashqy bas transplantasııasyn júzege asyrmaqshy. Olar jobanyń 3D modelin daıyndap, onyń qalaı jumys isteıtinin áleýmettik jelide jarııalady.

Múmkin emes, biraq shyndyq

Joba jetekshisi, bıotehnolog Hashem ál-Gaılıdiń aıtýynsha, «BrainBridge» tujy­rymdamasynyń árbir qadamy ǵylymı zertteýler negizinde muqııat oılastyrylǵan. «Biz­diń maqsatymyz – jasandy ıntellektiniń múmkindigin barynsha paıdalanyp, medısına ǵylymynyń shekarasyn keńeıtý, sondaı-aq ómirge qaýip tóndiretin jaǵdaılarmen kúresý úshin ınnovasııalyq sheshimderdi usyný. Eger teh­nıkalyq-ekonomıkalyq negiz­de­meler jaqsy nátıje be­rip, komanda tolyq jınalsa, segiz jyl ishinde alǵashqy operasııany júrgizýdiń jol kartasyn júzege asyramyz. Biz birneshe jyl buryn eles­tetý múmkin bolmaǵan medı­sınalyq ádisti jasaýǵa senimdi túrde ýáde be­re­miz», dedi Hashem ál-Gaılı.

Aıta keteıik, operasııa tolyǵymen jasan­dy ıntel­lekt negizinde robottar ar­qyly júzege asady. Iаǵnı qon­dyrǵy bir ýaqytta eki denege qatar ota jasaıdy. Degenmen, mundaǵy basty ke­der­gilerdiń biri – transplan­ta­sııa kezinde júıke men julyn­nyń zaqym­danyp qalmaýy. Eger osy jerden qatelesse, basyn aýys­tyrǵan kez kelgen adamnyń ózi moıynnan tómen sal bolyp qalady.

Qazirgi ýaqytta kompanııa osy kedergilerdi eńserý úshin álemniń túkpir-túkpirinen eń úzdik mamandardy jınap jatyr. Úderis munymen toqtap qalmaıdy, joba jetekshisiniń aıtýynsha, bet transplanta­sııa­syn jasaý da josparlanyp otyr. Alǵashqy tirkelgen bas trans­plantasııasy 1908 jyly ıtke jasaldy, biraq nátıje bol­maǵan edi. Odan soń Doktor Vla­dımır Demıhov 1950 jyldary ıtterge bas transplanta­sııasyn sátti jasady. Biraq ota­dan keıin janýar jıyrma úsh kún ǵana ómir súrdi. 1970 jyl­dary ǵalym Robert Ýaıt maı­myldarǵa bas transplan­tasııasyn jasady. Segiz kún boıy ja­nýardyń júregi soǵyp tur­ǵa­nymen, denesin qozǵalta almady.

Osylaı! Jasandy ıntel­lek­tiniń kerneýi kúnnen-kúnge kúsheıip, sát saıyn nebir jańa­lyqtar ashyp jatyr. Jaı ja­ńa­­lyq emes: tańǵaldyrarlyq ári qorqynyshty...

«BrainBridge» jobasynyń avtory bul júıe em­delmeı­tin qaterli isik, Als­geı­mer jáne Parkınson sııaq­ty neı­rodegeneratıvti aýrýlar­dan zardap shegetin naýqastar­ǵa jańa úmit syılaıtynyn aıtady.

Sońǵy jańalyqtar