Foto aa.com.tr
Ekonomıkalyq saıasat ınstıtýtynyń dırektory Qaıyrbek Arystanbekovtiń aıtýynsha, eń aldymen Jarlyq mátininde ekonomıka salasynyń ilgeri basýyna áser etetin kóptegen faktor bar. Ári bul qujatty kezekti tıimdi reformalardyń biri desek bolady.
«Saıasatta, qoǵamdyq qatynastarda mańyzyna qaraı birinshi kezekte konstıtýsııalyq reformalar atalady. Endi ekinshi iri reformanyń basy retinde «Ekonomıkalyq yryqtandyrýdy» ataı alamyz. Jalpy, Batys elderinde «ekonomıkalyq konstıtýsııa, konstıtýsııalyq ekonomıka» sózderi jıi kezdesedi. Osy turǵydan alǵanda, atalǵan Jarlyq básekege qabilettilikti arttyrýdy maqsat etpek. Al muny memlekettiń ekonomıkaǵa qatysýyn shekteý jáne bızneske baǵyttalǵan shyǵyndardy azaıtý arqyly iske asyra alamyz», deıdi ol.
Ol úshin birinshi Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttiginiń janynan jekeshelendirýge jatatyn memlekettik aktıvterdiń krıterıılerin ázirleý jáne olardyń tizbesin qalyptastyrýdy qamtamasyz etetin Jekeshelendirý jónindegi ulttyq ofıs qurylmaq. Sonymen qatar «Samuryq-Qazyna» UÁQ» AQ men onymen enshiles kompanııalardyń korporatıvtik basqarý men sapasyn arttyrý jáne satyp alý úderisteri jolǵa qoıylady. Taýarlar naryǵyndaǵy básekelestikti damytý úshin birqatar naqty shara qabyldanbaq.
Sarapshynyń aıtýynsha, Jekeshelendirý jónindegi ulttyq ofıs jumysyna Prezıdent janyndaǵy Reformalar jónindegi joǵary keńes qana ózgeris engize alady. Eger keńestiń ózge usynystary nemese bastamalary bolsa, ofıs sheshimderi qaıta qaralýy múmkin. Taǵy bir aıta keter jaıt, bıznes ashý jáne ony júrgizýdi jetildirý úshin kvazımemlekettik uıymdardyń kommersııalyq qyzmetiniń qoljetimdiligi, tehnıkalyq sharttardy alý jáne ınjenerlik jelilerge qosylý rásimderin jeńildetý kózdelgen. Ol úshin otandyq standart boıynsha mindetti túrde jobalyq-smetalyq qujattama ázirlemeı, qurylys salýǵa ozyq halyqaralyq standarttarǵa saı keletin jobalardy paıdalanýǵa múmkindik beriledi.
Jarlyqta bıznestiń quqyǵy men zańdy múddesin qorǵaýdy kúsheıtýge basymdyq berilgen. Sonyń ishinde ekonomıkalyq qyzmet salasyndaǵy qylmystyq quqyq buzýshylyqtardy qylmys sanatynan alyp tastaý, memlekettik organdar bastamashylyq etetin tyıym salý-shekteý sharalaryn prokýrorlarmen kelisý jáne basqa da rásimder arqyly kúsheıtýge baǵyttalǵan is-sharalar kesheni jeke blok retinde berilgen.
Qujattyń júzege asyrylýy ekonomıkadaǵy memlekettik sektordyń úlesin aýqymdy jáne jedel túrde qysqartýǵa, jeke kásipkerlik úshin ekonomıkalyq keńistikti ulǵaıtýǵa qosymsha serpin beredi dep kútilip otyr. Iá, atalǵan Jarlyq kásipkerlik baǵytta erkindik beredi. Sondaı-aq aldaǵy ýaqyttaǵy quqyqtyq, ekonomıkalyq jáne áleýmettik jaǵdaılar men kepildikterdi aıqyndaıdy. Qaıyrbek Arystanbekovtiń pikirinshe, rasymen de eldegi bıznes salasyna kóptegen jeńildik kerek.
«Jańa Jarlyq tájirıbe júzinde qalaı iske asady, ony ýaqyt kórseter. Áıtse de, bızneske beriletin jeńildikterge den qoıylyp otyr. Qazir elde shaǵyn jáne orta bıznestiń ekonomıkadaǵy úlesi shamamen 37-38 paıyz sheginde ǵana. Sebebi belgili bir dárejede shaǵyn jáne orta bıznesti kvazımemlekettik sektorlar yǵystyryp keldi. Bul ıdeıalardy Ulttyq quryltaı platformasynda jetkizip, bılik nazaryna usynǵanbyz», deıdi ekonomıst.
Jalpy, Jarlyqta sıfrlandyrý, sýbsıdııa, energetıka men baılanys, jer resýrstary salasynda da oń ózgeristerge baǵyttalǵan yqshamdy reformalar bolatyny jazylǵan. Sondaı-aq tarıf saıasaty qaıta qaralmaq, naqtyraq aıtsaq, yntalandyratyn tarıftik mehanızmder ázirlenedi. Joǵaryda aıtylǵan shaǵyn jáne orta bızneske bul da kóptegen jeńildik ákeledi.
«Jeńildiktiń belgisi memlekettik satyp alý júıesinde de baıqalyp otyr. Máselen, buryn memlekettik satyp alý úderisi kezinde kóbin kvazımemlekettik sektorlar utyp alatyn. Al jańa Jarlyqta belgili bir kvazımemlekettik sektorda memlekettiń úlesi 50 paıyzdan assa, qatystyrylmaıtyn boldy. Muny durys qadam dep baǵalaýǵa bolady. Saıyp kelgende, memleket kezekti iri ekonomıkalyq reformaǵa bettep otyr. Osylaısha, erkindikke, jeńildikke qurylǵan júıe keleshekte oń nátıjesin berýge tıis», dedi sózinde Q.Arystanbekov.
