Bıikke umtylǵan baldyrǵandar

Kishkentaı matematık

Islam Kópbaı Túrkistan oblysy Shardara aýdany Egizqum shaǵyn aýy­lyn­da turady. Jasy beste. Aýyldan shyqqan alǵyr bala áleýmettik jeli qoldanýshylaryn mate­matıkalyq qabiletimen tań­ǵaldyryp júr. Ony jer­lesteri «Jas danyshpan» deıdi. Áli mektepke barmasa da, ekitańbaly tipti úshtańbaly sandardy tez qosyp, alady. Kóbeıtý kestesin de tolyq biledi. Kúrdeli esepterdi oılanbaı shyǵaryp, erejelerdi jatqa soǵady. Anasynyń aıtýynsha, Islam árqashan sandarǵa qyzyǵýshylyq tanytqan. Oǵan eshkim arnaıy ýaqyt bólip, úıretpepti. Mektepte oqıtyn ápkeleriniń qasynda otyryp-aq uqqan.

– Meniń úlken qyzdarym sabaq oqyp jatqanda, Islam qastarynda otyrady. Árqashan kitaptaryn alyp, úńiledi. Bir kúni ol ekitańbaly sandarǵa qarap, ońaı alyp-qosa jóneldi. Bárimiz tańǵaldyq. Sebebi ol kezde nebári úsh jasta edi. Telefonda da únemi matematıkalyq esepter oınaıdy. Bizdiń atamyz matematık bolǵan. Bálkim, daryǵan shyǵar, – dedi anasy Gúlnar Qonarbaeva.

Úsh jasar shabandoz

Attyń qulaǵynda oınaıtyn Ernur Qanattyń jasy úshte. Ol Jetisý oblysy, Aqsý aýdany Qyzylaǵash aýylynda turady. Ákesi Ernurdy bir jasynan bastap atqa mingende, mingestirip alady eken. Eń qyzyǵy, ol eki jasynan bastap esekke minip úırenipti. Úsh jasqa tolmaı jatyp atqa ózi minetin bolypty. Tańǵalasyń. Úıdegileriniń aıtýynsha, minezi aýyr, jany atqa qumar.

– Tórt balam bar. Bári de atty jaqsy kóredi. At joq bolsa, bir atty kezek kútip minedi. Attan qulaǵan kezderi de boldy. Ishinde Ernur alǵan betinen qaıtpaıdy. Attan talaı qulady, qulasa da jylap turyp, qaıta jabysyp minip alady. Taýda da qulady. At aýylǵa qashyp kelgen. Sonda Ernur «atty alyp kel» dep sol taýdyń eteginde jylap kútip turdy. Beti qaıtqan shyǵar dep edim, joq qaıtpady, – dedi ákesi Almas Muratbekov.

Ernurdyń anasy Marhabat balalary úshin alańdamaıtynyn aıtty. Ernurdyń atasy men naǵashy atasy da atqa qumar eken. «Kúıeýim tulpar baptaıdy. Tórt ulym sondyqtan bolar, atty erekshe jaqsy kóredi. Eń kenje ulym bir jasta, onyń ózi atqa jabysady. О́z basym attan qulap, mertigedi dep qoryqpaımyn, óıtkeni ákesine senemin», deıdi Ernurdyń anasy.

Aǵylshyn tiliniń alǵyry

Bes jasar otandasymyz «TikTok» qoldanýshylaryn ózi­niń minsiz aǵylshyn tilimen tań­ǵaldyryp, áleýmettik jelide tanymal boldy. Bes jastaǵy Rábııanyń aǵylshyn tilinde erkin sóılegen beınejazbasyn anasy áleýmettik jelige jarııalaǵan. Anasy – aǵylshyn tili muǵalimi. Otbasynda taǵy eki ul bar, úlken uly 12 jasta, kishisi 8 jasta. Anasynyń  aıtýynsha, barlyq balasy aǵylshyn tilin, qazaq jáne orys tilderimen qatar meń­ger­gen.

– Men Ulybrıtanııa men Italııada úsh jyldan astam ómir súrdim. Sodan keıin kishkentaı balalarǵa aǵylshyn tilin úıretý ádisterin zertteı bastadym. Rábııa tili shyqqannan bastap  aǵylshyn tilinde sóıleı bastady. Úıde qazaq jáne aǵylshyn tilderinde qarym-qatynas jasaımyz. Biz – atasy men ájesimen birge turatyn, qazaq tilinde sóıleıtin qazaqy otbasymyz. Balalarymnyń bári qazaq mektebine barady, – dedi qyzdyń anasy.

180 týdy jatqa biledi

Ergen Dúısenbek álemniń 180 eli­niń memlekettik týyn jatqa biledi. Astana qalasyndaǵy mektep­ter­diń birinde oqıdy. 7 jasar daryn ıesi Oqý-aǵartý mınıstrliginde bolyp, mınıstr Ǵanı Beısembaevpen de kezdesken. Kezdesýge Ergen týlar jınaǵyn ákelip, bilim­­­diligin kórsetti. Ol osy elderdiń bar­lyǵyna barýdy ar­mandaıdy eken.

– Men álemniń barlyq mem­le­ke­tiniń týyn bilemin, biraq sonyń ishindegi eń ádemisi – bizdiń eldiń Týy. Eseıgende ataqty adam bolyp, kók baıraǵymyzdy búkil álem­ge tanytyp, kókke kótergim kele­di, – degen edi Ergen.

Ergenniń anasynyń aıtýynsha, bala­nyń týlarǵa degen qyzyǵýshylyǵy 2-3 jasynda paıda bolǵan. Solaı álem elderiniń týlaryn jınaı bastaǵan. Eltańbalarǵa da qyzyǵýshylyǵy artyp, týǵan kúnine ata-anasynan elimizdiń Eltańbasyn syılaýdy surapty.

Oqý-aǵartý mınıstri Ǵanı Beısembaev Ergenmen sóılesip, madaqtama qaǵazy men estelik syılyq bergen. Mınıstr Ergenniń ata-anasyna aqyldy ári tárbıeli urpaq tárbıelegeni úshin alǵysyn da aıtqan.

– Balany tárbıeleýge, onyń qabiletterin qol­daý­ǵa, damytýǵa kóńil bólý óte mańyzdy. Mem­leket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha mınıstrlik ta­lant­ty bala­lar­­­dy qol­daý­ǵa jáne olar­dyń odan ári da­mýy­­­­na jaǵ­­­daı ja­saý­­ǵa jan-jaqty ju­mys at­qa­ryp jatyr. Er­gen­ge zor den­­­s­aý­lyq pen oqý­da tabys ti­leı­­­­min, – degen edi ol.