Sýretti túsirgen – Rýslan KADYROV
Bıyl kartop pen maıly daqyl, onyń ishinde maqsary, kúnbaǵys daqyly jáne zyǵyr da ósirilmek. Baqshalyq daqyl sebý jumystary da belgilengen josparǵa sáıkes oryndalady. Baǵaly daqyl sanalatyn qant qyzylshasyna arnalǵan alqap kólemi – 700 gektar. 500 gektaryn – «Qyzylshoqy» JShS, 100 gektaryn – «Zarına» sharýa qojalyǵy, 100 gektaryn «Abyqan» sharýa qojalyǵy ekpek. «Kóksý qant zaýyty» arqyly qajetti tuqym alynǵan. Sarybastaý aýyldyq okrýgine qarasty «Qyzylshoqy» JShS eńbekkerleri qant qyzylshasynyń tuqymyn sebýdi bastaǵan.
Aýdanda 48 myń gektar ylǵal jabylyp, jospar 100 paıyzǵa oryndalǵan. Sonymen birge tyrmalaý men jer jyrtý jumystary da óz deńgeıinde júrip jatyr. Jazdyq masaqty dándi daqyldar da sebilip jatyr. Kóktemgi dala jumystaryna 94 sharýa qojalyǵynan 868 tonna kepildi janar-jaǵarmaıǵa ótinim berilgen. Ár lıtri 250 teńgeden belgilenipti. Búginde 366 tonnaǵa kelisimshart jasalyp, 93,5 tonnasy alynǵan.
Bıylǵy ónimge qajet mıneraldy tyńaıtqyshtar kólemi – 8513,1 tonna. 508,7 tonnasy – jazdyq bıdaıǵa, 7 947,4 tonnasy – jazdyq arpaǵa, 57,0 tonnasy júgerige arnalǵan. Qazir aýdanda 15 sharýa qojalyǵy 1 183 tonna mıneraldy tyńaıtqyshqa qoljetkizipti. Avanstyq tólem arqyly 14 sharýa qojalyǵy 959 tonna otandyq mıneraldy tyńaıtqyshqa ótinim bergen.
Budan soń Sarybulaq aýyldyq okrýgine qarasty Qarabaıtal bólimshesindegi «Adal» jeke sharýa qojalyǵynyń qaınaǵan tirshiligin kórdik. Sharýashylyq eńbekkerleri jumysty qyzdyryp jatyr. Qystan aman shyqqan tórt túlik betkeıdegi kókke aýyz salypty. Shetinen tóldep jatqan qoı-eshkiniń qasynda quldyrańdaǵan qozy-laq asyr salyp oınaqtap júr. Sharýashylyq jetekshisi Erkin Sadyqbekovtiń aıtýynsha, qojalyqtyń qurylǵanyna 23 jyl bolǵan. Sodan beri eńbektenip, sharýashylyqtyń keregesin keńeıtip keledi.
Olar negizinen mal jáne egin sharýashylyǵymen aınalysady. 12 adam eńbek etedi. О́zderinde bar jer kólemi – 1800 gektar, onyń 1100 gektary – jaıylymdyq jer. Tórt túlikke qajet qysqy azyq ta osy alqapta ázirlenedi. Barlyǵy 700 gektar jerde jazdyq, kúzdik arpa-bıdaı ósiriledi. Sondaı-aq 500-den astam usaq mal, 400-den asa jylqy, 300-den asa iri qara baǵylyp jatyr. Aýyl sharýashylyǵy jumystaryn atqaratyn traktor, kombaın, «KamAz» sııaqty tehnıka túrlerinen de kende emes, olar lızıng arqyly jańalanyp otyrady.
«Shyny kerek, biz úshin kúz ben qys jaıly ótti. Jem-shópten tarshylyq bolǵan joq. Mal qońdy shyqty. Tóldetý naýqany da oıdaǵydaı. Kóp uzamaı ol da aıaqtalady. Dala tósinde egis jumystary júrip jatyr. Jerdegi ylǵal jetkilikti. Oǵan ótken kúz ben bıylǵy kóktemgi aýa raıynyń qalypty bolýy oń áserin tıgizdi. Sondyqtan osy jyly ónim mol alamyz degen senimdemiz. Bizdegi jumysshylardyń bári osy óńirden. Jalaqysy ýaqtyly beriledi. Turatyn jerleri de bar. Onda adamǵa qajetti jaǵdaıdyń bári jasalǵan. Úsh mezgil tegin tamaqpen qamtamasyz etiledi», deıdi Erkin Jumanuly.
О́kinishke qaraı, mal terisin ótkizetin oryn joq, sol sebepti terini jerge kómemiz nemese órteımiz deıdi.
«Árıne, daıyn shıkizattyń osylaı jaramsyz bolyp jatqanyna ishimiz ashıdy. Biraq amal qansha? Sharýashylyǵymdy odan ári óristetkim keledi. Tek jer tarlyq etedi. Osy másele ońtaıly sheshimin tapsa ǵoı dep armandaımyn», deıdi sharýashylyq ıesi.
Sarybulaq aýyldyq okrýginiń ákimi Erkebulan Jarmuhambetuly 2023 jyldyń nátıjeli aıaqtalǵanyn, mol ónim alýdy bıyl da maqsat tutyp otyrǵandaryn, sol sebepti ár kúndi qalt jibermeı, jyldy jemisti aıaqtaýdan úmitti ekenderin, mal tóldetý naýqanynyń kóńil kónshiterlik deńgeıde ótip jatqanyn áńgime ózegine aınaldyrdy. Okrýgtegi 58 110 gektardyń 3 565 gektary egistik, qalǵany jaıylymdyq pen shabyndyqqa arnalǵan. Barlyǵy 33 sharýa qojalyǵy bar. Onda júzden asa adam eńbek etedi.
Sharýashylyqtar negizinen mal ósirip, egin egýmen shuǵyldanady. Búginge deıin 1 465 gektarǵa kúzdik bıdaı egip tastaǵan aýyl dıqandary 2 100 gektarǵa arpa tuqymyn seppek. Aýyldyq okrýgte 2 myńnan asatyn iri qara bar, onyń myńnan astamy – analyq bas. Sondaı-aq 25 myńnan astam Shopanata, 1 560 bas Qambarata túligi bar.
Jetisý oblysy
