UBT: sheshýshi synaq bastaldy

Ulttyq testileý ortaly­ǵynyń ta­rat­qan sońǵy aqparatyna súıensek, testileý bastalǵannan bergi 2 aptadan asa ýaqytta negizgi UBT-ny 71 myńǵa jýyq adam tap­syrdy. Onyń ishinde talapkerlerdiń 71%-y­­ qazaq tilinde, 29%-y orys tilinde, 84 adam aǵylshyn tilinde testileýden ótti. UBT bas­­tal­­ǵaly shekti upaıdy 74%-ǵa jýyq talap­ker jınady. Ortasha upaı 67-ni qurady. О́tken 2 apta ishinde tapsyrǵandardyń eń jo­ǵa­ry upaıy 137 boldy, ony osy aptada úsh ta­lap­ker jı­naı aldy. Osy eki aptada erekshe bilim berý qa­jet­tiligi bar 266 talapker negizgi UBT-ǵa qatysty.

Kún saıyn UBT eki lekte ótki­zi­ledi. Statıs­tıka kórset­ken­deı, tań­ǵy lekte UBT tap­syrý­shy­lar­dyń ortasha upaıy tústen keıingi lek­te tapsyratyn talapker­ler­den joǵary. Qa­zirgi ýaqytta aıyrmashylyq 5 upaıdy kór­setip tur, ıaǵnı tús­ke deıin tap­syrǵandardyń orta­sha­ upaıy – 69, al tústen keıin tap­syr­ǵan­dardyń ortasha upaıy – 64.

Eki aptanyń qorytyndysynda 126 ereje buzýshylyq anyqtal­dy. Onyń ishinde 94 talapker smartfon, shpargalka, basqa da tyıym salynǵan zattardy alyp ótý áreketi saldarynan test tapsyrý múmkindiginen aıyryldy. Testileý kezinde ereje buzǵany úshin aýdıtorııa­dan 27 adam shyǵarylyp, olardyń nátıjeleri ­jo­ıyl­dy. Beınejazbalardy tekserýden soń, ereje buzǵan taǵy 5 adamnyń nátıjesi jo­ıyldy. Al testileýge kirýge talpynǵan, kirgen bógde adamdar anyqtalǵan joq. Aıta ketsek, bıyl UBT aıaqtalǵannan keıin 31 qazanǵa deıin testileýdiń beınejazbalaryna taldaý júr­gi­ziledi. Tyıym salynǵan zattardy paıdalaný nemese ereje buzý faktileri anyqtalǵan jaǵdaıda talapkerdiń UBT nátıjeleri joıy­lady.

Osyǵan deıin negizgi UBT ótkizilip jatqan Astana qala­synda Qazaq tehnologııa jáne bız­nes ýnıversıteti bazasyndaǵy pýnktige Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek arnaıy baryp qatysqan edi. Mınıstr talapkerlerdi aýdıto­rııaǵa kirgizý barysyn baqy­­­lap, talap­kerlerdiń kóńil kúıin su­rap, emtıhandy sátti tap­syrý­laryna tilek bildir­di. Talapkerlermen sol kez­de­sýinde S.Nurbek: «Testileýde bar­lyq talapker negizgi UBT-ny eki ret tapsyryp, eń úzdik nátı­jemen grant konkýrsyna qatysa alady. Jalpy sany 120 suraqty quraı­tyn testileýde joǵary 140 upaı­dy alý múmkindigi bar­sha ta­lapkerdiń enshisinde bol­maq. Biz óz tarapymyzdan talap­kerlerimizdiń testileý kezin­de jaıly sezinýi úshin bar jaǵ­daı­dy jasaımyz», dep atap ótti.

Bıyldan bastap talapker: «Quqyq» jáne «Pedagogıkalyq ǵylymdar» bilim berý­ sala­la­­ry úshin keminde 75, «Densaý­lyq saq­taý jáne áleýmettik qam­ta­masyz etý (medısı­na)» ke­minde 70, «Aýyl sharýashylyǵy jáne bıo­re­sýrstar», «Veterınarııa» keminde 60 (ult­tyq jo­ǵary oqý orny úshin), ulttyq joǵary oqý oryn­daryna túsý úshin keminde 65, basqa jo­ǵa­ry oqý oryndaryna keminde 50 upaı jı­naý kerek.

Ulttyq testileý ortalyǵynyń habar­la­ýynsha, 186 myńǵa jýyq talapker testileýge qatysýǵa eki múmkindikti esepke alǵanda 342 myń ótinish bergen. О́tinish bergen talapkerlerdiń 291 251-i – bıyl­ǵy mektep túlekteri. О́tken jylmen salys­tyrǵanda túlekter sany 9 myńǵa kóp. Test tapsyrýshylardyń 75%-y qazaq tilinde, 24,9%-y orys tilinde, 229 adam aǵylshyn tilinde testi­leý­den ótýge ótinish bildirdi.

Aıta ketetin mańyzdy máse­le, talapkerler testileý kúnin, ýaqytyn jáne tapsyratyn ornyn ózderi tańdaıdy. Bul rette olar eki múmkindik úshin beıin­di pánderdiń bir ǵana kombına­sııasyn belgileýge mindetti. Kom­bı­nasııalarǵa kelsek, qazirgi tańda talap­kerlerdiń 16%-y «Ma­­te­­­matıka-Fızıka», 16%-y­ «Bıo­logııa-Hımııa», 13%-y «Shy­ǵar­­mashylyq», 11%-y «Mate­matıka-Infor­ma­tıka» pánderin tańdady. Al testileý formatynda ózgerister joq. 2024 jylǵy talapkerler úsh mindetti jáne tańdaý boıynsha eki pánnen test tapsyrady. «Oqý saýattylyǵy» men «Matematıkalyq saýat­ty­lyq» mindetti pánderinen tapsyrmalar sany 5 suraqqa qysqardy. Bul beıindi pánderden suraqtar sanyn 40-qa deıin arttyrýǵa múmkindik berdi. Sonymen qatar beıindi pánderde berilgen tizimnen sáıkestikti anyqtaýǵa arnalǵan 5 tapsyrma qosyldy. Osylaısha, UBT tapsyrmalar sany ózgerissiz qalady, jalpy 120 suraq, al joǵary upaı – 140, ıaǵnı bul da ózgerissiz qaldy. Onyń ishinde «Qazaqstan tarıhynan» 20 tapsyrma, «Oqý saýattylyǵynan» 10 tapsyrma, «Matematıkalyq saýattylyqtan» 10 tapsyrma jáne eki beıindik pánnen 40 tapsyrma berilgen. Testileýdiń jalpy ýaqyty 4 saǵatty (240 mınýt) quraıdy. Al erekshe bilim berý qajettiligi bar balalarǵa qosymsha 40 mınýt ýaqyt beri­ledi, kórý qabileti buzylǵan balalardyń yńǵaıy úshin syzba jáne dıagrammalarsyz suraqtar ázir­lendi. Taǵy bir eskeretin dúnıe, aka­demııalyq adaldyqty qamta­ma­syz etý maq­satynda test nusqa­la­ry tań­ba­lanǵan. Bul UBT-ǵa qatysý­shy­lar­dyń árqaısysynyń jeke test nusqasy bolatynyn bil­dire­di. Sonymen qatar kalkýlıa­tor, Hımııalyq elementterdiń perıod­­tyq júıesi men tuzdar­dyń eri­gishtik kestesi kompıýter ekra­­nynda qoljetimdi bolady. Talap­­­kerlerdiń pikiri men qa­laýyn eskere otyryp, olar­ǵa kes­te­­­ler­diń qaǵaz nusqasy beriledi.

Ulttyq testileý ortaly­ǵy­nyń dırektory Bolatbek Ábdi­rásilov negizgi UTB týraly baspasóz jıynynda baıan­daǵandaı, qaty­sý­shylar testi­leý qorytyndysymen kelis­pegen jaǵdaıda birden apel­lıasııaǵa bere alady. Talap­­kerler test nátıjelerine suraq­tardyń mazmuny, tehnıkalyq sebepter boıynsha da apel­lıasııaǵa bere alady. Suraqtardyń maz­munynan apellıasııa testi­leý aıaqtal­ǵan­nan keıingi alǵashqy 30 mınýtta beriledi, buny dáleldi túsiniktememen negizdeý kerek. Eger testilenýshi durys jaýapty tabýǵa kedergi keltiretin tapsyrma sharttarynda fragmenttiń (mátin, shema, syzbalar, kes­teler) joqtyǵyn anyqtasa, tehnıkalyq sebepter boıynsha apellıasııaǵa berýge quqyly. Apellıasııaǵa beriletin ótinishterdi Respýb­lı­kalyq apellıasııalyq komıssııa 30 jumys kúni ishinde qaraıdy. Bıyldan bastap komıssııa otyrysy bastalǵanǵa deıin apellıasııany jeke kabınet arqyly qaıtaryp alýǵa bolady.