Foto: parlam.kz
Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń múshesi Elnur Beısenbaev oıyn bıznesi, lotereıa jáne lotereıa qyzmeti týraly zań jobasy boıynsha jasaǵan baıandamasynda oıyn bıznesi men lýdomanııamen kúresti qoǵamdaǵy ózekti máseselerdiń biri retinde atap ótti.
«О́zderińiz biletindeı, bul eń kóp talqylanǵan zań jobasy boldy. Onyń kóterilip, zań jobasy retinde ázirlenip, úzdiksiz talqylanyp kele jatqanyna 2 jyldyń júzi toldy. Úkimettiń qorytyndysyn alýdyń ózine 1,5 jyldaı ýaqyt ketti. Qoǵamdyq dıalog alańdarynda da, Parlament qabyrǵasynda da keńinen talqylandy. Bul osy máseleniń asa ózekti ekendigin kórsetedi. Buǵan Memleket basshysynyń ózi birneshe ret arnaıy toqtalyp, ony aýyzdyqtaý jóninde naqty tapsyrma berdi», dedi ol.
Depýtattyń aıtýynsha, atalǵan zań jobasy qoǵamǵa tikeleı áser etedi.
Zań jobasynda myna máseleler qarastyrylǵan:
Birinshi. Qumar oıyndarǵa qatysýǵa jáne bás tigýge shekteý qoıylǵan adamdardyń tizimi anyqtaldy. Qumar oıyndarǵa tyıym salýdyń maksımaldy merzimi bir jyldan 10 jylǵa deıin uzartyldy. Eń bastysy, tyıym salýdy merziminen buryn toqtatý múmkin bolmaıdy. Sonymen qatar basty jeńisterdiń biri — boryshkerlerdiń biryńǵaı tizilimine engizilgen tulǵalardy shekteý. Olardyń qataryna shamamen 3,5 mıllıon adam kiredi. Biz olardy býkmekerlik keńseler men kazınolardyń áleýetti klıentteri dep bilemiz.
Memlekettik qyzmetshiler, áskerı qyzmetshiler, arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri, bıýdjettik uıymdardyń basshylary bás tige almaıdy. Shekteý sonda shamamen 280 myń adamǵa qatysty bolady. Olar úshin eshqandaı eskertý bolmaıdy. Stavka qoıǵan adam birden jumystan bosatylady.
«Petısııa uıymdastyrǵan qoǵam belsendileriniń biri Dıdar Smaǵulovqa raqmet. Az ǵana kúnniń ishinde petısııa 30 myń daýys jınady. Bul arqyly kópshiliktiń qoldaýyn kórip otyrmyz», dedi depýtat.
Ekinshi. Qumar oıynǵa táýeldiler energetıkalyq sýsyndarǵa áýes. Energetıkalyq sýsyn iship, túnimen oıyn oınaıtyndar bar. QMA málimetteri boıynsha, búginde 200 myńnan astam kámeletke tolmaǵandar qumar oıyndaryn oınaıdy. Energetıkalyq sýsyndar alkogolden de qaýipti bolyp otyr. Ony tipti 10 jastaǵy bala da erkin satyp ala alady. Osy rette Memleket basshysynyń tapsyrmasymen 21 jasqa deıingi jasóspirimderge energetıkalyq sýsyndardy satyp alýǵa tyıym salyndy.
Úshinshi. Qumar oıyndarǵa táýeldi adamdardy medısınalyq ońaltý tártibi belgilendi jáne dınamıkalyq esepke qoımaı, ıaǵnı medısınalyq qupııany saqtaı otyryp, oıynshylardy konsýltasııalyq baqylaý engizildi.
Tórtinshi. Baılanys operatorlaryna qumar oıyndarynyń jarnamasy bar habarlamalardy jiberýge tyıym salý qarastyryldy.
Besinshi. Býkmekerlik keńseler men kazınolardyń jarnamasy múmkindiginshe shekteledi.
«Bul rette men blogerlerge býkmekerlik keńselerdi jarnamalaý jáne nasıhattaý endi zańsyz ekenin eskertkim keledi. Ol úshin 200 myń teńgeden bastap aıyppul kózdelgen», dedi E.Beısenbaev.
Altynshy. Sheteldik býkmekerlik keńselerdiń, lısenzııasy joq totalızatorlardyń jáne onlaın-kazınolardyń ınternet-resýrstaryna tolyq tyıym salyndy. Onlaın-kazıno uıymdastyrýshylary endi 2 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylyp, qylmystyq jaýapkershilikke tartylady.
Jalpy zańda júzden astam jańa normalar qabyldandy.
«Zań jobasynyń qabyldanýyna aqsha men ákimshilik resýrstardan aıyrylmaǵan kúshti lobbıstik toptar qarsy boldy. Olar tipti 90-shy jyldardaǵy ádistermen áreket etti: olar jabyq kezdesýlerge shaqyrdy, aqparattyq shabýyldar jasady. Bul lobbıster eń joǵary keńselerge ońaı ári kezdeısoq kirip, bılik dálizderinde keń qadamdarmen júre aldy. Bul zań jobasynyń qabyldanýynyń negizgi draıveri Memleket basshysy boldy. Onyń lýdomonııamen kúres boıynsha berik ustanymynyń arqasynda lobbısterdi jeńe aldyq», dedi depýtat.
