Taldyqorǵan: Áleýmettik jobalarǵa basymdyq

О́ndiris salasy órkendep keledi

Qazir oblys ortalyǵyna ınvestısııa tartý máselesi kún tár­­ti­binde tur. Shahar basshysy agrarly óńirge qarjy quıam degen ın­vestorlarǵa barynsha kómek­te­sý­ge ázir. Byltyr elevator, jún kórpe shyǵarý sehy iske qosyldy. «Almaz Kera­mıks» keramıkalyq plıtalardy shyǵarý zaýyty keńeıtildi. Nátı­jesinde, 113 jańa jumys orny ashyldy. Osy­laısha, óńdeý óner­kásibine 9 mlrd teńgege jýyq ın­vestısııa tar­tyldy.

«Stasıonarlyq akkýmýlıa­tor­lyq batareıalar zaýyty jo­ba­sy júzege asyrylyp jatyr. Jaqynda iske qosylatyn joba­nyń jalpy quny – 3,2 mlrd teńge. Oǵan bıyl 700 mln teńge ınvestısııa tartylady. Eń bastysy, 120 jumys orny qurylady. Byltyr bıýdjet qarajaty esebi­nen 1 km káriz júıesi men 7,2 km elektr jelileri salynǵan, bıyl 0,7 km gaz jelisin tartý ju­mys­ta­ry júrgiziledi. Biz óndiris salasyna erekshe mán berip otyrmyz», deıdi qala ákimi Ernat Bázil.

Búginde qala ındýstrııalyq aımaǵynyń aýmaǵynda orna­las­qan 8 negizgi kásiporyn bar. Atap aıtsaq, «Best Izolıasııa» JShS, «Bars Technologies» JShS, «Taldyqorǵan joldary» JShS, «Amanat-Qazyna» JShS, «Gazspesnabıýg» JShS, «Karamaı» JShS, «Halyk Astyg Expo» JShS, «Jetisý-Maı» JShS, «Jetisý Majıko» agroke­sheni» JShS. Olardyń bári bú­gin­de myńdaǵan adamǵa jumys usy­nyp, óńir eko­nomıkasynyń damýyna jol ashyp otyr.

Kásipkerlerdiń kóńili toq

Qalanyń shaǵyn jáne orta bıznesinde 17 myńnan asa kásip­ker­lik sýbektisi jumys isteıdi. Olar ótken jyly bıýdjetke 20,4 mlrd teńge kóleminde túsim túsirgen. Odan qaldy 263,7 mlrd teńgeniń ónimi óńdirilgen. Búginde atalǵan sala 37 myńǵa jýyq adamdy jumyspen qamtyp otyr.

Kásipkerlerge aqparattyq-konsýl­tasııalyq kómek kórsetý úshin palata janynda Kásip­ker­ler­ge qyzmet kórsetý ortalyǵy belsendi jumys isteıdi. Ol jerden 1 364 adam keńes alyp, 1 391 qyzmet kórsetilgen.

«Kásipkerlikti damytý jónin­de­gi ulttyq joba sheńbe­rinde byltyr 3,6 mlrd teńgege 182 jo­ba qamtyldy. Onyń ishinde 2,5 mlrd teńgege 96 joba boıynsha bank nesıeleriniń paıyzdyq mól­sherlemesi sýbsıdııalansa, 804,7 mln teńgege 75 jobaǵa ke­pil­dik berildi. Jańa bıznes-ıdeıalardy iske asyrý úshin 5 mln teńgege deıin qaıtarymsyz memlekettik grant berý boıynsha jalpy somasy 45 mln teńgege 9 joba maquldandy. Odan bólek, 226,5 mln teńgege 2 joba boıynsha ınfraqurylym júrgizildi», deıdi E.Bázil.

Sonymen qatar qala tur­ǵyn­­daryn qoljetimdi baǵa­men ta­ýar qamtamasyz etý maq­sa­tynda Erkin aýlynda, Kóktal turǵyn aýdanynda eki áleý­met­tik dúken ashylǵan. Bul dú­ken­derde áleýmettik-mańyzdy taýarlarynyń 18 ataýy satylady. Aıta keteıik, oblysta bız­nes úshin elektr energııasyna tarıfter tómendetilgen edi. «Jetisý Energotreıd» JShS Tabıǵı monopolııalardy retteý komıtetiniń óńir boıynsha de­partamentine zańdy tulǵalar úshin elektr energııasyna tarıfti 1 kVt/saǵatyna 38,50 teńgeden 32,60 teńgege azaıtýǵa habarlama berdi. Bul bastama 1 maýsymnan bastap qoldanysqa engizildi.

Baspana jaıy basty nazarda

Turǵyn úıge kezekte turǵandar sany 15 myńnan asady. Munda halyqtyń áleýmettik osal toptary, memlekettik qyzmetshiler, bıýdjettik uıymdardyń qyzmet­kerleri, kópbalaly otbasylar jáne jetim balalar bar. Byltyr 149,4 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa be­ril­gen. Bıýdjet qarajaty esebinen Ońtústik-Batys aýdanynda 817 páterli 20 nesıelik turǵyn úı halyqqa tapsyryldy. Jeke qu­ryl­ys salýshy kompanııalar qara­jaty esebinen 478 páterli 11 úı, onyń ishinde demeýshi kompanııalar esebinen 180 páterli 3 úı ıesin tapty.

«Aýdany 2,6 myń sharshy metr mýzykalyq kolledj úshin 100 oryndy jataqhana paıdalanýǵa berildi. Halyqtyń áleýmettik osal toptaryn turǵyn úımen qamtamasyz etý maqsatynda 63 turǵyn úı satyp alyndy. «Jetisý jastary» baǵdarlamasy aıasynda «Otbasy bank» AQ arqyly 31 páter jáne apattyq úı turǵyndaryna 32 páter berildi. Sonymen qatar kezekte turǵan 36 kóp­balaly otbasyna kottedj qa­lashyǵynda páter kiltin ta­bys­ta­dyq. О́tken jyly 1 747 otbasy baspana aldy», deıdi qala­lyq Turǵyn úı qatynastary bóli­mi­niń basshysy Aıdos Jaqypbek.

Búginde bıýdjet qarajaty ese­binen 693 páterge arnalǵan 21 úı­diń qurylysy júrgizilip jatyr. Sondaı-aq jeke qurylys salý­­shylardyń qarajaty ese­­bi­nen 226 páterli 4 úıdiń qu­rylysy bastalǵan.

Kógildir otyn kóp kúttirgen joq

Qalaǵa qarasty aýyl-aý­maq­taryn damytyp, márte­besin kóte­rý­ de nazardan tys qal­ma­dy. Ási­rese gazben tolyq­taı qamtý ju­mystary júıeli júrip jatyr. Máselen, byltyr Úıtas saıa­jaı qoǵamy jáne Jastar-2 tur­ǵyn úı aýdany tabıǵı gazǵa qo­syldy. Yntymaq aýlynda 113,5 km gaz jelisi tartyldy. Bıyl Moınaq aýlynda 23,9 km gaz jeli­le­rin salý jumystary bastalady. Qazirge deıin 32 593 abonent kógildir otynǵa qoljetkizgen. Iаkı, qala mańaıyndaǵy eldi me­ken­derdiń 90 paıyzy gaz je­li­si­men qamtamasyz etilgen.

«О́tenaı aýyldyq okrýginde О́tenaı, Eńbek, Yntymaq eldi mekenderinde 16 kósheni jaryq­tan­dyrdyq. Eńbek aýly Gagarın kóshesindegi saıabaqty ornatý jumystary aıaqtaldy. Bıyl О́tenaı­da Jansúgirov kóshesindegi 1,7 km alleıalardy abattandyrý ju­mystary jalǵasady. О́tenaı aý­lynda kópten kútken dári­ger­lik ambýlatorııa salynady. Erkin aýlynda balalarǵa ar­nal­ǵan fýtbol alańy ornatylyp, kógaldandyrý jumystary jú­re­di. 150 oryndy Mádenıet úıin salý úshin jobalyq-sme­ta­lyq qujattama ázirlendi», deıdi qala ákimi E.Bázil.

Taza qala

Jaqynda «Jańa Sana» JShS kompanııasy turmystyq qatty qal­dyqtardy tasymaldaýǵa ar­nalǵan 8 jańa tehnıkany tanys­tyrdy. Olar kúzge deıin taǵy 3 tehnıka alýdy josparlap otyr. Osyǵan deıin qala aýmaǵyndaǵy turmystyq qatty qaldyqtardy birneshe kompanııa shyǵaryp kelse, endi «Jańa Sana» JShS tolyq qamtıdy. Mekemeniń taǵy bir ereksheligi – áleýmettik osal toptaǵy azamattarǵa, kóp­balaly otbasylarǵa ataýly áleý­met­tik kómek ala­tyn­dar­ǵa da je­ńil­dik qaras­tyr­ǵan.

«Qalada 853 kópqabatty jáne 24,5 myń turǵyn úı bar. Biz solardyń bárine qyzmet kór­setemiz. Bul iske 300 mln teńge ınvestısııa quıdyq. Jyl basynda qala ákimdigimen 5 jylǵa kelisim­shartqa otyrdyq. Qazir jumysqa tolyq daıynbyz. Sondaı-aq 40-tan asa qala turǵynyn turaqty jumyspen qamtyp otyrmyz», deıdi «Jańa Sana» JShS EcoAla fılıalynyń dırektory Baýyrjan Qasymqan.

Syrttan kelgen qonaqtar qa­la­nyń damý baǵytyna joǵary baǵa berip júr. Agrarly óńir bolashaqta týrızmniń bir tut­qa­syna aınalmaq. Al oblys or­ta­­lyǵy sanalǵan ásem Taldyqorǵan – respýblıka kóle­min­de jyl saıyn taza qala már­te­besine ıe bolyp kele jatqan birden-bir shahar.

Jetisý oblysy