Forým • 11 Maýsym, 2024

Injenerııa aýqymy keńeıe túsedi

75 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

О́tken apta sońynda Dáýlet Serikbaev atyn­daǵy Shyǵys Qazaq­stan tehnı­ka­­lyq ýnı­ver­­sı­tetiniń bazasynda ın­je­ner­lik bilim salasy oqý-ádis­­te­melik birlestigi­niń ke­ńeı­til­gen kóshpeli oty­rysy ótti. Qazir eli­miz­degi 52 joǵary oqý orny ın­je­ner­lik tehnı­ka­lyq baǵyttaǵy bilim­ baǵdarlamalaryn júze­ge asy­ryp jatyr. Magıs­tra­tý­ra men doktorantýrada 103 myńnan astam stýdent bilim alady.

Injenerııa aýqymy keńeıe túsedi

«Byltyr 24 myńnan astam stýdent ınjenerlik baǵytta bilim aldy. Qazirgi ýaqytta ın­jenerlik bilimge den qoıǵandar kóp. Injenerlerdi daıarlaýda da birqatar jetistikke jet­tik. Qazirgi ýaqytta atalǵan ba­ǵytta 11 oqý-ádistemelik bar. Jalpy,  8 myńnyń ústinde bilim baǵdarlamasy bolsa, onyń myń jarymy tehnıkalyq baǵytta. Alaıda bul zaman talabyna saı ma? Sony júıelep alýymyz kerek», – deıdi Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginde Joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi komıtet tóraǵasynyń orynbasary Gúljan Jarasova.

Otyrysta aıtylǵandaı, teh­nı­ka­lyq oqý oryndarynyń kóbi ká­siporyndarmen qarym-qa­ty­nasty nyǵaıta túsýleri qa­jet.  О́skemen óndiristik qala bol­ǵan­dyqtan, D.Serikbaev atynda­ǵy ShQTÝ stýdentteri praktıka­­ny da óndiris oshaqtarynda óte­di. Qarym-qatynas tyǵyz. Degen­men zamanǵa qaraı ınjener­­lik-tehnıkalyq baǵyttaǵy maman­dardy daıarlaýdyń jańa tujy­rymdamasy ázirlenip, talqyǵa túsip jatyr.

Jıynda jańa tehnologııa­ny meńgerip, el ekonomıkasyn ilgeriletýdiń jańa ádisin qa­­lyp­tastyrýymyz kerek. Ol úshin tehnıkalyq, ınjenerlik kadrlardy jeteleýimiz kerek. Atalǵan tujyrymdamaǵa qa­tysýshylardyń biri Q.Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnı­kalyq zertteý ýnıversıteti men D.Serikbaev atyndaǵy ShQTÝ ekendigi de aıtyldy. Alaıda qa­zir ınjenerlik baǵytta kadr tap­shylyǵy bar. Ony sheshý úshin «Mamandyǵym – bolashaǵym» jo­basy júzege asyp jatyr.

ShQTÝ rektory Sáýle Rah­metýl­lınanyń sózinshe, bilikti ma­man daıarlaý úshin oqytýshy­lardyń deńgeıi halyqaralyq dárejedegi tájirıbemen sáıkesýi kerek. Bile bilsek, D.Serikbaev atyndaǵy ShQTÝ – CDIO júıe­siniń qozǵalysyna Ortalyq Azııa kóleminde tuńǵysh engen ýnıversıtet.

«Kóshpeli otyrysqa qatysý­shylar Shyǵys Qazaqstanda bas qosty. Kelesi qaı qalada ótetini belgisiz. Dese de, tehnıkalyq ýnıversıtetter bazasyna baryp, ­óz tájirıbemizben bólisýge da­ıynbyz. 2022 jyly Sıngapýr­de ótken forýmnan kóptegen maǵ­lumat alyp qaıttyq. Sonda biz óz ýnıversıtetimizdi ta­nys­­tyryp, CDIO júıesin oqý baǵ­darlamasyna qalaı engizip jatqanymyzdy kórsettik. Bul bastamanyń negizgi maqsaty – ­stýdentter oqýyn aıaqtap, óndi­riske kelgende birden jumysqa kirisýin baqylaýda ustaý edi», – dedi Sáýle Jádigerqyzy.

Iá, D.Serikbaev atyndaǵy ShQTÝ –  Ortalyq Azııadaǵy ne­giz­gi ýnıversıtetterdiń biri. Munda oqy­ǵan stýdentter de óndiris oshaq­­tarynda qat mamandyqty alyp shyǵyp jatyr. Eń bastysy, oqý­dy támamdaǵan túlek­terdiń júz paıyzǵa jýyǵy jumysqa ornala­sady.

«Jalpy, oqý ornynyń tarıhy tereń, ózindik strategııasy men saıasaty bar. Injenerlik bilim jolynda úlken top eńbek etti. Endi osy tájirıbeni basqa bilim ordalarynda qolǵa alǵan­dy jón dep bilemin», dedi bilim ordasynyń rektory.

Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginde Joǵary jáne jo­ǵary oqý ornynan keıingi ko­­mıtet tóraǵasynyń orynbasary Gúljan Jarasova qa­zir teh­nıkalyq baǵyttaǵy maman­dyq­tarǵa qansha maman tapshy eke­nin zertteý kerektigin aıtty. Magıstratýra men doktorantýrada bilim alatyndar­ǵa stıpendııa tóleý máselesi de qarastyrylyp jatqanyn sóz etti.

Sondaı-aq Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń ǵylymdardyń aldynda qoıǵan tapsyrmasy tóńireginde de sóz qozǵaldy. Atap aıtsaq, tehnogendik jáne tabıǵı apattardy joıatyn kadr­lardy daıarlaý qajet. Jasyl energetıkany damytý, sý qoryn saqtaý, oqý oryndaryn jetildirý, ındýstrııaldyń phd baǵyttaryn jandandyrý kún tártibinen túspeýge tıis.

Jıynda seısmologııa taqy­ry­bynda áńgime órbip, túrli tabıǵı apatty joıý óte ma­ńyz­dy máselelerdiń biri ekeni qaı­talandy. Elimizdiń shyǵysy, ońtústik shyǵysy – seısmıkalyq qaýipti aımaq. Al Ortalyq Qa­zaqstan tehnogendik jer sil­ki­nisine beıim. Bul salada zertteý júrgizip otyrǵan seısmolog ǵa­lymdar Pekın ǵalymdarymen tikeleı baılanysta. Gıdrologııa jáne ınjener geologııa maman­dyǵy da keń óris alyp keledi. Bul mamandyq eń alǵash 1932 jyldan bastap Semeıde oqytyla bastaǵan. Endigi kezekte joǵaryda atalǵan ınjenerııa salasy jan-jaqty damı túsedi.

 

Shyǵys Qazaqstan oblysy 

Sońǵy jańalyqtar