Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Ashyq úkimet – memlekettiń basty saıasaty. Muny ońtaıly júzege asyrýda «eAkimat365» sıfrly platformasynyń orny bólek. О́ıtkeni aqparattyq júıe bıýdjet qarajatynyń qalaı jumsalyp jatqanyn baqylaýǵa múmkindik beredi. Ilkimdi jobany jasaqtaýǵa 100-den asa maman atsalysqan. Arasynda Prezıdenttiń kadrlyq rezerviniń múshesi, jalyndy jastyń biri – Erbol Tólegenov bar. Búginde talapty azamat «Strategııalyq bastamalar ortalyǵy» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginde «eAkimat 365» júıesin basqarady.
– Qostanaı oblysynyń Arqalyq qalasynda týyp-óstim. Ulttyq banktiń jergilikti keńsesinde 5 jyldan asa eńbek ettim. Keıin mansaptyq ósýdi uıǵaryp, 2021 jyly Prezıdenttik jastar kadr rezerviniń konkýrsynda baq synadym. Synaqtan sátti ótip, rezervke qabyldandym. Baıqaǵanym, bizde bıýdjettik ótinimder men eki ortadaǵy kelisimder kóp ýaqytty alady. Iаǵnı kez kelgen jergilikti ákimdiktegi qyzmetker qandaı da bir balabaqsha, bilim ordalaryn salýǵa baılanysty qujattardy joldaýda birneshe satydan ótkizedi. Sáıkesinshe, qaıta-qaıta prınterden basyp, mór soqtyryp, qoltańba qoıdyrý úderisi mindetti júredi. Al bizdiń júıe osynyń barlyǵyn jedel oryndaýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq bıýdjettik úderistiń ashyq bolýyna, derekter sapasyn jetildirýge, ákimdik qyzmetkerleriniń ýaqytyn ońtaılandyrýǵa yqpal etedi. Ári sheshim qabyldaýda obektıvtilikti qamtamasyz etedi. Bul óz kezeginde halyqtyń jergilikti bılikke degen senimin arttyrady, – deıdi E.Tólegenov.
Bıýdjettik úderisterdi strategııalyq josparlaýǵa, fýnksıonaldyq ıkemdilikti arttyrýǵa sep bolǵan platforma elimizdiń alty aımaǵynda qoldanysta júr. Atap aıtsaq, Aqtóbe, Pavlodar, Qaraǵandy, Ulytaý, Mańǵystaý jáne Batys Qazaqstan oblysynda bar.
– Platformanyń sapaly jumys isteýine elimizdegi bilikti, óz isiniń sheber baǵdarlamashylary, júıelik jáne bıznes taldaýshylary kúsh saldy. Sondyqtan 2025-2027 jyldar arasynda barlyq óńir men respýblıkalyq mańyzy bar qalalarda iske qosýdy josparlap otyrmyz. Ázirge platformada shamamen 5 myń memlekettik organnyń 7 myń paıdalanýshysy jumys isteıdi, – deıdi joba jetekshisi.
Buǵan qosa Erbol – Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń qoǵamdyq keńesiniń belsendi múshesi. Onda strategııalyq qujattar men normatıvtik quqyqtyq akttarǵa usynystar berip, jahandanýdyń syn-qaterli jaǵdaıynda memleket ekonomıkasynyń ońtaıly damýyna septigin tıgizedi.
Osyndaı talantty jastar úshin tıimdi áleýmettik lıftige aınalǵan kadrlyq rezervke byltyr 50 azamat qabyldanǵan. Eki jylda bir ótetin irikteýge 30 myńnan astam jas qujat tapsyrypty. Onyń ishinen 6 404 úmitker ǵana testileýge jiberilgen. Konkýrsta alty kezeńnen múdirmeı ótip, zerek qarym-qabiletin baıqatqandardyń biri – Álibek Saılanbaev. Almatylyq maman eldegi sıfrlandyrý salasyn damytýǵa úles qosqysy keledi. Bul maqsatyna kadrlyq rezerv jol ashatynyna senimdi.
– Qazir jasandy ıntellektpen aınalysatyn amerıkalyq kompanııada eńbek etip kelemin. Mundaǵy jobam buryn bolmaǵan nárseni jasaıtyn jasandy ıntellekttiń eń jyldam damyp kele jatqan túri – generatıvti jasandy ıntellekt (GenAI – Generative Artificial Intelligence) salasyna qatysty. Álemge áıgili LLM, ChatGPT syndy mashınalyq oqytý júıelerine uqsas. Naqtyraq aıtsaq, úlken til úlgilerin qoldanyp, vırtýaldy assıstent, túrli aqyldy bottar jasap jatyrmyz. Iаǵnı generatıvti modelder derekter jıynyn paıdalanyp, tapsyrmaǵa sáıkes jańa kontent jasaý. Máselen, siz neshe túrli formattaǵy qujatyńyzdy júkteısiz, júıe sizdiń aqparatyńyzdy óńdep, zertteýler júrgizip, saraptama jasaı alady. EGov, e-Salyq syndy qosymshalardan aıyrmashylyǵy – ýaqytty únemdep, derekterdi lezde óńdep beredi. Qazir muny shetelde bıznes sarapshylar jıi qoldanady. Olar platformaǵa esep qujattaryn júktep, belgili bir kezeń aralyǵyndaǵy kesteni áp-sátte kóredi, – deıdi Prezıdenttik jastar kadrlyq rezerviniń múshesi.
Álibek Aıdosuly bakalavrıatty Nazarbayev University, magıstratýrany Saýd Arabııasyndaǵy King Abdullah University of Science and Technology ýnıversıtetinde oqyǵan. Bilikti jas jasandy ıntellekti elimizdegi basqarý júıesine, ártúrli salaǵa engizý kerek dep sanaıdy.
– Kadrlyq rezervte úsh jyl bolamyz. Sol úsh jyldyń ishinde bizge usynystar beriledi. Memlekettik qyzmetke taǵaıyndalǵan soń, jasandy ıntellektti barlyq derlik salalarda qoldanýdy usynǵym keledi. О́ıtkeni qazir jahandaný úderisinde tehnologııa kómegimen kóshelerdegi beınejazbalardyń kadrlaryna taldaý jasap, orta qaýipsizdigin jetildirýge, medısınada kez kelgen emdelýshiniń dıagnozdaryn zerttep, boljam jasaýǵa bolady. Ǵaryshtan sýretterdi baǵdarlap, qaı aýmaqta kómirqyshqyl gazy kóp bólinetinin, qaı bólikte órt bolyp jatqanyn baqylaýǵa múmkindik bar. Tipti memlekettik qyzmettegi bıýrokratııa máselesin de osy jolmen azaıta alamyz. Bilim berý júıelerine personaldyq algorıtmdi engizý arqyly otandyq naryqtaǵy mamandarǵa qatysty biraz túıtkildiń túıinin tarqatý da ábden múmkin. Iаǵnı ár azamatqa qandaı bilim bergen durys, qaı tusyn, pánin jetildirý kerek ekenin ashyp kórsetedi. GenAI qatty damyp keledi. Sondyqtan bul tehnologııamen neshe túrli jańa beınejazba, mýzyka, áńgimeler shyǵarsa bolady. Biraq ony tek adamzattyń ıgiligi úshin ǵana qoldaný qajet, – deıdi maman.
Jyl basynda Memleket basshysy Prezıdenttik jastar kadr rezerviniń forýmynda jastardyń osynaý ınnovasııalyq izdenisterin oń baǵalap, tıisti memlekettik organdar tarapynan mundaı bastamalarǵa qoldaý kórsetiletinin aıtqan edi.
«Prezıdenttik jastar kadr rezervi dál osyndaı talapty jastarǵa biregeı múmkindik beredi. Búginde rezervte 400 maman bar. Sonyń 280-i ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdarda jaýapty laýazymdarǵa taǵaıyndaldy. Birqatary kvazımemlekettik sektorda jáne bıznes salasynda eńbek etip júr. Qazirgi tańda elimizde aýqymdy reformalar júzege asyrylyp jatyr. Memleketimizdi órkendetý úshin jańa, batyl qadamdar jasalyp keledi. Sondyqtan ózderińiz sııaqty elimizdiń jalyndy jastary osy ózgeristerdiń qozǵaýshy kúshine, myqty tiregine aınalýy kerek dep sanaımyn», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Naqty statıstıkaǵa kóz salsaq, búginde ortalyq memlekettik organdarǵa – 156, jergilikti memlekettik organdarǵa – 36, ulttyq kompanııalarǵa – 59, ózge de uıymdarǵa 43 rezervshi taǵaıyndaldy. Olardyń ishinde 37 rezervshi saıası, 3 rezervshi «A» korpýsynyń laýazymdarynda, 3 rezervshi depýtattyq qyzmet atqaryp júr. Sondaı-aq rezervshiler memlekettik organdar janyndaǵy konsýltatıvtik-keńesshi organdar men qoǵamdyq keńesterdiń jumysyna belsendi qatysady.
Jastardyń búgini men bolashaǵy – el saıasatynyń negizgi qalqany. Sondyqtan memleket olardyń sapaly bilim alyp, laıyqty jumysqa ornalasýyna, áleýmettik qajettilikterin óteýge barynsha jaǵdaı jasap keledi. Al prezıdenttik jastar kadrlyq rezervi – memlekettiń ómirsheńdigi men ishki-syrtqy turaqtylyǵyn qamtamasyz etetin biregeı ınstıtýt.
