Bilim platformasynyń bilgirleri

«Coursera» jáne Qazaqstan

«Soursera» – álemdegi bedeldi joǵary oqý oryndaryndaǵy professor, oqytýshylardyń kýrsyn oqýǵa múmkindik beretin onlaın bilim berý alańy. «Soursera.org» saıtyndaǵy ashyq derekterge súıensek, bul bilim platformasyn qazir 148 mıllıonnan asa adam qoldanady. Osy saıtta joba týraly: «Coursera» – búkil álem boıynsha jeke tulǵalar men uıymdarǵa ıkemdi, qoljetimdi, jumysqa qatysty onlaın oqy­týdy qamtamasyz etý úshin 300-den asa jetekshi ýnıversıtetpen jáne kompanııamen seriktes. Biz praktıkalyq jobalar men kýrs­tardan bastap jumysqa daıyn sertıfıkattar men dıplomdyq baǵdarlamalarǵa deıin oqytýdyń kóptegen múmkindigin usynamyz», delingen.

Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi «Qazaqstan halqyna» qorynyń qol­daý­y­men álemdik deńgeıdegi ozyq oqý oryn­dary­nyń bilim berý platformasyn qazaqstandyq stýdentterge onlaın tegin paıdalanýǵa jaǵdaı jasady. Nátıjesinde, sheteldik úzdik dárister qazaq tiline aýdaryldy. Elimizdiń stýdentteri «Coursera»-daǵy álemniń aldyńǵy ondyǵyna kiretin ýnıversıtet professorlarynyń 100-den asa kýrsyn qazaq tilinde oqydy. Mine, ekijaqty kelisimniń taǵy bir tıimdi tusy, kezekti jetistigi desek bolar. Qazaqstandyq joǵa­ry oqý ornynyń oqytýshy-pro­fessorlar quramy endi álem­ge áıgili ózderiniń avtorlyq dáris­te­rin «Coursera» platformasyna engizýge múmkindik aldy.

Jasýshaǵa saıahat

S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaq­stan óńirlik ýnıversıteti bıologııa kafedrasynyń qaýym­dastyrylǵan professory Gúlnaz Sadyqanova avtorlyq kýr­syn «Coursera» platformasyna usyn­dy. Onyń «Eýkarıottyq jasý­shanyń qurylymdyq-fýnk­sıo­naldyq uıym­das­ty­rylýy nemese jasýshaǵa saıahat» dep atalatyn onlaın-kýrsy álemdik bilim platformasynyń tehnıkalyq talaptar men maz­mundyq bólik boıynsha oń saraptamalyq qory­tyn­dysyn aldy. Jaqyn arada pro­fessor «Coursera Kazakhstan» koman­dasymen birlesip, kýrs materıaldaryn «Coursera» álemdik plat­formasyna júkteı bastaıdy. Osylaısha, ol «Coursera qazaq tilinde» jobasy aıasynda avtor­lyq jumysty platformaǵa orna­las­tyr­ǵan alǵash­­qy otandyq ǵalym atanbaq.

– Meniń zertteý pánim – jasýsha bıologııasy. Kýrstyń maqcaty – jacýshany kúrdeli bıologııalyq júıe retinde zertteý, ony fızıologııa, genetıka, molekýlalyq bıologııany meńgerýde qoldaný. Meniń jumysymda jasýsha teo­rııa­­sy, ja­sýshalardy uıym­das­­tyrý túr­le­ri, eýka­rıottyq jasý­­sha­­­nyń qu­­ry­lymdyq-fýnk­sıo­naldyq jú­­ıe­­­leri, gene­tı­ka­lyq aqparatty saq­­­taý, kóbeıtý jáne engizý júıe­­si tý­ra­ly sońǵy máli­met­ter beril­gen, – dedi professor.

Keıipkerimiz óziniń avtorlyq kýrsyn ýnıversıtettegi «EdSmart Premium» ınteraktıvti beıne­jazbasynyń jańa mýltı­me­dııalyq stýdııasynda sapaly da­ıyn­daýǵa múmkindik aldy. Sıfr­lyq zerthana beıne-aýdıo jab­dyq­­tarmen jabdyqtalǵan, bul oqy­týshylarǵa zamanaýı ádister men quraldardy paıdalana otyryp, «Coursera» platformasy úshin bilim berý kontenti men kýrs­taryn daıyndaýǵa jaǵdaı jasaıdy.

Sakraldy Mańǵystaý

Sh.Esenov atyndaǵy Kaspıı teh­no­logııa­lar jáne ınjınırıng ýnıver­sıtetiniń professory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Bıbaısha Ilııasqyzynyń «Sakraldy Mańǵystaý» kýr­sy­ «Soursera» platformasyna en­gi­zildi. Qazaq tilinde ázir­lengen atal­ǵan kýrs tarıh, etno­gra­fııa, arheo­logııa, ólke­taný, máde­nıet­taný salalary bo­ıynsha izde­ný­shi­lerge, kıeli eskert­kishterge qyzy­ǵýshylyq tanytatyn kóp­shilik­ke, týrısterge, ózin-ózi jetil­­dirýge umtylatyn jastarǵa arnal­ǵan.

Kýrstyń avtory Mańǵystaýdyń qasıetti jerleri boıynsha ekspe­dısııaǵa qatysqan, sol ekspedısııada túsirgen beınefragmentter men ǵylymı maqalalardy kýrsyna engizipti. Kýrstyń mazmunynda álemdik ǵylymda jıi qoldanylatyn «qasıettilik» uǵymyna jáne qandaı da bir obektiler men qubylystardy qasıetti dep taný krıterıılerine túsinik beriledi. Neolıt, petroglıfter, Mańǵystaýdyń túrli kezeńderinen alynǵan derekter beretin sımvoldar, dinı-mıfologııalyq rásimderdi, epı­ta­fııalyq jazbalardy, folk­lor­lyq, epıkalyq murany ótkizý obektilerinen bastap saq­tal­ǵan Mańǵystaý oblysynyń sımvol­da­rynyń qasıetti máni, onyń jal­py adamzat órkenıetiniń qalyp­ta­sýyndaǵy orny taldanady.

Bul kýrs bastapqyda otan­dyq tyńdaýshylarǵa usyny­la­dy. Aldaǵy ýaqyt­ta basqa mem­le­­ket­terdiń tyńdaý­shy­lary úshin de ha­lyq­­aralyq deńgeıge shy­ǵa­ry­­la­dy.

Bıznesti josparlaý

Qazirgideı naryqtyq zaman­da ár adam óz bıznesin bas­ta­ǵy­sy keledi. Sol sebepti H.Dos­­mu­hamedov atyndaǵy Atyraý ýnı­versıtetiniń aǵa oqytýshysy, menedj­ment magıstri Aınur Tajı­denovanyń «Bıznes jos­parlaý negizderi» atty onlaın-kýrsy bıznes, qarjy, ekonomıka ba­ǵy­tynda oqıtyn stýdentterge ǵana emes, kásipkerlikke bet bur­ǵan­darǵa da paıdaly bolatyn sekildi.

– «Onlaın-kýrsty stýdentter aýdı­torııaǵa kirmeı-aq qalaǵan ýaqytynda oqyp, dáristerdi tyń­dap, tapsyrmalaryn oryndap, sertıfıkattaryn alyp kelse, tıisti baǵasyn ala alady. Bul stýdentke de, oqytýshyǵa da tıimdi. Al men onlaın-kýrs esebinen bosaǵan ýaqytymdy ǵylymı zertteýlerge, maqalalar jazýǵa arnaımyn, – deıdi kýrs avtory.

2024 jyldan bastap «Coursera» platformasynda jasandy ıntel­lekt negizindegi «Course Builder» konstrýktory qosyldy. «Course Builder» arqyly qysqa ýaqyt ara­lyǵynda jańa kýrstardy quras­tyryp, platformadan sáıkes mazmundy jyldam tabýǵa bolady. Bul oqytýshylarǵa óte tıimdi.

Durys paıymdaý ǵylymy

L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti Áleýmettik ǵylymdar fakýltetiniń professory Aıgúl Tursynbaevanyń «Logıka – durys paıymdaý ǵy­lymy» atty kýrsy «Coursera» ǵa­lam­dyq platformasynyń kata­logine engizildi. Bul kýrs Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde Sıfr­lyq damý jáne onlaın oqytý departamentiniń zamanaýı mate­rıaldyq-tehnıkalyq jabdyq­ta­rynyń kómegimen jazylǵan.

Qazaq tilindegi bul kýrs bola­shaq fılosoftar men zań­gerlerge, gý­manıtarlyq ǵylymdar boıynsha bilimin keńeıtkisi keletinderge de paı­daly bolmaq. Oqý kýrsy reflek­sııanyń formalary men zań­dylyqtaryn zertteýge jáne sy­nı turǵydan oılaý men taldaý­dy jáne qorytyndy jasaýdy damy­týǵa baǵyttalǵan.

– Bul – tek teorııalyq qana emes, sonymen qatar oılaý mádenıetin damytatyn jáne óz oıyn anyq ári túsinikti jetkizý­ge yqpal etetin praktıkalyq kýrs. Logıkany meń­gerý – jaı ǵana daıyn bilimmen qarýlaný emes, eń aldymen, durys oılaý zańdylyqtaryn zerdeleý, aqyl-oı men parasattylyqty meń­gerý, dálelderdi qoldana bilý, – dedi A.Tursynbaeva.

Avtordyń aıtýynsha, oqytý negizinen beınerolıkter, tegin onlaın oqýlyqtar jáne tapsyrmalar arqyly júzege asyrylady. Ár modýldiń sońynda QR-kod arqyly qosymsha materıaldar bar. Sonymen qatar qajetti ári jetkilikti ádistemelik talaptar men erejelerdi de tabýǵa bolady.