Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Byltyr Londonda ótken kórmesinde de batys kórermeni kartınalardaǵy názik bir shyǵystyq stıldi birden baıqady. Avtor abstraksııa stılinde salynǵan sýretteriniń jańa toptamasyn jaryq taqyrybymen baılanystyrǵan. О́mirdiń qalaı bastaý alyp, jalǵasatynyn jetkizýge tyrysqan. Jaryqty beıneleı otyryp, ózi dúnıege kelgen qazaq dalasy men kóshpelilerdiń ómirlik fılosofııasyn jetkize bilgen.
«Men úshin, eń aldymen mádenıetimizdi kórsetý mańyzdy. Bizdiń eshkimge uqsamaıtyn mentalıtetimiz bar, ony barshaǵa túsinikti tilmen, óner tilimen jetkizý qajet», deıdi Aıǵana Ǵalı.
Iá, dál osy kórmede ónertanýshylar da sýretshiniń ózindik ereksheligine kýá boldy.
«Jarqyraǵan sharlar, ımpýlstik elektr aǵyndary, sary sáýleler – munyń bári Aıǵana Ǵalıdiń sýretterinde kórinis tapqan. Avtor óz eńbekterinde jaryqpen shaǵylysyp, ártúrli keıipke engen zattardy beıneleýge tyrysqan. «Kartınalar múldem basqa tilde sóıleıdi. Kvanttyq fızıka nemese kosmologııa tili me dersiń», degen sarapshylar.
Avtor sýretterine ulttyq reń berip, «Shańqobyz», «Kıiz úı», «Qosyn» jáne «О́rnek» dep ataǵan. «Táńir», «Dala» toptamalarynyń taqyryptarynan da týǵan jerge degen saǵynyshty baıqamaý múmkin emes. Kóbinese sheteldik óner keńistiginde baǵalanyp júrgen sýretshiniń týyndylaryna degen suranys ta sol deńgeıde. Máselen, kartınalary Woodward, Geneva, Royal Mansour, Casablanca, St. Regis Hotels&Resorts, Marriott Hotels jáne Ulybrıtanııadaǵy The Ritz-Carlton syndy álemniń úlken qonaqúıleriniń qabyrǵasynda ilinip tur.
«Menińshe, kez kelgen qazaqstandyq sýretshi úshin shetelderde kórmelerge qatysyp, álemdik mádenıetpen bite qaınasý óte mańyzdy. Biraq solaı bola tura avtor óz únin saqtaı bilý kerek. Meniń baqytyma oraı, jumystarym zor suranysqa ıe jáne dúnıe júzi boıynsha jeke adamdardyń úılerine nemese murajaılarǵa qoıylǵan», deıdi Aıǵana Ǵalı.
Iá, sýretshiniń óz úni, óz qoltańbasy, óz boıaýy bar. Shyǵarmalary da darqan daladan tynys alady. Avtor óz týyndylarymen Qazaqstandy múldem estip-bilmegen sheteldik ónersúıer kórermendi baıtaq dalamyzben tanystyryp júrgeni sózsiz.
«Avtordyń tól mádenıetine óte jaqyn ekendigin jáne ony joǵary baǵalaıtynyn anyq ańǵarýǵa bolady. Ol kóptegen jumysy arqyly uly daladan bastaý alatyn Táńirshildik ıdeıasyn jetkizýge tyrysqan. Biraq onyń shyǵarmashylyǵynyń dinge esh qatysy joq, abstraktilik óner dep baǵalar edim», deıdi sarapshy Nıko Kos Erl.
Aıǵana Ǵalı shyǵarmashylyǵynyń ereksheligi sol, kenep pen qaǵazdan bastap, toqyma men qolaǵa deıin paıdalanady. Shyǵarmashylyqta ár kezeńde túrli jańa baǵyttar, jańa saryndar paıda bolyp jatady. Sýretshi de izdenisten kende emes. Taqyrybyn joǵaltpaı, tek usyný formatyn jetildirip, kásibı mamandardyń jaqsy baǵasyn alyp júr.
«Atam sýretti keremet salatyn. Anam da shyǵarmashylyqpen aınalysty. Osynyń bári meniń ómirime, kózqarasyma, ónerge qushtar bolýyma áser etti. Aınalamnan, tabıǵattan, barlyq jandy-jansyz dúnıeden sulýlyqty kóre bilý – meni osy deńgeıge jetkizdi dep oılaımyn. Áli de shabytymdy shyńdaı túsetin – osy álem, men kórgen dala, men ósken orta. О́zim qalaı jaryqqa umtylsam, qylqalamym da sezgenimdi, túıgenimdi saldy. Árqashan aınalama qulaq túrip júremin. Aspannyń, kún men tún, jaryq pen kóleńke, jel men jaýynnyń daýysyn estigim keledi. Tabıǵattyń ár kúıine, tylsymyna kýá bolǵym keledi», deıdi ózi.
Sýretshiniń shyǵarmashylyǵy áralýan formaǵa ıe. Ásirese onyń mataǵa salǵan sýretteri kóp suralyp jatady. Aıta keteıik, Aıǵana Ǵalı álemge «Dala» atty óner týyndylarymen tanymal.
