Quqyq • 04 Shilde, 2024

«Sıfrlyq polısııa» jemqorlyqty tyıady

170 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Qazirgi ýaqytta ishki ister organdarynyń qyzmetkerlerine jaı qylmyskerlermen emes, sıfrly qylmyskerlermen kúresýge týra kelip tur. Sondyqtan polısııanyń qyz­me­tin sıfrlandyrý máselesine erekshe mán berilip otyr. Memleket basshysy sıfrlandyrýdy qolǵa alynǵan reformalardyń eń basty bazalyq elementi dep aıryqsha atap ótti.

«Sıfrlyq polısııa» jemqorlyqty tyıady

Ishki ister salasyna engi­zilip jatqan sıfr­lyq úderister polı­sııa qyz­metin eń birinshi bıýro­kratııadan aryltýǵa sep­te­sedi. Sebebi sıfrlyq teh­no­logııamen atqarylatyn ju­mys­­­tar aıqyn jáne ashyq júr­giziledi. Polısııanyń barlyq qyzmeti kóz aldarynda ashyq júrgennen keıin halyqtyń da birtindep polısııaǵa degen senimi arta túsetini sózsiz.

Polısııa qyzmetinde 2022 jy­ly habarlardy qabyldaý­dyń kóp arnaly júıesi iske qosyl­ǵan bolatyn. Bul júıe «102» qosymshasy, messendjer, áleý­­­mettik jeli (Telegram, Facebook, Vkontakte, IIM saıty) arqy­ly shaǵymdanýshylarmen bir­lesip áreket etýge múmkindik beredi, sondaı-aq túrli tásilmen jó­nel­­­­tilgen habarlamalardy, beı­ne­­­­qońyraýlardy qabyl­daıdy.

Júıe iske qosylǵannan beri búginge deıin polısııaǵa osyn­­­daı tásilmen 302,1 myń qońy­raý men habarlama kelip túsken. Sonyń ishinde atalǵan qosym­shaǵa 221 myń habarlama tirkelse, onyń 7839-y aýdıo­ habarlama, 128083-i beı­ne­­qońyraý. Al messendjer arqyly 80 myńnan astam habarlama qabyldanǵan.

Oraıy kelgende atal­­ǵan qosymshanyń artyq­shy­lyq­taryna da toqtala keteıik. Bul mobıldi qosymshadaǵy «shaqyrtý» batyrmasyn basqan kezde 102 operatory abonentpen tikeleı baılanys ornatady, kartadan qońyraý shalýshynyń turǵan ornyn kóredi jáne sol boıda telefondaǵy beıne­kameranyń kómegimen aınalasyn sholyp, jaǵdaıdy tez baǵamdap, jaqyn mańdaǵy polısııa jasaǵyn jóneltedi.

Azamattardyń shaǵymdaryn der kezinde qabyldap, qaras­tyrý úshin elimiz boıynsha ­2 myń jumys orny qurylǵan. Búginge deıin 102 qosymshasy arqyly azamattardyń mıl­lıon­nan astam shaǵymy qaral­ǵan. Bu­ǵan qosa, atalǵan qosym­sha­da avtokóliktiń tarıhyn qa­ras­tyratyn servıs te bar. Uıaly telefonnyń urlan­ǵan múlikter tiziminde bar-jo­ǵyn da tekserýge bolady. Ol úshin satyp alar kezde uıaly tele­fon­nyń IMEI-kodyn engizseńiz jet­ki­­lik­ti, osy­laısha onyń joǵal­ǵan nemese urlanǵan zattardyń ti­zi­minde bar-joǵyn bile alasyz.

Osyndaı júıeniń iske qosy­lýy – turǵyndar men polısııa qyz­­­­metkerlerine qylmysqa qar­sy kúreste jańa formatta bir­­le­sip áreket etýge qolaıly jaǵ­daı jasaǵanyn atap ótken jón.

Polısııa qyzmetindegi taǵy bir tıimdi sıfrly sheshim – jol qaýipsizdigin qamtamasyz etý jónindegi «Qorǵaý» qosym­shasy. Qosymsha kóshedegi kólik aǵyny ishinen jalǵan nómirli kólik quraldaryn, sondaı-aq izdestirýde júrgen nemese jol erejesin jıi buzatyn jáne aıyppuly tólenbegen kólikterdi ózi izdep anyqtaıdy.

Buryn osyndaı kólikterdi anyqtaý úshin polısııa qyzmet­ker­lerine barlyq avtokólikti toqtatyp, qujattaryn tekse­rýine týra keletin. Bul óz keze­ginde zańdy syılaıtyn azamat­tarǵa túrli qolaısyzdyq týdy­ryp, polıseıler arasyn­daǵy jem­qor­lyqtyń órshýine septes­keni belgili.

Al qazir barlyq kólikti toq­tatyp, tekserýdiń qajeti joq. «Qorǵaý» qosymshasy kó­she­­­degi beınekameralardaǵy máli­metterdi ózi-aq suryptap, kólik aǵyny ishinen tekseri­lý­ge tıis kólikti anyqtaǵan boıda jaqyn mańda júrgen polısııa qyzmetkeriniń planshetine «qaýipti» júrgizýshi qasynan ótip bara jatqany jóninde habarlama jóneltedi. Odan ári Jedel basqarý ortalyǵyndaǵy operatorlar «jappaı beıne­baqylaý» kómegimen polısııa qyzmetkeri qaýipti kólikti qalaı toqtatqanyn kórgennen keıin, polıseıdiń beınejetony arqyly onlaın-rejimde barlyq jaǵdaıdy tolyq ba­qylaýǵa alady. Polısııa qyz­metkeri júrgizýshini qalaı teksergenin, ne týraly sóı­leskenin bárin kórip, estip otyra­dy. Osylaısha, qosymsha tek jol erejesin buzýshylardy anyqtaýǵa ǵana emes, polısııa qyzmetkerleri arasyndaǵy jemqorlyqtyń aldyn alýǵa da múmkindik berip otyr. Jazadan qutylyp ketýshilerdiń jolyn kesýge de septigi mol.

Qaýipsizdikti qamtamasyz etý jáne qylmysqa qar­sy kúres­­te aqparattyq teh­no­lo­gııa­­lardy belsendi qoldaný ma­ńyzdy. Búginde polısııa qyz­metkerleriniń kópshiligi qyz­met barysynda jeke plan­­shetter qoldanady. Osy plan­shettiń kómegimen olar vedomstvolyq aqparattyq júıe­lerge jáne basqa da derek qor­laryna qaýipsiz baılanys arnasy arqyly kirip, ózine qajetti málimetti tez ala alady. Qazirgi ýaqytta elimiz boıynsha 22 myńnan astam planshet qoldanylady.

Sıfrlyq jobalar polısııa qyzmetkerlerine quqyq­tyq tártip pen qaýipsizdikti tıimdi qamtamasyz etýge kóp kómegin tıgizip jatyr. Sonyń arqasynda polısııanyń ózi «Sıfrly polısııaǵa» aınalyp keledi. «Sıfrly polısııa» jobasy qyzmetkerlerdi qolaıly ári jeńil smart-jetondarmen qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Mundaı jetondar naqty ýaqyt jaǵdaıynda beınekórsetilim jasaıdy, sonymen bir mezgilde beınejazba da júrgizedi.

Qazirgi ýaqytta 11 aýmaqtyq polısııa departamentinde osyn­daı smart-jetondar qol­danylady. Bolashaqta smart-jetondardy kezeń-kezeńimen elimizdiń barlyq óńirinde engizý josparlanǵan. Bul smart-jeton­dardyń qandaı artyq­shylyqtary bar? Birin­shiden, smart-jetonǵa jazylǵan beınejazbalardy óshirip ne­mese redaksııalap óńdeý múmkin emes. Sondyqtan ol tek polısııa qyzmetkeriniń ǵana áre­ketin qadaǵalamaıdy, sonymen birge quqyq buzýshyny da tártipke shaqyrýda úlken ról atqarady. Smart-jetonda polısııanyń turǵan orny anyq kórsetiledi. Jasaq basshysy da jaǵdaıdy sol arqyly onlaın baqylaı alady. Smart-jeton qoldy bolǵan jaǵdaıda nemese joǵaltyp alǵan kezde onyń ishindegi beınejazbalardy arnaıy baǵdarlama arqyly qashyqtan joıýǵa bolady. Osyndaı artyqshylyqtary nátıjesinde búginde tártip saqshylary arasyndaǵy jem­qorlyq anaǵurlym azaıdy. Polısııa qyzmetine sıfr­lyq ónimderdi engizý aldaǵy ýaqytta da toqtaýsyz jalǵasa beredi.