Baıdendi synaǵan baılam

Ońaıǵa soqpaǵan sheshim

Baıdenniń saıası báıgeden bas tartyp, ornyna vıse-prezıdent Kamala Harrıstiń kelýi tań atyp, kún batqanǵa deıin saıasatty sapyryp otyratyn batystyń aqparat quraldary úshin taptyrmas taqyryp boldy. Degenmen Baıdenniń ózi mundaı sheshimge kelýi ońaıǵa soqpaǵanyn aıtty.

Ol óziniń jarys jolynan shyǵatynyn H-tegi paraqshasy arqyly málimdedi. Ultqa ún­deýinde Amerıka halqyna qyz­met etý ózi úshin úlken mindet, abyroı bolǵanyn atap ótken prezıdent, partııa men eldiń múddesi úshin saılaýaldy kampanııadan ketetinin jáne endigi bar kúsh-jigerdi osy kezeńmen aıaqtalatyn óziniń prezıdenttik qyzmetine qaraı buratynyn atap ótti.

Sondaı-aq málimdemesinde AQSh prezıdenti vıse-prezıdent Kamala Harrıske qyzmeti úshin aıryqsha alǵys bildirip, ony senimdi ári erekshe seriktes ekenin aıtty.

Málimdemege deıingi jaǵdaıǵa toqtalsaq, Aq úı men Djo Baı­den­niń saılaýaldy naýqanyna qatysty joǵary laýazymdy sheneýnikter ótken aptada tanymal demokrattardyń Baıdendi saılaýdan bas tartýǵa shaqyrǵan usynystaryna qaramastan, pre­zıdenttiń bıylǵy jarystan bas tartar nıeti joq ekenin aıtqan bolatyn.

Kovıdke kezekti márte shal­dyǵyp, Delaverdegi rezıdensııasynda emdelip jatqan Baıdenniń saılaýdaǵy komandasy senbi kúni ol Aq úıge oralǵan soń qatysatyn úgit-nasıhat sharalarynyń keste­sin jasaýǵa kirisken.

Alaıda jeksenbi kúni senim­di aqparat kózderi arqyly Baı­denniń óz sheshimin ózgertkeni belgili boldy. Ol senbi kúni kesh­kisin óziniń 50 jyldyq saıa­sı mansabyndaǵy eń kúrdeli sheshimderdiń birin qabyldap, jarystan bas tartý kerek pe, joq pa degen máseleni muqııat oı eleginen ótkizgen.

Sheshim qabyldaý úderisi aıasynda ol óziniń eń jaqyn keńes­shileriniń biri Stıv Rıchettı, bas strategi Maık Donılon, apparat basshysynyń orynbasary Ennı Tomasını jáne birinshi hanym Djıll Baıdenniń apparat basshysy Entonı Bernal sııaqty kómekshileriniń shaǵyn tobymen aqyldasqan.

«VVS» basylymynyń jazýyna súıensek, bul top negizinen Baıden saılaý naýqanynda Trampty jeńe ala ma, álde jol berip qoıa ma degen suraqqa jaýap izdegen. Jeksenbi kúni de Baıden Aq úıdegi salmaqty adamdarmen beınekonferens baılanys arqyly máslıhat qurǵan.

Árıne, tyń derekterdi, qarsy­lastar qysymyn, jaqtastardyń usy­nysyn barynsha saralaǵan Demo­kratııalyq partııanyń qaı­rat­­kerleri biraýyzdan Baı­den­­niń kandıdatýrasyn toqta­týǵa týra keletin sheshim qabyl­daǵan.

Degenmen Baıdenniń jarys jolynan shyǵatynyn alǵashynda Aq úıdegi sanaýly adam ǵana bilgen. Tipti nege ekeni belgisiz, bul málimdemeni jurtshylyqqa qandaı jolmen jetkizemiz degen de másele týyndapty. Aq úıdegiler bul habardy bir-birinen estise, AQSh jáne álem halqy H-tegi Djo Baıdenniń paraqshasynan oqydy.

Bas tartýdyń basty sebebi

Qazirgi prezıdent Djo Baı­denniń saılaýdan bas tar­týynyń kópshilikke belgili birneshe sebebi bar. Onyń sońǵy kezderi sózinen jańylyp, tipti qaıda turǵanyn umytyp, jýrnalıster qoıǵan keı suraqtarǵa birtúrli jaýap qatýy ózge partııa ókilderiniń kúlki­sin keltirse, óz jaqtastarynyń alańdaýshylyǵyn týǵyzǵany ras. Sońǵy debattaǵy Trampqa jol berýi prezıdenttiń ózin de biraz oılandyrǵan sııaqty. Sarapshylar mundaı keleńsiz jaıttardy 81 jastaǵy Baıdenniń densaýlyǵymen tyǵyz baılanys­tyryp, túsinistikpen qaraýǵa tyrysyp-aq baqty. Al biraq kelesi prezıdenttik kezeńde ony qarsylastary ǵana emes, jal­py Amerıka halqy da kóshbas­shy retinde kóre almaıtyndaryn túrli saýalnama arqyly jetkizgen.

Máselen, AQSh vıse-pre­zı­denttigine Respýblıkalyq par­tııadan úmitker Dj.D.Vens qazirgi prezıdent Djo Baıden­niń kognıtıvti qyzmetiniń buzylǵanyna qatysty aqparatqa bildirgen pikirinde ondaı adam­nyń el basqara almaıtynyn aıtyp, demokrattar Baıdennen otstavkaǵa ketýin talap etýi kerek degen bolatyn.

Sondaı-aq D.Tramptyń saılaýaldy kampanııasyn qarjylaı qoldap otyrǵan amerıkalyq mıl­lıarder, SpaceX-tiń negizin qalaý­shy jáne X kompanııasynyń qojaıyny Ilon Mask ta qaıbir kúni qury qarap otyrmaı AQSh prezıdenttigine kandıdattarǵa qatysty sharttardy ózgertý qajettigin de aıtyp qaldy. Ol tipti H-tegi jazbasyna prezıdenttikke úmitkerlerdiń jasyna shekteý qoıý kerek degendi de qosa ketti. Oǵan qoımaı «Áldebireýdiń uzaq ómir súretinin kim oılapty» degen maǵynadaǵy aýyr ázilin de aralastyryp, Baıdenniń jasynyń kelgenin meńzegendeı boldy.

Baıdendi kóndirýge tyrys­qandardyń ishinde áıgili akter ári demokratııalyq partııa­ny qoldaýǵa belsendi túrde qarjy tartýmen aınalysatyn Djordj Klýnı da bar. Ol «New York Times» basylymynyń baǵanyndaǵy sha­ǵyn maqalasy arqyly qazirgi prezıdentti saılaýaldy jarys­tan shyǵýǵa ashyq shaqyrdy. Ol Baıdenniń osy kezge deıingi saıası mansabynda biraz básekede baǵy janyp, top jarǵanyn aıtyp, endigári ýaqyt ótken saıyn bul jolǵy jarysta alǵa sýyrylyp shyǵa almaıtynyn atap ótken.

Jalpy, Baıdenge qatysty mun­­daı áńgimeler Pensılvanııa shta­tyndaǵy Trampqa jasalǵan qastandyqtan keıin kúrt kóbeıip ketti. Tipti respýblıkashyl par­tııaǵa múshe amerıkalyqtar bul ozbyrlyqty Baıdenniń nus­qaýy­men bolyp otyr dep te aıyptady. О́ıtkeni ol qas­tan­dyqqa qatysty kúmándi jaıttar da joq emes.

Qaıtsem de prezıdent bolamyn dep júrip, bir ólimnen qalǵan Respýblıkalyq partııa kóshbasshysy Donald Tramp prezıdenttiń málimdemesinen soń «Djo Baıden AQSh tarıhyndaǵy eń soraqy prezıdent boldy» dep qoıyp qaldy. Al Kamala Harrısti jeńý ózine Baıdendi jeńýden de ońaıyraq dep, endigi qarsylasyna qarata saılaýaldy «psıhologııalyq qysym» kórsetýin bastap ketti.

Demokrattar qoldaǵan Harrıs

Árıne, demokrattardyń endi­gi kóziri bolyp otyrǵan Kamala Harrıs vıse-prezıdent retinde on­sha kóp tanyla qoımaǵan saıa­­sı tulǵa. Degenmen onyń kan­dı­dat­ty­ǵyn partııanyń 50 shtat­­taǵy bas­­shy­­lary túgel qoldap, daýys berdi.

Osylaısha, AQSh prezıdenti Djo Baıden prezıdenttik báse­keden ketkennen keıin vıse-prezı­dent Kamala Harrıs Demo­kra­tııa­lyq partııanyń resmı kan­dıdaty atandy. Degenmen, sarap­shy­lar amerıkalyqtar ony mem­le­ket bas­shy­sy retinde qatty qa­lap tur­maǵanyn aıtyp keledi. Iаǵnı ame­rı­kalyqtardyń kóp­shi­ligi kon­ser­vatıvti kózqaras ustan­ǵan jáne áıel adamdy AQSh prezı­denti etip saılaýǵa daıyn emes.

Qalaı desek te, AQSh vıse-pre­zıdenti Kamala Harrıs De­mo­­­kratııalyq partııadan pre­zı­denttikke úmitker bolý úshin de­legattardyń jetkilikti resmı qoldaýyna ıe boldy. Bul týraly Associated Press «Dúısenbi kúni kesh­ke qaraı Harrıs kem degende 2579 delegattyń qoldaýyna ıe boldy, AP málimetteri bo­ıyn­sha, daýys berýdiń birinshi týrynda jeńiske jetý úshin oǵan 1976 delegattyń daýsy jetkilikti bol­ǵan», dep jazdy.

Árıne, bul sıfrlar túp­ki­likti emes jáne Harrıstiń resmı kandıdatýrasyn bildirmeıdi. Delegattar Chıkagoda 19 tamyz kúni ótetin partııa sezinde áli de daýys berýi kerek. Degenmen ­CNN habarlaǵandaı, demokrattar Har­rıstiń 7 tamyzǵa deıin resmı rastalatynan qatty úmitti eken.

Al Harrıstiń ózi kópshilik­tiń qoldaýyna ıe bolǵanyn maqtan tu­ta­tynyn aıtyp, el-jurt­tyń aldyna kóp shyǵa bastady. «Men kandıdatýrany jaqyn ara­da resmı túrde qabyldaýdy asy­ǵa kú­te­min», dedi ol óz málim­de­me­sinde.

Bir qyzyǵy, Djo Baıden prezıdenttik jarystyń aıaq­tal­ǵanyn jarııalaǵaly beri Har­rıs­tiń naýqanǵa qatysýyna qyzy­ǵýshylar kóbeıip, jetekshi demokrattar onyń kandıdatýrasyn qoldaý úshin tipti kezekke tura bastady. Buǵan deıin belgili bolǵandaı, alǵashqy 24 saǵatta vıse-prezıdent Demokratııalyq partııa donorlarynan rekordtyq soma – 81 mıllıon dollar jına­ǵan, al qaıyrymdylyqtyń edáýir bóligi shaǵyn donorlardan kelgen.

Qysqasy, Baıdenniń naý­qan­nan ketýi bultsyz kúndegi naı­­zaǵaı jarqylyndaı áser qal­dyrdy. Rasynda búkil álem kóz tigip otyrǵan AQSh-taǵy qos par­tııanyń saılaý­aldy úgit-nası­haty naǵyz shoýǵa aınalyp kete­tini bar. Ásirese bıylǵy báı­gede Tramptyń oqqa usha jaz­daǵany, Baıdenniń salmaqtap baryp aıtqan tosyn málim­demesi álem halqyn tyń saıası oılarǵa jeteledi.