IT-saýattylyq – zaman talaby

«Tech Orda» tegin úıretedi

Memleket basshysy Qazaq­stan halqyna Joldaýynda keminde 100 myń IT-maman daıarlaýdy tapsyra otyryp, jas, bilimdi ári yntaly kadrlardy qalyptastyrý kerektigin atap ótken edi. Tap­syrmaǵa sáı­kes Sıfrlyq damý jáne aeroǵarysh ónerkásibi mı­nıs­trligi «Astana Hub» halyq­aralyq tehnoparkimen birlesip, 2021 jyly 20 myń IT-kadr daıar­laýdy kózdeıtin «Tech Orda» baǵdarlamasyn iske qosty.

Osylaısha, memleket qoldaýymen ár stý­dentke 600 myń teńge bólinip, jyl saıyn 3 myń­nan astam IT-maman oqytý josparlandy. Bıyl da jalǵasyn tapqan bul joba shilde aıynyń sońyna deıin ótinimderdi qabyldaıdy.

Bul baǵdarlamanyń ereksheligi – eli­miz­diń 18 ben 45 jas aralyǵyndaǵy barlyq azamatyna IT-mamandyqtardy tegin ıgerý múmkindigin usynady. Sıfr­lyq damý, ınnovasııalar jáne aero­ǵa­rysh ónerkásibi mınıstrligi atalǵan baǵ­dar­la­manyń jańa legine qatysý úshin jeke tulǵalardan ótinim qabyldaýdy bas­tady.

«Tech Orda»-nyń 2022 jáne 2023 jyl­dar­daǵy nátıjelerine qarap, onyń bilik­ti kadr­lardy daıarlaýdaǵy jáne eli­mizde IT-salasyn damytýǵa qosyp jatqan sú­beli úlesin anyq ańǵarýǵa bolady. Buǵan deıin 91 mektep 6 251 stýdentti oqyt­ty. Baǵdarlamaǵa tek úlken shahar tur­ǵyn­da­ry ǵana emes, óńirlerde turatyn adamdar da belsendi qatysyp jatyr. Oǵan dálel – IT-mektepterdiń shamamen 40%-y jáne stýdentterdiń 46%-y ártúrli aı­maq­­tan jınalǵandyǵy. Baǵdarlama jetis­­tigin jumysqa ornalasýdyń joǵary kór­­setkishteri de rastap otyr. Máselen, túlek­­ter­diń 88%-y IT-salasynda óz ornyn taýyp, olar­dyń ortasha jalaqysy shamamen 600 myń teńgeni qurady», dedi Sıfrlyq damý jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Jaslan Mádıev.

Statıstıka boıynsha «Tech Orda» túlek­teri «Kaspi.kz», «Halyk Bank», «KPMG», «Ernst&Young», «Teńizshevroıl», «Qaz­Mu­naı­Gaz», «Freedom Finance», «Kcell», «Air Astana», «Kolesa Group» sııaqty iri kom­­­pa­nııalardy qosa alǵanda, 1 079 uıym­nan jumys tapqan. «Astana Hub» bazasynda iske asyrylyp jatqan «Tech Orda» baǵ­dar­­lamasy aqparattyq tehnologııalar sala­­syndaǵy adamı kapıtaldyń damýyna ba­ǵyt­talǵan. Ol veb-baǵdarlama ázir­leý, 3D-dızaın men 3D AR/VR qosym­sha­­lar, baǵ­dar­lamalyq qamtamasyz etý, kı­ber­qa­ýip­­siz­dik pen IoT, jasandy ıntellekt pen al­go­rıtmderi, mobıldi qosymshalar jasaýdy qosa alǵanda, «Big Data» jáne «GameDev» sekildi negizgi salalardyń bárin qamtıdy.

«Oqytý qazaq, orys jáne aǵylshyn til­d­­e­rinde júrgizilse, uzaqtyǵy tańdalǵan kýrs­qa baılanysty 6 aıdan bastalady. For­maty – ıkemdi, ıaǵnı onlaın, offlaın jáne aralas. Bul – stýdentterge ma­man­dyqty ıgerýdiń neǵurlym yńǵaıly tási­lin tańdaýǵa múmkindik beredi», dedi «Astana Hub» basqarýshy dırektory Ázız Tileý­mu­ra­tov.

Jasandy zerdeni muǵalimder de meńgeredi

Memleket basshysynyń tapsyrmasy aıasynda «Astana Hub» halyqara­lyq tehnoparki bazasynda elimizdiń túkpir-túkpirindegi oqýshylardy oqytýǵa arnalǵan onlaın bilim berý platformasy iske qosyldy. Sondaı-aq 300 pedagogti jasandy ıntellekt (AI) pen oıyndar ázirleý (Game Development) boıynsha oqytýdy kózdeıtin qanatqaqty joba bastaldy.

«Digital Bridge 2023 halyqaralyq tehno­lo­gııalyq forýmynda Memleket basshysy bilim berý júıesin eńbek naryǵynyń keleshektegi suranysyna beıimdeý ma­ńy­zyn atap ótip, «Astana Hub» bazasynda oqýshylar úshin bilim berý platformasyn iske qosýdy tapsyrdy. Osy maqsatta biz «edu.astanahub.com» onlaın bilim berý platformasyn iske qostyq. Búginde 19 889 bilim alýshyǵa baǵdarlamalaý negizderi boıynsha kýrstar qoljetimdi. Budan bólek, qoldanystaǵy «Tech Orda» baǵdarlamasy sheńberinde pedagogterdi oqytý sheshimi qabyldandy. Mundaǵy maqsat – mektep oqýshylaryn odan ári shyńdaı túsýge jaǵdaı jasaý. Qazirgi ýaqytta elimizdiń túkpir-túkpirindegi 180 muǵalim jáne «О́rleý» ortalyǵynyń 120 jattyqtyrýshysy jasandy ıntellekt jáne «GameDev» baǵyttary boıynsha alty aılyq oqýdy bastady», dedi «Astana Hub» basqarýshy dırektory Danııa Ahmetova.

Aıta keteıik, mekteptegi ınformatıka pániniń muǵalimderin jasandy ıntellekt (AI) pen oıyndar ázirleýge (Game Development) oqytý boıynsha qanat­qaqty jobany Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi, «Astana Hub» halyqaralyq tehnoparki, Oqý-aǵartý mınıstrligi, «О́rleý» biliktilikti arttyrý ulttyq ortalyǵy jáne Y.Altynsarın atyndaǵy ulttyq bilim akademııasy birlesip júzege asyryp jatyr.

Kýrs mazmuny alty aıǵa jospar­lan­ǵan, ıaǵnı 31 jeltoqsanǵa deıin sozylady. Oqy­tý «nFactorial» jáne «Omnium» atty jetek­shi IT-mektepterdiń nusqaýlyǵymen ótedi. Onyń qorytyndysy boıynsha ár qatysý­shyǵa oqýshylar men pedagogterdi baǵ­dar­lamalaý negizderine oqytýǵa múm­kin­dik beretin sertıfıkat tabystalady.

Sonymen qatar «Astana Hub» Prezı­dent­tiń joǵary oqý oryndarynda jasan­dy ıntellekt salasyndaǵy pánderdi oqy­tý­­dyń mazmuny men ádisterin jańartý jó­­nin­degi tapsyrmasyn oryndaýǵa kiristi. Osy maqsatta «Astana Hub» Ǵylym jáne jo­ǵary bilim mınıstrligimen birlesip, jasandy ıntel­lekt jáne «GameDev» baǵyty bo­ıyn­sha bilim berý baǵdarlamalaryn engizý jó­nin­degi jobany qolǵa aldy. Bul bas­ta­ma da mu­ǵa­limderdi oqytý arqyly júzege asyrylady.

«OrleTECH» órge shyǵarady

Astanada «OrleTECH 3.0» qaıyrym­dy­lyq jobasy aıasynda múgedektigi bar jastarǵa arnalǵan oqý lageri bastaldy. Lager­diń ashylýyna «Samuryq-Qazyna» AQ basqarma tóraǵasy Nurlan Jaqypov, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qor­­ǵaý mı­nıstri Svetlana Jaqypova, «Shell ­Qa­zaq­stan» kompanııasynyń kom­mersııa­lyq má­se­leler jónindegi bas dırektory ­­
Ký Vaları qatysty.

Jobaǵa qatysýshylar úsh baǵyt boıyn­sha sıfrlyq mamandyqty meńgeredi. Atap aıtsaq, No code ázirleý, UX/UI dızaıny jáne AI mamany. Eń bastysy, joba aıaq­tal­ǵan soń qatysýshylarǵa jumys tabýǵa kómek kórsetiledi. Oqytý qazaq, orys jáne ym­daý tilderinde júrgiziledi. Jobaǵa qa­tysýǵa elimizden 1 500-den astam ótinim ke­lip túsken. Keıin áńgimelesý nátı­je­sin­de myń jarym úmitkerden 18 ben 35 jas aralyǵyndaǵy 180 adam irikteldi. Kóp­shi­ligi ártúrli múgedektigi bar stýdentter.

«Erekshe qajettilikteri bar jastardy dıdjıtal mamandyqtaryna saı oqytyp, áleýmetke beıimdep, jumysqa ornalasýǵa kómektesý óte mańyzdy. Jyl basynan beri 100-den astam adam Qor tobyndaǵy kompanııalarǵa qyzmetke ornalasty. Dál osy júıeni biz odan ári belsendi túrde jalǵastyramyz», dedi «Samuryq-Qazyna» qorynyń basshysy Nurlan Jaqypov.

Bul lager tek Astana qalasynda ót­peıdi. Elimizdiń ózge de óńirlerinde qa­tysýshylar bas qosady. Ári qaraı olar osy jyldyń qarasha aıyna deıin jal­ǵa­satyn onlaın oqytýǵa kirisedi. Aıta keteıik, «OrleTECH 3.0» jobasyn «Samuryq-Qazyna» AQ biryńǵaı qaıy­rym­dylyq operatory – «Samruk-Kazyna Trust» qory «Shell Qazaqstan» kompanııa­sy­men birlesip júzege asyryp jatyr.

IT-mektepter kórmesi

«Astana Hub» alańynda kórme uıym­das­­tyrylyp, munda elordalyq 24 IT-mek­tep – «Tech Orda» baǵdarlamasynyń qaty­sý­­shylaryna óz qyzmetterin tanys­tyrdy. 100-den astam áleýetti stýdent osy kórmege qa­­ty­syp, baǵdarlamanyń kýrstary jáne ba­ǵyt­­tary jaıly egjeı-tegjeı maǵlumat aldy.

Bıyl «Tech Orda» baǵdarlamasy aıasynda IT-mamandardy daıarlaıtyn 77 IT-mektep akkredıtteýden ótip, 169 túrli kýrs usynyldy. Baǵdarlama jasandy ıntellekt pen algorıtmderi, mobıldi qosymshalardy jasaý, baǵdarlamalyq qamtamasyz etý, kıberqaýipsizdik pen IoT, veb-baǵdarlama ázirleý, 3D-dızaın men 3D AR/VR, Big Data jáne GameDev syndy IT-salasynyń ózekti baǵyttaryn qamtıdy

«Tech Orda-ǵa byltyrdan beri qy­zyq­tym. Baǵdarlama jaıly aǵamnan estidim. Ol osy oqytýǵa qatysyp, «Java» baǵytyn meńgerip aldy. Bıyl 18 jasqa tolyp, men de birden ótinim berýge bel býdym. «Golang» baǵdarlamalaý tiline yqylasym joǵary. Kásibı shyńdalýym úshin naqty baǵdarlamalaý ortasyna mamandanýdy josparlap otyrmyn», dedi IT-mektepter kórmesine qatysýshy Erasyl Qaıyrjan.

Is-sharada aqparattyq tehnologııalar salasyndaǵy baǵytty tańdaýǵa qatysty saraptamalyq pikirlerge den qoıyldy. Jetekshi mamandar tarapynan túrli usynys aıtylyp, qatysýshylar paıdaly keńester aldy. Osylaısha, bul kórme san túrli IT-kýrs pen baǵdarlamany tereń túsinýge yqpal etti.

«Tech Orda» biregeı múmkindikter usynady. Baǵdarlamaǵa qatysýshy yntaly ári jigerli stýdentterdiń óz ómirlerinde aýqymdy ózgerister jasaǵany jaıly kóptegen jarqyn mysal bar. Olar az ýaqytta IT-salasyndaǵy mamandyqty ıgerip, ózderiniń múldem basqa áleýetin ashty. Baǵdarlamaǵa qatysýǵa nıetti elimizdiń 18 ben 45 jas aralyǵyndaǵy barlyq azamaty ótinim berip, bir nemese birneshe mekteptiń 5 akkredıttelgen kýrsyn tańdaı alady. Birneshe mektepten grant alǵan jaǵdaıda úmitkerge bir kýrs­ty tańdaý qajet bolady», dedi «Astana Hub» qarjylandyrý ofısiniń dırektory Anarbek О́teǵulov.

Atalǵan kórme Almaty qalasynda da ótti, onda 26 IT-mektep óz kýrstaryn usy­­nyp, qatysýshylardyń suraqtaryna ja­ýap berdi. Is-shara aıasynda dóńgelek ústel uıym­das­tyryldy. Munda IT-mektep ókil­de­ri IT-bilim berý salasyndaǵy zamanaýı úrdister men syn-qaterlerdi talqylap, ózara tájirıbe almasty.