Taǵzym • 05 Tamyz, 2024

Ustazdardyń ustazy edi...

105 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Qazaqstan Respýblıkasy joǵary mektebiniń bilikti uıym­dastyrýshysy, Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi, eńbek ardageri, qoǵam qaıratkeri Kúlásh Qunantaıqyzy 94 jasqa qaraǵan shaǵynda baqıǵa ozdy.

Ustazdardyń ustazy edi...

El ustazdary bul kisini pedagogıka salasynyń she­beri jáne áıgili Qyzdar pedagogıka ınstıtýtyn uzaq jyl basqarǵan rektor, tanymal akademık retinde jaqsy biledi.

Kúlásh Qunantaıqyzy eń­bek­tegi jolyn Alma­ty obly­syndaǵy aýyl mek­te­binen, al ǵylymdaǵy soq­paǵyn Abaı atyn­daǵy Qa­zaq pedagogıka ınstıtýty­nyń (QazPI) pro­fesso­ry R.G.Lembergtiń aspıranty deńgeıinen bastap, qıyn jyl­dary komsomol­dyń mek­tep bólimin bas­qa­ryp, joǵary jáne orta bi­lim mı­nıstriniń orynbasary, shet tilder ınstıtýtynyń pro­rektory, QyzPI rektory qyz­metteri satysynan ótti. Ol qaı ju­mysta bolsa da qany­na siń­­gen adaldyqtan aınyǵan emes. Týra­shyldyq qasıet onyń ómir­lik kredosyna aınaldy. О́zi­ne de, ózgege de qatań talap qoıa bildi.

1968 jyly 6 tamyzda 37 jas­taǵy Kúlásh Qunantaıqyzy Qa­zaq memlekettik qyzdar pedagogı­ka ınstıtýtyna rektor bolyp ta­ǵaıyndaldy. Bul – el basshy­ly­­­ǵynyń úlken senimi edi. Bilim qaı­ratkeri osy oqý ornyn 16 jyl basqaryp, atalǵan ınstıtýttyń órkendeýine ólsheýsiz úles qos­ty. Ol rektor bolǵan tusta 9 nysan­nyń (4 qabatty oqý korpýsy, 3 ja­taqhana, oqytýshylar turǵyn úıi, jańa tıpti kitaphana, ashana ǵımarattary, Qaskeleńdegi agrobıoýchaske, Qapshaǵaıdaǵy demalys úıi) boı kóterýine uıyt­­­qy boldy. Mádenı salaǵa kelsek, ataq­­ty «Aıgúl» ansamblin quryp, kitaphana jáne mýzykalyq bilim salasynda tyń jobalardy júzege asyrdy.

Ǵalymnyń urpaq jadynda qa­lar ıgi isteri jetkilikti. Ásirese, bas­shy retinde de, ustaz retinde de qazaq qyzdarynyń tárbıesine aıryqsha kóńil bólip, bolashaq analardyń júregine bilim men meıirim nárin quıa bildi. Ǵalym retindegi ǵylymı taqyryby da áıelder taqyrybymen astasyp jatyr. Kúlásh Qunantaıqyzynyń 1981 jyly qorǵaǵan doktorlyq dıssertasııasynyń «Qazaqstan­daǵy áıelderge bilim berý isi: qa­lyptasýy men damýy» dep atalýy da kezdeısoq emes. Ol qa­­shanda qazaq áıeliniń eńbegin, adal­dyǵyn, rýhyn asqaqtatyp júrdi. Ol osy­laısha ǵylymı izdenis jolyn­da aqyl-parasatyn jumsady, ter tógip tynymsyz eńbek etti. Adal eńbeginiń nátı­jesin kórdi, shá­kirtter tár­bıe­ledi, óziniń ǵylymı mektebin qa­lyptastyrdy.

«Tuńǵysh» sózi Kúlásh Qunan­taıqyzynyń esimimen baılanysta aıtylady. Ol qazaq qyzdarynyń ishinde birinshi bolyp pedagogıka salasynda ǵylym doktory atandy. Kezindegi KSRO Pedagogıka ǵy­lymy akademııasyna qazaq qyz­­darynyń arasynan birinshi kor­respondent-múshesi bolyp saı­landy. Qazaq qyzdarynyń ishi­nen tuńǵysh Reseı Bilim aka­demııasynyń múshesi, Grýzııa Bilim akademııasynyń múshesi bolǵan da – Kúlásh Qunantaıqyzy. Elimiz táýelsizdik alǵan soń Joǵary attestattaý komıssııasynyń pedagogıka, psıhologııa ǵylymy saraptama bólimshesiniń alǵashqy tóraǵasy da – osy ǵalym.

Halqymyz ǵalymnyń haty da, aty da elmen birge jasaıtynyna kýálik beredi. Biz osy danalyqty Qazaqstan pedagogıka salasynyń teorııasy men praktıkasyna, iri jobalaryna úles qosqan profes­sor, akademık marqum Kúlásh Qunantaevaǵa qatysty da aıtamyz. Ustazdardyń ustazynyń ómiri áli talaı urpaqqa ónege bolary sózsiz.

 

Perızat Seıitqazy,

pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, professor