Geologııalyq barlaýdyń jańa tásili

«Qarajanbasmunaı» AQ qorshaǵan ortany qorǵaý jáne janýarlar men ósimdikter álemin aıalaýǵa baǵyttalǵan tyń ǵylymı zertteý júrgizýdi jos­parlap otyr. Kompanııa jobany qar­jy­landyrý úshin «Samǵaý» ǴTBO, sondaı-aq Qazaq munaı jáne gaz ınstıtýty jáne «Azımýt Enerdjı Servısez» AQ-men kelisimge qol qoıdy.

Qujatqa sáıkes, ǵalymdar jarylys ádisiniń kómeginsiz kómirsýtekterdi izdestirýdiń jańa ádisterin zertteıtin bolady. Geologııalyq barlaýdyń bul ádisi qorshaǵan ortaǵa zalal tıgizbeýge kómektesedi. Arnaıy jasalatyn jarylystardan bas tartý buryn adamdardyń nemese ınfraqurylymnyń bolýyna baılanysty ǵalymdar qoljetkize almaǵan aýmaqtardy barlaýǵa múmkindik beredi. Sebebi munaı ken oryndarynyń basym bóligi Kaspıı teńizine jaqyn mańaıda ornalasqan. Sondyqtan jańa qazbalardy izdestirý úshin jerdi jarý tıimsiz, óıtkeni paıda bolatyn ter­belister men shý jergilikti flora men faýnaǵa keri áser etýi múmkin. Sondyqtan arnaıy qurylǵynyń eko­logııaǵa áse­rine taldaý júrgiziledi. Joba 16 aıǵa eseptelgen.

«Joba ekologııaǵa zııan keltirmes­ten­ barlaý jumystaryn júrgizýge múm­kindik beredi dep boljaımyz. Buryn-sońdy zertteý júrgizilmegen Kaspıı teńiziniń soltústik bóligindegi qoryq­tarda izdestirý jumystaryn júrgizý múmkindikteri týyp otyr. Buǵan qosa zertteý merzimin jáne qarjylyq shyǵyndy arttyrmaý shart. Sondaı-aq kom­­­panııa jarylys jumystaryna tyıym salynǵan qoldanystaǵy ken oryndaryndaǵy kómir­sýtektiń qalǵan qorlaryn bile alady», deıdi «Qarajanbasmunaı» AQ bas ­dırektory Marat Eleýsinov.

Búginde álemdegi eń tıimdi geo­logııalyq barlaý ádisteriniń biri – elektromagnıttik tolqyndardy qol­daný. Bul jaǵalaýdaǵy jáne ótpeli aımaqtar, shólder men sortań topyraq sııaqty kúrdeli jáne ekologııalyq sezimtal aımaqtarda jarylǵysh zattardy qoldanbaı tıimdi jumys isteýge múmkindik beredi. Mundaı tolqyn­dar dástúrli ádisterge qaraǵanda bir­qatar artyqshylyqqa ıe. Birinshiden, olar qorshaǵan ortaǵa áserdi azaıtady. Bul ınfraqurylymy damyǵan aımaqtarda jáne turǵyn úı aýdandaryna jaqyn jerlerde óte mańyzdy, sebebi jarylystyń áseri halyqqa qaýip tóndirip, qıraýǵa alyp kelýi múmkin. Ekinshiden, bul ádis taıaz sýda barlaýǵa múmkindik beredi.

Jalpy, kompanııa joba qorsha­ǵan tabıǵatqa zııan keltirmesten jer qyr­tysynyń qurylymy men kómir­sýtektiń qaldyq qorlary týraly naqty málimetter alýǵa múmkindik bere­tinine senimdi. Jarylysty boldyrmaý ádisterine kóshý arqyly tabıǵı resýrs­tardy turaqty jáne ekologııalyq qaýip­siz ıgerýge múmkindikter týmaq.

Osy oraıda Qazaqstan munaıynyń 125 jyldyǵy qarsańynda «Qarajanbas» ken ornynda alǵashqy munaı burqa­ǵynyń ashylǵanyna 50 jyl tolǵanyn atap ótkimiz keledi. Bul jumystardyń nátı­jesi atalǵan ken ornynyń keleshegi úshin óte mańyzdy.