Foto: Aqorda
Shaǵyn quramdaǵy kelissóz ben Memleketaralyq keńes otyrysynan keıin Qasym-Jomart Toqaev pen Shavkat Mırzııoev buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi úshin birlesken málimdeme jasady.
Prezıdent О́zbekstan basshysynyń memlekettik saparyn eki eldiń yntymaqtastyǵyn nyǵaıtý jolyndaǵy mańyzdy qadam retinde baǵalap, Qazaqstan men О́zbekstannyń ejelden irgesi bólinbegen aǵaıyn el ekenin atap ótti.
«Búgin biz ózara qoldaý jáne senim rýhynda nátıjeli kelissózder júrgizdik. Qarym-qatynasymyzdy jandandyrýǵa múddeli ekenimizdi taǵy da atap óttik. Sondaı-aq Strategııalyq áriptestikti jáne odaqtastyqty damytý baǵdarlamasyn qabyldadyq. Bul qujat aldaǵy on jylǵa arnalǵan. Basty maqsat – dostyǵymyzdy arttyryp, san túrli saladaǵy tıimdi baılanysty damytýǵa tyń serpin berý. Sapar aıasynda Joǵary memleketaralyq keńestiń alǵashqy otyrysy ótti. Onda qabyldanǵan sheshimderdiń strategııalyq mańyzy óte zor. Keńes barysynda qazaq-ózbek yntymaqtastyǵynyń ózekti máseleleri jóninde pikir almastyq. О́zara seriktestikti nyǵaıta túsýdiń tıimdi joldaryn aıqyndadyq. Naqty kelisimderge qol jetkizdik», dedi Prezıdent.
Memleket basshysy Qazaqstan men О́zbekstannyń Ortalyq Azııadaǵy saýda-sattyq boıynsha eń iri seriktester ekenine nazar aýdaryp, ózara taýar aınalymyn taıaý arada 5 mıllıard, keıin 10 mıllıard dollarǵa deıin jetkizýdi maqsat etip qoıǵanyn aıtty.
«Ol úshin alys-beristegi taýar túrin kóbeıtýimiz kerek. Sondaı-aq ekonomıkalyq yqpaldastyqty tejeıtin kedergilerdi joıý qajet. Jalpy, saýda-sattyqtyń aýqymyn keńeıtýge eki eldiń de múmkindigi mol. Qazirdiń ózinde О́zbekstanǵa shyǵaratyn eksportty 550 mıllıon dollarǵa arttyra alamyz, ıaǵnı óńdelgen taýardyń taǵy 40 túri boıynsha eksport jasaýǵa múmkindik bar. О́zbek eli de Qazaqstanǵa kóptegen ónimderin jiberip otyr. Budan bólek, aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy yntymaqtastyq máselesin talqyladyq. Byltyr osy saladaǵy taýar aınalymy 1,7 mıllıard dollarǵa jetti. Bul – jalpy saýda-sattyqtyń shamamen úshten bir bóligi degen sóz. Elimiz áleýmettik mańyzy joǵary agroónerkásip ónimderin О́zbekstannan ımporttaýǵa múddeli. Sonymen qatar О́zbek eline un, bıdaı jáne ózge de azyq-túlik ónimderin eksporttaýdy jalǵastyra beremiz», dedi Memleket basshysy.
Prezıdent ónerkásip salasyndaǵy jańa ári aýqymdy jobalardy qolǵa alý máselesine aıryqsha mán berilgenine toqtaldy.
«Qazir jalpy quny 3 mıllıard dollardan asatyn 70-ke jýyq joba bar. Mashına jasaý, metallýrgııa, avtokólik qurastyrý, turmystyq tehnıka óndirý, toqyma ónerkásibi, farmasevtıka jáne basqa da baǵyttaǵy jobalar tabysty iske asyrylyp jatyr. Munyń bári eki elge 14 myńnan astam jańa jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi. Energetıka, kommýnıkasııa, ǵaryshtyq tehnologııalar, sıfrlandyrý sııaqty salalardyń áleýeti mol. Biz osy baǵyttaǵy seriktestikti nyǵaıtýǵa basa nazar aýdaryp otyrmyz. Keshe Astanada bıznes forým jáne Iskerlik keńestiń altynshy otyrysy ótti. Onda kásipkerlerimiz iri kommersııalyq kelisim-sharttarǵa jáne ózge de qujattarǵa qol qoıdy. Úkimetterimiz birlesken kásiporyndardyń tabysty jumys isteýine qolaıly jaǵdaı jasaýy kerek. Sondaı-aq aımaqaralyq baılanystyń áleýetin tıimdi paıdalaný asa mańyzdy. Qarym-qatynasty nyǵaıtýǵa aımaqtar arasynda jasalǵan kelisimder de edáýir yqpal etedi. Osy rette, jyldyń sońyna deıin kezekti Aımaqaralyq yntymaqtastyq forýmyn ótkizý josparlanyp otyr», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
«Memleket basshysynyń aıtýynsha, ekijaqty kelissóz barysynda talqylanǵan taǵy bir mańyzdy taqyryptyń biri – kólik-logıstıka salasyndaǵy yntymaqtastyq.
Transkaspıı baǵytyn jáne Soltústik – Ońtústik dálizin tıimdi paıdalaný jaıyn talqyladyq. Sondaı-aq, Aýǵanstan arqyly ótetin temir jol qurylysy aıasynda birlesken jobalardy iske asyrý týraly pikir almastyq. Shekarada jańa ótkizý beketterin ashý máselesin pysyqtadyq. Jalpy, osy baǵyttaǵy yqpaldastyq ózara saýda-sattyqqa tyń serpin beredi dep oılaımyz», dedi Prezıdent.
Qasym-Jomart Toqaev sý-energetıka salasyndaǵy jumysty úılestirý máselesine qatysty pikir bildirdi.
«Qazir eki eldiń jaýapty vedomstvolary arasynda tyǵyz qarym-qatynas ornaǵan. Memleketaralyq sý sharýashylyǵy qurylymdary arnaıy kestege sáıkes jumys istep tur. Biz bul baǵyttaǵy birlesken jumysty jalǵastyra beremiz», dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar Prezıdent mádenı-gýmanıtarlyq, ǵylym-bilim salalaryndaǵy yntymaqtastyq taqyrybyna arnaıy toqtaldy.
«Jastardy jaqyndata túsetin mańyzdy bastamalardy talqyladyq. Jyl saıyn eki el jastarynyń kongresin ótkizý dástúrge aınalǵan. Qazir Qazaqstanda О́zbekstannan kelgen alty myńǵa jýyq stýdent oqyp jatyr. Qazaq jastary da О́zbekstannyń joǵary oqý oryndarynda bilim alyp júr. Búgin О́zbekstannyń Shyrshyq qalasynda Muhtar Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan ýnıversıtetiniń fılıaly ashyldy. Almatyda Tashkent ırrıgasııa jáne aýyl sharýashylyǵyn mehanıkalandyrý ınjenerleri ınstıtýtynyń fılıaly óz jumysyn bastady. Jańa biz osy oqý oryndaryn saltanatty túrde ashtyq. Munyń bári baýyrlas eki halyqtyń ortaq ıgiligi úshin jasalyp jatyr», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Shavkat Mırzııoev birlesken júıeli jáne praktıkalyq sharalardyń nátıjesinde Qazaqstan men О́zbekstan ózara yntymaqtastyǵyn odaqtastyq deńgeıine shyǵarǵanyn atap ótti.
Kelissózder qorytyndysy boıynsha saýda, ónerkásiptik kooperasııa, energetıka, kólik, aýyl jáne sý sharýashylyǵy, mádenıet salalaryndaǵy baılanystardy odan ári keńeıtý jóninde naqty ýaǵdalastyqtarǵa qol jetkizildi.
«О́zara yqpaldastyǵymyzdyń mańyzdy baǵyttarynyń biri sanalatyn óńiraralyq baılanystardy jandandyrý jóninde kelistik. Qazirgi Aımaqaralyq yntymaqtastyq forýmyn elderimizdiń barlyq oblysyn tarta otyryp, О́ńir basshylarynyń keńesi retinde qaıta qurylymdaý týraly bastama kóterildi. Taıaý keleshekte ózara taýar aınalymyn ulǵaıtýdy kózdeıtin Keshendi baǵdarlama qabyldanady. Eki eldiń áleýeti zor», dedi Shavkat Mırzııoev.
Erteń, 9 tamyzda Qasym-Jomart Toqaev pen Shavkat Mırzııoev Ortalyq Azııa memleketteri basshylarynyń VI Konsýltatıvtik kezdesýine qatysady.
