Aımaqtar • 20 Tamyz, 2024

Mádenı murany saqtaý – mańyzdy mindet

120 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Túrkistan oblysyna jumys sapary barysynda Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva óńirdegi mádenı mura nysandarynda júrgizilip jatqan qalpyna keltirý jumystarymen tanysty. Mundaı nysandardyń qatarynda «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı-qoryǵy, Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi, Qylýet jeras­ty meshiti jáne Iаssy-Kúltóbe ortaǵasyrlyq qalashyǵy bar.

Mádenı murany saqtaý – mańyzdy mindet

Mınıstr «Áziret Sultan» mýzeı-qory­ǵyna 2023 jyly Memleket bas­shysynyń tapsyrmasymen «Ulttyq» mártebesin berý nysannyń elimizdiń mádenı murasyn saqtaý mańyzyn kórse­tetin eleýli oqıǵa ekenin atap ótti. «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı-qoryǵy – arheologııalyq jáne sáýlet eskertkishteriniń biregeı kesheni, munda halyqaralyq, respýblıkalyq jáne jergilikti mańyzy bar 45 nysan bar. Jyl saıyn 350 myńnan asa adam keletin bul jer – Qazaqstannyń eń qasterli mekenderiniń biri», dep atap ótti mınıstr.

Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesine bar­ǵan kezde ony saqtaýdyń naqty sharalary talqylandy. Mınıstr 2023 jyly júrgizilgen ǵylymı zertteýler nátı­jesinde kesene qurylymyn nyǵaı­tý bo­ıynsha shuǵyl is-qımyldardyń qajet­tigi anyqtalǵanyn aıtty. Ol kesene aına­lasyndaǵy jasyl jelekterdi shamadan tys sýarý nysanǵa teris áser etip, jasyl jelekterdiń bir bóligin alyp tastaý týraly sheshim qabyldanǵanyn atap ótti. Bul úderis qazirdiń ózinde avtomattandyrylǵan baqylaý júıesi arqyly baqylanady. Qurylymnyń odan ári tozýyna jol bermeý úshin 100 tonnadan astam qoqys pen topyraq shyǵarylǵan.

Jumys sapary kezinde Aıda Balaeva Qylýet jerasty meshitine erekshe nazar aýdaryp, 2021 jyly Túrik Respýb­lıkasynyń «Tika» uıymy arqyly nysandy mýzeı retinde jańǵyrtýdy usynǵanyn atap ótti. Osylaısha, Qylýettiń tarıhı kelbetin saqtaý maqsatynda túrik sheberleriniń jumysyn súıemeldeıtin top qurý týraly sheshim qabyldanǵan edi.

Mınıstr Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesiniń janyndaǵy qaıta qurylǵan ǵımarattardyń birinde uıymdastyrylǵan monıtorıng ortalyǵy jumysynyń mańyzdylyǵyna da nazar aýdardy. Ortalyq jumysy aıasynda temperatýra men ylǵal rejimin, qabyrǵalardyń túzýligin jáne basqalaryn úzdiksiz rejimde baqylaıtyn 100-den astam qondyrǵysy bar avtomattandyrylǵan monıtorıng júıesi qoıyldy. «2023 jyldyń jeltoqsan aıynan bastap avtomatty monıtorıng júıesi eskertkishtiń saqtalýyna áser etetin ártúrli úderisti, sonyń ishinde mıkroklımatty úzdiksiz qadaǵalap otyrady. Monıtorıng ortalyq – keseneniń jaı-kúıin zerdeleıtin jáne ony saqtaý sharalaryn ázirleıtin otandyq jáne sheteldik sarapshylardy qabyldaıtyn negizgi pýnkt. Munda barlyq ǵylymı-zertteý jáne tehnıkalyq derekti jınaý, taldaý júzege asyrylady. Bul IýNESKO-nyń mańyzdy Dúnıejúzilik mura nysanyn tıimdi basqarýǵa múmkindik beredi», dep tolyqtyrdy mınıstr.

Sonymen qatar Aıda Balaeva Iаssy-Kúltóbe ortaǵasyrlyq qalashyǵynda bolyp, biregeı tarıhı eskertkishti saqtaý­ǵa jáne qalpyna keltirýge baǵyttal­ǵan arheologııalyq qazbalarmen jáne qalpyna keltirý jumystarymen tanys­ty. Mınıstrlik árbir mańyzdy nysanǵa qajetinshe qoldaý men nazar aýdarýdy qamtamasyz ete otyryp, eldiń mádenı murasyn saqtaý boıynsha belsendi jumysty jalǵastyrady.