Ońtústik medısınasy – oń baǵytta

Atalǵan emdeý mekemesiniń bas dárigeri Mahambet Beıseýov memleket tarapynan jergilikti emhanalarǵa kórsetilip jatqan kómek pen qoldaýdyń nátıjesi týraly baıandap berdi.

№1 qalalyq emhanaǵa barǵanda T.Sul­tan­ǵazıev, ásirese dıspanserde esepte turǵan naýqastarǵa konsýltatıvtik-dıag­nostıkalyq kómektiń qoljetimdiligi qalaı júzege asyp jatqanyn baıqap kórdi, mamandarǵa kezekke turý máselesin tekserdi, azamattardyń saýal-ótinishterine jaýap berdi, sondaı-aq biryńǵaı koll-ortalyqtyń jumysymen tanysyp shyqty. Buǵan qosa vıse-mınıstr vaksınalaý júrgizýge daıyndyq, medpersonaldyń ekpe týraly bilimi men mashyqtaryn baǵalady. Immýndaýǵa arnalǵan dárilerdiń saqtalý shartyna jiti kóz saldy. «Salqyndatý jeli­sindegi» temperatýralyq rejimniń saqta­lýyna nazar aýdaryp, aqparattyq júıe­lerdiń jumysyn qarap kórdi.

Sondaı-aq sapar aıasynda vıse-mı­nıstrdiń blogerlermen, ÚEU belsen­dile­rimen, óńir dárigerlerimen kezdesýi ótti. Sol júzdesýde adam papılloma vırýsyna qarsy vaksınalaý júrgizý máselesi qozǵalyp, onyń mańyzy jóninde jan-jaqty aqparat berildi.

Shymkent qalasynyń qara­paıym jurtymen bolǵan esepti kezdesýde T.Sul­tanǵazıev vedomstvo tarapynan halyqqa medısınalyq kómekti jaqsartý baǵytynda atqarylyp jatqan sharalar týraly tolyq baıandap berdi.

«Jańadan ashylǵan «Bir kúndik klınıka» bazasynda birinshi ret uryqtyń týa bitti patologııasy qaýpin der kezinde anyqtaý jáne bosaný aldyndaǵy dıagnos­tıkany júrgizý múmkindigi paıda boldy. Sonymen qatar respıratorlyq aýrýlar, gemodıalız, nefrologııa, revmatologııa, orfandyq aýrýlar boıynsha quzyret ortalyqtaryn ashý jónindegi jumystar belsendi túrde júrgizile bastady. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy aıasynda otandyq medısınada túbegeıli ózgerister oryn alyp jatyr. Onyń eń bastysy – densaýlyq saqtaý júıesinde medısınalyq kómektiń pasıentke baǵdarlanǵan modelin qalyptastyrý. Halyqqa medısınalyq kómektiń sapasy men qoljetimdiligin jaqsartý – bas­ty mindet. Sonyń aıasynda ulttyq standart­tarǵa sáıkes emhanalyq uıymdarǵa qoıy­latyn talaptar kúsheıtildi. Máselen, beıin­di mamandarǵa qoljetimdilik jeńilde­tildi, dárigerlerdiń pasıenttermen ózara baılanysy jaqsardy. Pasıentke baǵdar­lanýdy qamtamasyz etý maqsatynda 21 nor­matıvtik-quqyqtyq akti jobalary ázir­lendi. Sonyń nátıjesinde pasıentter beıin­di mamandarǵa birden jazyla alady, qabyl­daý da josparly túrde júrgiziledi. Jalpy, praktıka dárigerlerine jazylý 4%-dan 21%-ǵa deıin, onyń ishinde beıindi mamandarǵa jáne dıagnostıkaǵa jazylý 41%-dan 70% -ǵa deıin ósti. Qajetti zert­hanalyq zertteýler 42-ge qysqaryp, jos­par­ly emdeýge jatqyzýǵa daıyndyq kezinde kon­sýltasııalyq-dıagnostıkalyq qyzmet­terdiń biryńǵaı tizbesi standarttaldy, sondaı-aq zertteý nátıjeleriniń qoldanylý merzimi 14 kúnnen 6 aıǵa deıin uzartyldy», dedi birinshi vıse-mınıstr.

Sala ókili medısınalyq uıymdarda qarjylyq jaǵdaıdy kúsheıtý maqsatynda birneshe keshendi jospar qolǵa alynǵanyn jetkizdi. Atap aıtqanda, shyǵyny kóp tarıfter qaıta qaralyp, aqsha jaratýdyń jańa júıesi engizilip jatyr. Qursaq kótergen, jańa týǵan áıelderge, kishkentaı balalarǵa medısınalyq kómek artyp, 2024 jyldyń 1 maýsymynan bastap tarıf quny orta esep­pen 30 paıyzǵa ósti. Neonotologııa, balalar nevrologııasy, allergologııasy men revmatologııasy qatarly qyzmet kórsetetin medısınalyq uıym ókilderiniń eńbekaqysy da ósti. Bıyl 1 qyrkúıeginen bastap abdomınaldi hırýrgııa, ınfeksııa, nevrologııa, gastroenterologııa, kardıologııa, travmatologııa, ortopedııa, nefrologııa, endokrınologııa, onkogematologııa sekildi salaǵa qarjylyq máseleni jaqsartý jumystary qolǵa alynady. Nátıjesinde, jyl sońyna deıin densaýlyq saqtaý uıymdarynyń qarjy jetispeýshiligi sheshimin taýyp, tapshylyq týdyrǵan biraz medısınalyq dúnıelerdi satyp alýǵa múmkindik týady.

Birinshi vıse-mınıstrdiń málimdeýinshe, klınıkalyq hattamalar aıasynda bar­lyq aýrý túri men olarǵa qajetti dári-dármekter tizimi úılestirilgen. 2025 jyl­ǵa qaraı halyqty ambýlatorlyq dári-dár­mekpen qamtamasyz etýdi josparlaýǵa daıyndyq jumystary júrip jatyr. Shetelden keletin dárilerdiń nusqasyn elimizde otandyq farmasevtıka kúshimen shyǵarý qolǵa alyna bastaıdy. Halyqtyń densaýlyǵyn jaqsartý úshin alkogoldi, temeki ónimderiniń aksızdik baǵasy qymbattatyldy. Bıyl maýsym aıynda veıpter men oǵan qajetti hosh ıistendirgish pen suıyqtyqtardyń saýdasy elimizde tolyq toqtatyldy. Energetıkalyq sýsyndardy 21 jasqa deıingi azamattarǵa satpaý men quramynda qanty bar sýsyndarǵa aksız engizýge tıisti usynystar ázirlenip jatyr. Medısına salasyndaǵy basty jańalyqtyń biri bıyl sáýir aıynda Prezıdent arnaıy zańǵa qol qoıyp, oǵan aýyldyq jerde suranysqa ıe maman­dyqpen jumys istep jatqan medısına qyzmetkerlerine 8,5 mln teńge qarajat beriledi. Bul densaýlyq saqtaý salasyn jaqsartý men abyroı-bedelin kóterý maqsatynda júrgizilip otyr. Sondaı-aq 2030 jylǵa qaraı elimizdegi medısınalyq kadr máselesin túbegeıli sheshetin arnaıy tujyrymdama ázirlenip jatyr. Onyń kózdegen baǵytynyń biri – respýblıkada densaýlyq saqtaý salasy mamandarynyń ár óńirdegi tapshylyǵyn joıý men medısına mamandaryn daıarlaýdaǵy sapa máselesin jaqsartý. 2027 jyldan bastap tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kóleminiń eń tómengi paketi men mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrýdyń bazalyq paketin qamtıtyn Biryńǵaı medısınalyq kómek paketin qalyptastyrý usynylady. Mine, elimizdiń Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń búginge deıin atqarǵan jumystary men keleshektegi jospar, áreketteri osyndaı.

Qala turǵyndaryn jeke qabyldaý kezinde azamattar emhanalardaǵy dárilik qamta­masyz etý, salalyq tar beıindi maman­darǵa qabyldaýǵa jazylý, erekshe qajet­tilikteri bar adamdarǵa medısınalyq qyzmet kórsetý máselesin kóterdi.

Sapar qorytyndysynda T.Sultanǵazıev aǵymdaǵy epıdemııalyq jaǵdaı týra­ly BAQ ókilderiniń suraqtaryna jaýap berdi. Sondaı-aq vıse-mınıstr sózi­niń sońynda densaýlyq saqtaý salasyn jaq­sartý baǵytynda keıingi jyldary elimiz­de óte úlken aýqymdaǵy reformalyq ju­mys­tardyń júrgizilgenin, osy kúnde sol ózgeris­ter oń nátıje bere bastaǵanyn atap ótti.

ShYMKENT