Foto: gov.kz
Chao Gan óz sózinde atom elektr stansııalaryn salýda ınnovasııalyq tásilderdiń mańyzdylyǵyn jáne atom energetıkasynyń senimdiligi men ornyqtylyǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan kúsheıtilgen qaýipsizdik sharalaryn atap ótti.
Birinshi kezekte, Chao Gan qytaı tarapynyń Qazaqstanǵa atom energetıkasyn damytýda jan-jaqty qoldaý kórsetýge daıyn ekenin aıtty.
«Qazirgi ýaqytta Qytaıda jumys istep turǵan 57 atom elektr stansııasy men 47-si qurylys satysynda tur. Qytaılyq AES alańdarymen tanysýǵa múmkindik bar. Qazaqstan men Qytaı burynnan kórshi bolyp keledi jáne Qytaı AES qurylysy salasyndaǵy óz bilimimen bólise alar edi, sondaı - aq bizde ıadrolyq sala úshin turaqty jetkizý tizbegi de bar. Biz óz tarapymyzdan Qazaqstanǵa únemdi, senimdi AES-ti damytýǵa kómek kórsetkimiz keledi», dedi Chao Gan.
Jaqynda otandyq sarapshylardyń Qytaıǵa saparyna erekshe nazar aýdaryldy, bul eki el arasyndaǵy atom energetıkasy salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń mańyzdy kezeńi boldy. El mamandary birqatar nysandardy aralap, AES salý men paıdalanýdyń ozyq ádisterimen tanysty.
«Bizdiń baǵdarlamalarymyz ıadrolyq saladaǵy kadrlardy damytýǵa, bolashaqta Qazaqstan óziniń AES-tiń senimdi, bilikti jumysyn qamtamasyz etýi úshin adamı resýrstar men quzyretterdi damytýǵa baǵyttalǵan. Qazaqstandyq delegasııa Qytaıda bolyp, qurylys qalaı júrip jatqanymen, atom elektr stansııasynyń qurylysy qalaı júrip jatqanymen tanysty. Olar sondaı-aq trenıngti, oqýdy baqylaý múmkindigine ıe boldy», dedi Chao Gan.
Chao Gan sondaı-aq zamanaýı atom elektr stansııalarynyń keshendi qaýipsizdik sharalary, sonyń ishinde ıadrolyq qaldyqtardy qaıta óńdeý ádisteriniń arqasynda eń az táýekelderge ıe ekenin atap ótti.
«Kóbinese táýekelder ıadrolyq qaldyqtardy qalaı qaıta óńdeýge, odan ári ne bolatynyna jáne qorshaǵan ortaǵa qandaı áser etetinine qatysty máselelermen baılanysty. Qytaıda qorshaǵan ortaǵa áser joq dep senimdi túrde aıta alamyn, óıtkeni birneshe onjyldyqtar boıy shaǵyn, ortasha jáne joǵary áser etetin synaqtar júrgizildi jáne qazirgi ýaqytta mundaı áser baıqalmaıdy», dedi Chao Gan.
Spıker atom elektr stansııalarynyń qyzmeti men qaýipsizdik sharalary týraly jurtshylyqty habardar etýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti. Onyń pikirinshe, halyqtyń zamanaýı tehnologııalar men prosedýralar týraly habardar bolýy qoǵamda senim men túsinistik qalyptastyrýdyń negizgi faktory.
«Halyqaralyq qoǵamdastyq bul máselede halyqpen ashyq bolýy qajet. Joǵaryda aıtqanymdaı, Qytaıda 57 belsendi atom elektr stansııasy jáne bizde ıadrolyq qaldyqtardy qaıta óńdeýge arnalǵan arnaıy qondyrǵylar bar. Kásibı qoǵamdastyqpen ǵana emes, halyqpen de ózara is-qımyldyń mańyzdylyǵyn atap ótkim keledi. Shyn máninde, atom energetıkasy — bul jalǵyz sheshim emes, biraq klımattyń ózgerýiniń negizgi sheshimderiniń biri. Bul biz óz halqymyzǵa túsindirýimiz kerek dúnıe. Maqsat - 2060 jylǵa qaraı kómirtegi beıtaraptyǵyna qol jetkizý. Bizdiń halyq muny túsinedi», dedi Chao Gan.
