ESKATO konferensııasy aıasynda sıfrlyq ózekti máseleler talqylandy. Oljas Bektenov pen Armıda Salsııa Alıshahbana ınfraqurylym, basqarý, mobıldilik, ónerkásip jáne saýda salalaryndaǵy sıfrlyq sheshimderdiń áleýeti boıynsha pikir almasty. 2024 jylǵa arnalǵan Azııa-Tynyq muhıty aımaǵyndaǵy sıfrlyq transformasııa týraly baıandama tanystyryldy.
Premer-mınıstr Oljas Bektenov konferensııaǵa qatysýshylardy quttyqtaý sózinde uıymnyń Azııa-Tynyq muhıty aımaǵyndaǵy ekonomıkalyq órkendeýge, áleýmettik ál-aýqat pen ekologııalyq turaqtylyqqa yqpal etýdegi sheshýshi rólin atap ótti. ESKATO 80 jylǵa jýyq ýaqyt boıy 4 mlrd-tan astam adamnyń ómirine aıtarlyqtaı áser etip otyr.
Qazaqstan 30 jyldan astam ýaqyt boıy seriktes ári tatý kórshilik qarym-qatynastar rýhynda serpindi damytýdy jalǵastyra otyryp, ESKATO-nyń tolyqqandy múshesi sanalady. Yntymaqtastyq jyldarynda qorshaǵan ortany qorǵaý, tabıǵı resýrstardy basqarý, ınvestısııalyq baılanystar, saýda, energetıka jáne kólik sııaqty mańyzdy baǵyttar qamtyldy.
Oljas Bektenov konferensııaǵa qatysýshylardyń nazaryn bıznes, áleýmettik sala úshin jańa kókjıekterdi ashatyn jáne mıllıondaǵan adamdar úshin ekonomıkalyq ósim men múmkindikterdiń keńeıýin qamtamasyz etetin sıfrly tehnologııalarǵa aýdardy. Búkil aımaq úshin sıfrly resýrstarǵa teń qol jetkizýdi qamtamasyz etýdiń mańyzy kórsetilgen.
«Keshe Memleket basshysy Joldaýynda Qazaqstan jasandy ıntellektini keńinen qoldanatyn ári sıfrly tehnologııalar damıtyn elge aınalýǵa tıis ekenin atap ótti. Olar bıznes, bilim jáne densaýlyq saqtaý úshin jańa kókjıekterdi ashady, ekonomıkalyq ósýdi qamtamasyz etedi jáne mıllıondaǵan adamǵa múmkindik beredi. Sondyqtan bul baǵyttardy belsendi túrde damytyp jatyrmyz. Búgingi tańda Qazaqtan álemdegi sıfrlyq damý jaǵynan 30 memlekettiń qataryna kiredi jáne onlaın qyzmetter boıynsha 8-orynda», dep atap ótti Oljas Bektenov.
Búgingi tańda barlyq memlekettik qyzmetterdiń 90%-dan astamy Qazaqstan halqy úshin mobıldi qurylǵylardan qoljetimdi. 2029 jyldyń sońyna deıin elimizde halyq pen bıznestiń sıfrlyq resýrstarǵa teń qol jetkizýin qamtamasyz etýge múmkindik beretin tolyqqandy ekojúıe qurý josparlanyp otyr. Elimizde óz elektrondy resýrstarymyzdy qurý úshin jasandy ıntellekt salasyndaǵy ónimder ázirlenip jatyr. Ulttyq jasandy ıntellekt ortalyǵy tıimdi sheshimderdi irikteýdiń negizgi alańy bolady. Memleket basshysy ondaı ortalyq qurý týraly Qazaqstan halqyna Joldaýynda aıtty.
Qazaqstan Sıfrly jibek jolyn damytý sheńberinde kórshi eldermen birge Parsy shyǵanaǵy elderine shyǵatyn Kaspıı teńiziniń túbi boıynsha talshyqty-optıkalyq baılanys jelilerin tóseý jónindegi jobany iske asyrýda. Integrasııa jańa tehnologııalardy damytý, iri Big Tech kompanııalaryn tartý úshin derekterdi jınaý, saqtaý jáne óńdeýdiń zamanaýı ınfraqurylymyn qalyptastyrýǵa, sondaı-aq otandyq IT-sheshimderdi álemdik naryqqa shyǵarýdy qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Ony iske asyrýda Astana Hub halyqaralyq tehnoparki sheshýshi ról atqarady, onyń alańynda 1 400 rezıdent, onyń ishinde 400 sheteldik kompanııa úshin qolaıly ınvestısııalyq ahýal qamtamasyz etildi.
Úkimet basshysy Qazaqstannyń sıfrlandyrý salasyndaǵy yntymaqtastyqty keńeıtý úshin ashyq jáne osy baǵyttaǵy tájirıbesin bólisýge daıyn ekenin atap ótti.
«BUU-nyń bizdiń aımaqtaǵy Ornyqty damý maqsattaryna qol jetkizý úshin «eshkim artta qalmaýǵa tıis» qaǵıdatyn atap ótý mańyzdy. Sıfrly ınklıýzııa – bul mańyzdy element, onsyz maqsatqa jetý múmkin emes. Yntymaqtastyq, bilim almasý jáne eń jaqsy tájirıbeler arqyly ǵana biz barlyǵyna birdeı turaqty ári jarqyn bolashaqty qamtamasyz ete alamyz. Biz óz tájirıbemiz ben bilimimizdi bólisýge daıynbyz. Sondyqtan áriptesterimdi Azııa-Tynyq muhıty óńirinde turaqty damýy úshin Sıfrlyq sheshimder ortalyǵynyń Qazaqstanda ashylýyna qoldaý kórsetýge shaqyramyn. Ortalyqty qurý tıimdi óńirlik yntymaqtastyqty damytý úshin mańyzdy katalızator bolady jáne elder arasyndaǵy sıfrlyq alshaqtyqty aıtarlyqtaı qysqartýǵa ákeledi», dep atap ótti Premer-mınıstr.
О́z kezeginde BUU Bas hatshysynyń orynbasary jáne ATMEÁK-tiń atqarýshy hatshysy Armıda Salsııa Alıshahbana Qazaqstannyń sıfrlandyrý salasyndaǵy joǵary jetistikteri men áleýetin atap kórsetti.
«Sıfrlandyrý qalypty jaǵdaıǵa aınaldy. Ol bizdiń ekonomıkamyzdy ózgertedi, qundylyq qurýdyń jańa múmkindikterin ashady jáne ornyqty damýdyń negizgi mindetterin sheshýge kómektesetin qoǵamdyq qurylymdardy ózgertedi. Alaıda sıfrly transformasııa buryn-sońdy bolmaǵan kúrdeli jáne belgisiz ekonomıkalyq, ekologııalyq jáne áleýmettik táýekelderimen de baılanysty», dedi Armıda Salsııa Alıshahbana.
Konferensııa aıasynda memlekettik qyzmetterdi sıfrlandyrý salasyndaǵy Qazaqstannyń ázirlemeleri men tabysty paıdalanylǵan IT-sheshimderi usynylǵan kórme uıymdastyryldy. Elimizde 1 200 memlekettik qyzmet onlaın kórsetiledi, ekonomıkalyq belsendi halyqtyń 80%-dan astamy qamtylǵan. Konferensııa qonaqtaryna tanystyrylǵandardyń arasynda halyqty ataýly jáne belsendi memlekettik qoldaýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan «Áleýmettik ámııan» jobasy bar. Platforma memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerimen, sonyń ishinde Úkimettiń e-Gov elektrondy portalymen jáne E-Otinish ótinish berý júıesimen ıntegrasııalanǵan.
Konferensııaǵa qatysýshylar «UAT» AQ, Alaqan technologies, «DAMÝ» Aqparattyq tehnologııalar ortalyǵy» JShS, Freedom Holding Corp., Kaspi.kz, Smartestprep Ltd jastardy jeke kásiptik baǵdarlaý, qarjylyq, kólik, áleýmettik qyzmetter, saýda, bilim berý, densaýlyq saqtaý jáne basqa salalardaǵy sıfrlyq ónim jobalarymen tanysty.
