Kásiptik bilim - basym baǵyt

Bilim men ǵylym salasynyń ókili retinde, osy baǵyttaǵy bastamalarǵa toqtalýdy jón kórdik.

Birinshiden, Memleket basshysynyń 2025 jyldy Jumysshy mamandyqtary jyly dep jarııalaý bastamasy kóptiń kóńilinen shyqty. Tehnıkalyq jáne kásibı bilim berý júıesin reformalaý – mańyzdy másele. Jumysshy mamandyqtaryn dáripteý arqyly qoǵamda eńbekqor jáne naǵyz maman bolý ıdeıasyn nasıhattaýǵa mol múmkindik týatynyn sóz etken Memleket basshysy adal ári tabandy eńbegimen tabysqa jetken adamdar qashanda qurmetti, syıly bolýy kerektigine nazar aýdardy.

Ulttyq quryltaıdyń Atyraý­da ótken otyrysynda qundylyqtar qatarynda qamtylǵan eńbekqorlyq pen kásibılik sııaqty qasıetter óte joǵary baǵalanýǵa tıis ekenin, onyń ulttyń sapasyn jańa deńgeıge arttyry­rýda da aıtarlyqtaı septigi bar ekenin atap ótip, eńbek adamynyń mártebesin kóterýge mán berý kerektigin jetkizdi. Iá, jas urpaqty jastaıynan adal azamat bolýǵa beıim­dep, adal eńbektiń qadirin arttyryp, adal tabys tabýǵa tárbıe­leý – aǵa býyn ókilde­riniń paryzy. Memleket bas­shysynyń: «Kásibine adal ári jaýapkershilikpen qaraǵan adam qashanda laıyqty baǵa­syn alady. Bul túsinikti qoǵam sanasyna sińirý qajet» degen sózin de aǵa býynǵa artqan senimi dep qabyldaǵanymyz abzal.

Ekinshiden, orta bilim men mektepke deıingi bilim berý uıymdarynyń mindetterine qatysty kókeıkesti máse­le­lerge toqtalǵanda, muǵalim­der­diń biliktiligin arttyrýǵa jáne áleýmettik mártebesin kóterýge kóńil bólý kerektigi baıan­daldy. Úzdik oqý baǵdar­lamasy, zamanaýı mektepter, ozyq basqarý júıesi bolsa da, ustaz bilikti bolmasa, onyń bári beker ekenine ekpin túsire aıtqan Prezıdent pedagogıkalyq joǵary oqý oryndaryna talapty, qabiletti jastardy qabyldaýǵa basa mán berý kerektigin tapsyrdy. Reti kelgende, bilim sapasyn qamtamasyz etý boıynsha táýelsiz sarapshylar tobynyń basshysy retinde, elimizde pedagog-maman daıarlaıtyn joǵary oqý oryndaryna qoıylatyn talaptardy odan ári jetildire túsý jón bolar edi degen saraptamalyq pikirimizdi de aıta ketýdi jón kórdik.

Balalardy mektepke daıarlaý máselesine aıryqsha nazar aýdarý, mektepke deıingi tárbıe berý jáne oqytý isinde memleketpen qatar ata-analar da jaýaptylyǵyn arttyrý memlekettik máni mol máseleler qatarynda ekenin qaperde ustaýǵa úndegen Memleket basshysy bilim berý júıesin odan ári jetildirý arqyly ulttyń jańa sapasyn qalyptastyrýǵa dańǵyl jol ashylatynyn atap kórsetti.

Úshinshiden, Joldaýda joǵary bilimdi kadrlar daıarlaý máselesi kóterildi. Atap aıtsaq, sý, energetıka, qurylys jáne basqa da salalarda qatty baıqalyp otyrǵan kadr tapshylyǵyn joıý qajettigi men bolashaqta suranysqa ıe bolatyn kásipter úshin bilikti mamandar daıarlaý kerektigi týraly tapsyrmalar júkteldi.

Joǵary bilimdi ınternasıonaldandyrý boıynsha júıeli jumys júrgizilip jatqanynyna oń baǵa bergen Memleket basshysy eli­mizde ashylǵan sheteldiń belgili 23 joǵary oqý ornyna meılinshe qoldaý kórsetip, maman daıarlaýǵa beriletin memlekettik tapsyrysty bir­tindep kóbeıtken jón ekenin jáne bilim baǵdarlamasy zaman talabyna saı keletin óz oqý oryndarymyzǵa da qoldanýǵa osyndaı múmkindikter týǵyzý kerektigin tilge tıek etti. Úzdik ýnıversıtetterdiń naqty sektormen baılanysyn nyǵaıtýǵa kóńil bólý kerektigin tapsyrdy.

Tórtinshiden, elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna ǵylymnyń úlesin odan ári arttyrý maqsa­tyn­da ınnovasııalyq saıasatty elimizdiń ǵylymı-tehno­lo­gııa­lyq ba­sym­dyqtarymen úılestirý qajettigin, joǵa­ry oqý oryn­daryndaǵy qoldan­ba­ly ǵy­lymnyń áleýetin arttyrýdy jáne Qazaqstan jasandy ıntellektini keńinen qol­danatyn jáne sıfrlyq tehnologııalardy damytyp jatqan elge aınalýǵa tıis ekenin mindettep, kelesi jyly Astanada Jasandy ıntellekt ulttyq ortalyǵyn iske qosýdy tapsyrdy. Bul tapsyrmalardy oryndaýǵa atsalysý – bar­shamyzdyń paryzymyz.

Kárimbek QURMANÁLIEV,

Ulttyq quryltaı múshesi, UǴA akademıgi