Agroónerkásip kesheniniń damýy aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń jaǵdaıyna tikeleı baılanysty. Bul rette Memleket basshysy aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn jyl saıyn 8-10%-ǵa jańartyp otyrý qajettigi týraly tapsyrma bergen edi. Osyǵan oraı Jetisý oblysynyń sharýashylyqtary memleket tarapynan jasalyp otyrǵan jeńildikterdi paıdalanyp, qarjy ınstıtýttary arqyly jańa tehnıkalar satyp alyp jatyr. Solardyń biri Eskeldi aýdanyndaǵy «Dıýsenbınov A.K.» sharýa qojalyǵy «Qazaqstanda jasalǵan» baǵdarlamasy arqyly avtoparkin jańa tehnıkalarmen tolyqtyrdy.
Oblystaǵy irgeli sharýashylyq sanalatyn «Dıýsenbınov A.K.» ShQ 1998 jyldan beri agrarlyq salada jemisti eńbek etip keledi. Sharýashylyq basshysy Aıdyn Dúısenbınovtiń aıtýynsha, qosymsha «Qasymov» jáne «Demeýov» sharýa qojalyqtaryn quryp, úsh qojalyq birlesip jumys isteıdi. Olardyń 1 500 gektardaı sýarmaly jeri bar. Onyń 400 gektaryna qant qyzylshasyn, qalǵanyna masaqty-dándi jáne mal azyǵy daqyldaryn ósiredi. Qojalyqtardaǵy tehnıkanyń sany agregattardy eseptemegende 50-den asady. Degenmen olardy shetinen jańartyp otyrý qajet deıdi fermer.
«Bıyl memlekettik qoldaýdyń arqasynda «QazAgroQarjy» AQ arqyly jylyna 6 paıyzdyq ústememen elimizde qurastyrylatyn «Buhler» markaly 400 attyń kúshine teń traktordyń ekeýin satyp aldyq. Eger shetelde shyǵatyn tehnıkany alǵan bolsaq, ol bizge asa qymbatqa túsetin edi. Otandyq tehnıkany satyp alǵanymyz úshin Úkimet shyǵynymyzdyń 30 paıyzyn sýbsıdııalap otyr. Alǵashqy jarnasyn birden tólemeıtinimiz de úlken jeńildik boldy. Ony tek jeltoqsan aıynda tólep, kelesi jyldan bastap negizgi qaryzdy óteýge kirisemiz. Bul baǵdarlamanyń taǵy bir ereksheligi – kepildik suramaıdy. Sharýa qojalyqtary úshin kepilge múlik tabý qıyn. Bul baǵdarlamada satyp alynyp otyrǵan tehnıkanyń ózin kepil retinde qoıady. Qazir satyp alynǵan eki traktordyń bireýi bir aptadan beri alqapta jumysqa tartylǵan. Ekinshisiniń soqasyn rettep, kúzde jer jyrtqanǵa daıyndap otyrmyz», deıdi A.Dúısenbınov.
Budan bólek sharýashylyqtar gerbısıdke, janar-jaǵarmaıǵa, qyzylsha tuqymyna memleketten sýbsıdııa túrinde jeńildikter alyp otyr. Osyndaı qoldaýdyń, agrotehnologııalyq talaptardy saqtaýdyń arqasynda byltyr «Dıýsembınov A.K.» sharýa qojalyǵy qant qyzylshasy alqabynan ortasha shyǵymy 800 sentnerden ónim jınaǵan. Bıyl da ónimdilik osy shamada bolmaq. Úsh sharýashylyqty qosa alǵanda, munda 50 adam turaqty jumys isteıdi, al maýsymdyq kezeńde jumysshylar sany 100-ge jýyqtaıdy.
Qarjy ınstıtýtynyń ókilderi aýyl sharýashylyǵynyń tehnıkalaryn jeńildikpen satyp alýǵa múmkindik beretin birqatar baǵdarlama bar ekenin, sonyń ishinde otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaýǵa baǵyttalǵan «Qazaqstanda jasalǵan» baǵdarlamasy paıdaly ekenin aıtty. Bul – elimizde jasalǵan nemese jınaqtalǵan aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyna lızıng berýdi qarjylandyrýdy kózdeıtin baǵdarlama.
«Oblysta fılıal ashylǵaly sharýalar 6 myńǵa jýyq jańa tehnıkamen qamtyldy. Búginde myńǵa jýyq qojalyq bizben birlese jumys atqarady. Bıyl aýyl sharýashylyǵyn qoldaý maqsatynda aımaqqa 6,5 mlrd teńge qarjy bólinip edi. Degenmen birinshi jartyjyldyqta 7,5 mlrd teńge qarjy ıgerilip, jospar artyǵymen oryndaldy. Qosymsha 1,2 mlrd teńgege suranys jiberdik», deıdi «Qazagroqarjy» AQ Jetisý oblysy boıynsha fılıalynyń dırektory Talǵat Mamyrbaev.
Jalpy, aýyl sharýashylyǵy tehnıkalarynyń sany 22 500-den asady. О́tken 8 aıdyń ishinde óńirdegi aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshileri jalpy quny 9,1 mlrd teńge bolatyn 664 birlik jańa tehnıkany «QazAgroQarjy» jáne «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ-lary arqyly, sondaı-aq óz qarajattaryna satyp alǵan. Qazir qarataldyq sharýalar sonyń qyzyǵyn kórip otyr. Atalǵan aýdanda qyzylshaǵa arnalǵan 3, kúrish ósirý baǵytynda 1 servıstik daıyndaý ortalyǵy bolǵan. Bıyl «Jetisý» ÁKK arqyly taǵy bir ortalyq ashylyp, qant qyzylshasy baǵytynda 10 tehnıka, ıaǵnı 4 kombaın, 4 sepkish, 2 japyraq basqysh tehnıka satyp alyndy.
Aýdanda bıyl aýyl sharýashylyǵy daqyldary 22,1 myń gektarǵa egilse, sonyń 1 200 gektary – kúrish, 1 461 gektary – qant qyzylshasy. Bul oraıda egistikti sýarý júıelerin jańǵyrtý qolǵa alynyp, búgingi kúni 112 shaqyrym arna tolyǵymen tazartylǵan. 81 shaqyrym sýarý júıeleriniń 20 shaqyrymy aýystyryldy. Bul joba tolyq iske asqanda jańadan 1 300 gektar iske qosylyp, 5 500 gektar egistik jerdi sýarý jaqsarady.
«Aýdandaǵy 74 ishki sharýashylyq arnalardy mehanıkalyq tazartýǵa 168 mln teńge bólinip, jumys júrgizilip jatyr. Bul jumys osy jyldyń sońyna deıin tolyǵymen aıaqtalady. Sol sııaqty aýdanda 400 gektar jerge sý únemdeý tehnologııasyn qoldanýdyń 2 jobasy iske asyrylady», dedi oblys basshysy Beıbit Isabaev.
Jalpy, aýyl sharýashylyǵy sýbektilerine memleket tarapynan qoldaý turaqty kórsetilip keledi. Bul rette oblys kóleminde aýyl sharýashylyǵyn qoldaýǵa 34,9 mlrd teńge bólingen, sonyń 23,2 mlrd teńgesi – sýbsıdııa. Qazir sharýalar ónimderin jınap jatyr.
Jetisý oblysy
