Saltanatty jıynda qala ákimi Ǵ.Syzdyqbekov, Túrkistan qalasyndaǵy Túrkııanyń bas konsýly I.Pak, AQSh-tyń Qazaqstandaǵy bas konsýly M.Erkın, SSI kompanııasynyń Ortalyq Azııa men Kavkazdaǵy aýmaqtyq dırektory E.Gıýzel sóz sóılep, quttyqtaý tilekterin arnady. Keıin qonaqtar dástúr boıynsha kásiporynnyń qyzyl lentasyn qıyp, óndiristi iske qosýdyń batyrma túımesin basty.
«Álemge áıgili sýsynnyń Shymkentte shyǵaryla bastaýy shynynda qala úshin tarıhı oqıǵa. Jańa kásiporyn tek megapolıstiń emes, elimizdiń ekonomıkasy úshin de oń áserin tıgizedi. Bul iri jobanyń ınvestısııalyq quny – 27 mlrd teńge. 150-den astam jańa jumys orny ashylady. Iri kásiporynnyń paıdasy bıýdjettik salyq tabysynyń ósýine de yqpal etedi. Elimiz boıynsha Úkimettiń qoldaýymen qanshama kásiporyn ashylyp jatyr. Sonyń ishinde ınvestorlar kómegimen Shymkentte búgin jańa óndiris ornynyń óndiristik jelileri iske qosyldy. Qala ákimdigi sheteldik jáne jergilikti ınvestorlarǵa meılinshe qolaıly jaǵdaı jasap keledi. О́tken jyldyń qorytyndysy boıynsha megapolıstiń ekonomıkasyna 600 mlrd teńgeden astam ınvestısııa tartyldy. Al olardyń óndirgen ónimi bir trıllıon teńgeden asyp ketti. Osynyń bári qarqyndy eńbektiń jemisi dep bilemin», dedi shahar basshysy.
Túrkistan qalasyndaǵy Túrkııanyń bas konsýly I.Pak eki baýyrlas eldi tek ekonomıkalyq qana emes, sondaı-aq rýhanı baılanystar da jaqyndastyratynyn atap ótti. Sondyqtan Qazaqstan – Anadoly eli úshin qashan da mańyzdy áriptestiń biri. Búgingi tańda túrik ınvestorlary dári-dármek óndirisinde, azyq-túlik, qonaqúılerdi basqarý isi, qurylys, basqa da salalarda jemisti eńbek etip keledi. Jýyrda túrik kásipkerleriniń qatysýymen megapolıste iri agrojoba qolǵa alynsa, búgin taǵy bir tamaq óndirisi boıynsha úlken jobaǵa qoldaý kórsetildi.
Odan bólek, AQSh-tyń Qazaqstandaǵy bas konsýly M.Erkınniń aıtýynsha, álemdik brend koka-kola sýsynynyń elimizde óndirile bastaǵanyna bıyl 30 jyl toldy. Osy jyldar aralyǵynda el ekonomıkasyna 100 mlrd teńgeden astam ınvestısııa quıyldy. Qosymsha myńdaǵan jańa jumys orny quryldy. AQSh-tyń bas konsýly elimiz ben Amerıkanyń isker azamattarymen kezdesip, pikirlesip turatynyn málimdedi.
SSI kompanııasynyń atqarýshy dırektory E.Gıýzel Shymkenttegi jańa kásiporyn koka-kola óndiretin elimizdegi úshinshi zaýyt ekenin atap ótti. Ol osynaý mańyzdy jobany iske asyrýǵa qoldaý bildirgen el Úkimetine, qala ákimdigine alǵys bildirdi. Sonymen birge AQSh pen Túrkııanyń Qazaqstanmen aradaǵy jyly dıplomatııalyq qarym-qatynasynyń nátıjesinde osyndaı iri jobalar iske asyrylyp jatqanyn jetkizdi. SSI kompanııasy Almaty oblysynda, Astanada koka-kola sýsynyn óndiretin zaýyt salǵan. Keıingi on jylda olardan respýblıkanyń bıýdjetine túsken salyq kirisi 260 mıllıard teńgege jýyqtady. Elimizdiń ishki jalpy óniminiń jarty trıllıon teńgege jýyq qarjysyn SSI-diń ekojúıege qosqan úlesi quraıdy. Al koka-kola shyǵaratyn zaýyttardaǵy jumysshylar sany on myń adamnan asyp jyǵylady. Jańa kásiporynmen birge elimizge zamanaýı tehnologııa keldi.
Coca-cola Icecek kompanııasynyń Ortalyq Azııadaǵy úkimetaralyq baılanys pen kommýnıkasııa boıynsha dırektory Álıma Isembaevanyń aıtýynsha, SSI keleshekte ınvestısııa kólemin ulǵaıtyp, Shymkenttegi kásiporyn múmkindigin keńeıtýdi josparlap otyr. Kásiporyndaǵy 150-den astam eńbekkerdiń bári de jergilikti turǵyndar. Kompanııa olardy ınjenerlik pen basqarý, sondaı-aq basqa da mamandyqtar boıynsha oqytyp daıarlady. Kásiporyn bir jylda 283 mıllıon lıtr alkogolsiz sýsyn shyǵarýǵa qaýqarly. О́ndiristik jelide koka-kola men fıýs shaı, taza aýyzsý óndiriledi. Kompanııa jergilikti naryqty baǵamdap kóredi. Eger suranys týyndap jatsa, joǵaryda aıtqanymyzdaı, kásiporyn óndiristik qýatty arttyrýǵa daıyn. SSI ókili málimdegendeı, megapolıstiń alkogolsiz sýsyndar ónimimen elimizdiń ońtústik óńiri tolyq qamtamasyz etiledi. Jylyna SSI-diń eki zaýytynda 1 mıllıard lıtr koka-kola, fıýs shaı, pıko shyryndary óndiriledi. Sonyń ózi tutynýshylarǵa jetpeı qalyp jatyr eken. Naryq suranysyn qanaǵattandyrý úshin megapolısten úshinshi zaýytty ashýǵa sheshim qabyldanypty. Onyń ústine Almaty oblysynan ońtústik óńirine sýsyndar tasymaldaýda jol qıyndyǵy da bar. Statıstıka boıynsha koka-kola óndirisinen elimiz Ortalyq Azııada birinshi oryn alady eken. Sonymen birge sýsyndar jergilikti jerde óndirilgendikten, onyń baǵasy da arzan bolýy múmkin. Eń bastysy naryqta bul ónimderden tapshylyq týyndamaıdy. Koka-kola búkil álemge taraǵan AQSh-tyń brendi bolǵanymen, ony dúnıejúzinde óndirý, tehnologııasyn iske asyrý, qarjy quıýmen túriktiń SSI kompanııasy aınalysady. Túrik ınvestısııasynyń róli de osynda. Osy rette ınvestısııalyq jobanyń el ekonomıkasyna berer paıdasy – jańa jumys oryndarynyń ashylýy, jańa tehnologııanyń kelýi, bıýdjettik salyq túsimderiniń artýy men naryqty tıisti ónimdermen qamtamasyz etý.
AQSh-tyń elimizdegi bas konsýly M.Erkın ótken jyly eki memlekettiń arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq baılanystardyń tabysy 3,4 mıllıard dollardy quraǵanyn jetkizdi. Keıingi jyldary AQSh ınvestısııasy 35%-ǵa artqan. Ol Amerıka men Qazaqstan arasynda saýda salasy boıynsha arnaıy komıssııa jumys isteıtinin de málimdedi. Onyń maqsaty – iskerlik qarym-qatynastar kókjıegin keńeıte berý. SSI kompanııasy ashqan koka-kola zaýyty osy iskerlik áriptestik aıasynda týǵan jańa joba. Bas konsýl AQSh árdaıym elimizdi senimdi áriptesteriniń biri retinde qaraıtynyn atap ótti.
Aıta ketý kerek, koka-kola zaýytynyń qurylysy byltyr bastalǵan. Kásiporyn ornalasqan aýmaq saýda-logıstıkalyq ortalyǵy dep atalady. 136 gektar aýmaqty quraıdy. Qazirgi tańda bul óndiris aımaǵyn damytýdyń ekinshi kezeńi bastaldy. Alkogolsiz sýsyndar shyǵaratyn jańa kásiporyn osy ekinshi kezeń josparynyń alǵashqy bastamasy.
«Shymkentte iri ınvestısııalyq jobanyń ashylýy tegin emes. О́ıtkeni shaharda ınjenerlik-ınfraqurylym jaqsy damyǵan, halyq sany kóp, ónimdi ótkizetin úlken naryq ta bar. Onyń ústine megapolıs Batys Eýropa – Batys Qytaı halyqaralyq kólik dáliziniń boıynda ornalasyp, saýda-logıstıkalyq habtyń rólin oınaıdy. Osynyń barlyǵy túptep kelgende Shymkentti ınvestısııaǵa qolaıly óńirge aınaldyryp otyr. Jańa kásiporyn basqa óndiristerdi alǵa súıreýge áser beretin kúshke ıe. Máselen, qalada qaǵaz kartondar, shyny bótelkeler shyǵaratyn óndiris oryndary bar. Sýsyndar shıkizatyna qajetti ónimderdi osy kásiporyndardan alsaq bolady. Búgingi tańda olarmen tıisti kelisimder jasalyp jatyr. Jospar boıynsha saýda-logıstıkalyq ortalyǵynda jańa kásiporyndar paıda bolady. Ol úshin jergilikti atqarýshy bılik bar kúshin salady», dedi qala ákiminiń orynbasary Aıdyn Kárimov.
CCI kompanııasynyń salǵan ınvestısııasynyń nátıjesinde, 2030 jylǵa deıingi turaqty damý mindettemesinde kózdelgendeı, elimizdiń jalpy áleýmettik-ekonomıkalyq ósimine zor yqpal etpek. Sonymen birge kásiporyn qorshaǵan ortaǵa taraıtyn zııandy qaldyqtardy aıtarlyqtaı azaıtatyn ozyq tehnologııalardy qoldanysqa endiretin bolady. О́ndiris orny jergilikti halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan arnaıy baǵdarlamalardy da iske asyrýǵa daıyn. Elimizdegi sheteldik ınvestorlardyń kóshbasshysy sanalatyn SSI kompanııasy búgingi tańda elimizde 13 myńnan astam tikeleı jáne janama jumys oryndaryn quryp otyr. Elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna qosqan osynaý zor úlesi úshin SSI birneshe júldeli syılyqpen marapattalǵanyn atap ótken jón. Ol: «Úzdik salyq tóleýshi», prezıdenttik «Paryz», «KGIR», sondaı-aq memlekettik-áleýmettik jaýapkershilik qyzmeti úshin beriletin syılyqtar.
ShYMKENT
