1984 jylǵy qubyr
20 qyrkúıekke deıin Almaty qalasynyń barlyq aýdanynda jóndeýden keıin jylý jelileri gıdravlıkalyq synaqtan ótkiziledi. Osy iske jaýapty mekemeler kúndelikti tańǵy saǵat 4-ten 7-ge deıin magıstraldyq jáne taratý qubyrlary tekseriletin kezde, megapolıs turǵyndary men qonaqtaryna asa saq bolyp, qaýipsizdik erejelerin saqtaýǵa shaqyryp otyr. Qaýipsizdik sharalary qatań saqtalǵanymen, tótenshe jaǵdaılardyń yqtımaldyǵyn joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy, máselen sýdyń syrtqa atqylap, jol jabyndylary jartylaı opyrylýy sııaqty oqys oqıǵalar bar.
Almatyda Baıqadamov pen Gagarın kósheleriniń qıylysynda 1984 jyldan beri paıdalanylyp kele jatqan qubyr aýystyryldy. Atalǵan ýchaskeniń uzyndyǵy 1 220 metrge jetedi. Bul qubyr 97 kóppáterli turǵyn úıdi, 12 jekemenshik úıdi, 4 balabaqshany, 2 densaýlyq saqtaý nysanyn jáne 27 ózge de nysandy jylýmen jáne ystyq sýmen qamtamasyz etedi. Eń bastysy, qubyrlardy aýystyrý barysynda turǵyndar ystyq sýdan qol úzgen joq.
Jańa salynǵan qubyr
Jaqynda Almaty qalasynyń ákimi Erbolat Dosaev Bostandyq aýdanynyń turǵyndarymen kezdesken kezde ınjenerlik ınfraqurylymdy jańǵyrtý barysyn baıandaǵan edi. Bıyl shilde aıynda tek bir ǵana Bostandyq aýdanynda Jarokov, Naýaı, Tımırıazev, Sátbaev, Markov kósheleri men «Almagúl» shaǵyn aýdanynda 6,3 shaqyrym sý qubyryn jańǵyrtý jumystary aıaqtaldy. Bul aýdannyń 80 myńǵa jýyq turǵynyn sapaly aýyzsýmen qamtamasyz etýge jol ashady. Oǵan qosa bıyl qazan aıynda osy aýdanǵa qarasty Jandosov, Buqar jyraý, Tımırıazev kósheleri men «Orbıta-2» shaǵyn aýdanynda taǵy 1 shaqyrym sý jáne káriz jelileriniń jańǵyrtý jumystary aıaqtalýǵa tıis.
Aldaǵy 2025 jyldyń II toqsanynda Ermensaı shaǵyn aýdanyn turaqty sýmen qamtamasyz etýge jańa sý qoımasynyń qurylysy josparlanyp otyr. Sondaı-aq sol kezeńde Nurlytaý shaǵyn aýdanynda 62 shaqyrym sý jáne 34 shaqyrym káriz jelilerin salý bastalady. Bul jobalar Bostandyq aýdanynyń ońtústik bóligindegi 25 myńnan astam turǵyndy sapaly aýyzsýmen qamtamasyz etedi. Sonymen qatar jylytý maýsymy bastalǵanǵa deıin Qojanov, Serkebaev, Esqaraev, Baıqadamov, Jandosov, Manas, Baızaqov kóshelerinde jáne ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ aýmaǵynda 5,3 shaqyrym jylý jelilerin qaıta jańartý aıaqtalmaq.
Qubyrlarǵa qatysty kezekti ilkimdi sharýa – Túrkebaev kóshesinde 30 jyl boıy paıdalanylǵan magıstraldyq jelilerdi qaıta jańartý aıaqtalyp keledi. Oǵan qosa bıyl Almaly aýdanyndaǵy 10 kóshede ınjenerlik jelilerdi qaıta jańartý aıaqtaldy.
Jyl basynan beri aýdannyń 10 kóshesinde 3,5 shaqyrym sýmen jabdyqtaý jáne sý burý jelileri jańartyldy. Bıyl qarashaǵa deıin uzyndyǵy 5,3 shaqyrym bolatyn taǵy 11 kóshede jumysty aıaqtaý josparlanǵan. Joba aýdannyń 770 úıi men 4,5 myń turǵynyn qamtıdy.
Qala basshysynyń qadaǵalaýymen bıyl tamyz aıynda Tóle bı kóshesi, 280 mekenjaıy boıynsha sorǵy beketin qaıta jańartý bastalǵanyn aıta ketken jón. Bul jumys osy jyldyń qazan aıynda bitedi dep josparlanyp otyr, sonyń nátıjesinde 1,5 myń abonent sapaly sýmen qamtamasyz etiledi.
Aýdannyń 2,6 myń turǵynyn jylýmen sapaly qamtamasyz etý úshin Túrkebaev kóshesinde 30 jyldan astam paıdalanylǵan magıstraldyq jelilerdi qaıta jańartý jumystary qolǵa alyndy. Jumys jylytý maýsymy bastalǵanǵa deıin aıaqtalady.
Sonymen bıyl Almatyda jalpy uzyndyǵy 20 shaqyrym bolatyn 23 nysandy qaıta jańartý kózdelgen, bul jyl saıynǵy kórsetkishten eki ese kóp. Bul jylý shyǵynyn, sondaı-aq jelilerdiń tozýyn shamamen 1,8% tómendetýge múmkindik beredi. Qazirgi tańda Almatyda jylýmen jabdyqtaý jelileri 57,9%-y tozǵany belgili bolyp otyr.
ALMATY
