Halyqaralyq konferensııa «Nevrologııalyq aýrýlardy dıagnostıkalaýdaǵy, emdeýdegi, ońaltýdaǵy mýltıdıssıplınarlyq tásil» taqyrybynda uıymdastyryldy. Oǵan Densaýlyq saqtaý, Oqý-aǵartý, Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý mınıstrlikteriniń ókilderi, Parlament Senaty men Májilisiniń depýtattary, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń, joǵary oqý oryndary men qoǵamdyq birlestikterdiń ókilderi qatysty. Qonaqtar arasynda nevropatologter, reabılıtologter, áleýmettik qyzmetkerler, pedagogter men psıhologter boldy. Taqyryptyq sessııalarda Fransııa, Italııa, Aýstralııa, Qytaı, Túrkııa, Úndistan, Reseı, Qyrǵyz Respýblıkasy, basqa da elderdiń ǵalymdary baıandama oqydy.
Konferensııanyń ashylý saltanatynda Balalardy ońaltý ulttyq ortalyǵynyń basshysy Ajar Ǵınııat nevrologııalyq aýrýlardy emdeýge, erekshe qabiletti balalardy beıimdeýge kúsh salyp júrgen tájirıbeli dárigerlerge alǵys aıtyp, konferensııanyń ónimdi, mazmundy ótýine tilektestik bildirdi.
«Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń deregine sáıkes jyl saıyn nevrologııalyq aýrýlardan 9 mln adam baqılyq bolady eken. Álemde 5 jasqa tolmaǵan 50 mıllıonnan astam bala nevrologııa áserinen múgedektikpen alysady. Árıne, nevrologııalyq aýrýlardyń kóbiniń aldyn alýǵa múmkindik bar. Sol turǵyda búgingi konferensııa nevrologııadaǵy profılaktıka, dıagnostıka, ońaltý is-sharalary, ǵylymı zertteý jumystarynyń nátıjelerin, salaǵa jańa tehnologııalar engizý jaıyn, basqa da jańashyl ádis-tásilderdi talqylaýǵa negiz bolady. Medısınalyq ońaltý kúnderi aıasynda saladaǵy ózge de ózekti máseleler Jambyl oblysynyń Merki aýdanynda ótetin «Shıpajaı–2024» IX halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq forýmynda talqylanady. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi medısına salasyn jańartý baǵytynda aýqymdy jumysty qolǵa alyp otyr. Sonyń aıasynda nevrologııalyq aýrýǵa shaldyqqan naýqastardy emdeýge kóp kóńil bólinedi», dedi A.Ǵınııat.
Plenarlyq sessııada Oqý-aǵartý birinshi vıse-mınıstri Natalıa Jumadildaeva nevrologııalyq aýrýǵa shaldyqqan balalardy erte anyqtaýǵa pedagogterdiń aralasýy mańyzdy ekenin aıtty.
«Búginde sapaly skrınıng arqyly dıagnozdy meılinshe erte qoıý ózekti bolyp otyr. Bilim júıesinde 4 mıllıonǵa jýyq bala oqıdy. 7 myńǵa jýyq baladan aýytqýshylyq baıqalǵan. Bala balabaqshaǵa, mektepke bararda jan-jaqty tekserýden ótken soń dıagnoz qoıylyp jatady. Sondyqtan búginde Densaýlyq saqtaý salasy men bilim júıesiniń aldynda mektepke deıingi uıymdardaǵy muǵalimderge, bastaýysh synyp muǵalimderine dıagnostıkanyń alǵashqy mashyqtaryn úıretý mindeti tur. Mektepke deıingi uıymdarǵa balalar 2 jastan barady. Ol kezde balanyń damýy kesheýildegen bolsa, qandaı da bir aýytqý baıqalsa, sóıleýinde kemshilik bolsa, basqa da erekshelik baıqalsa, anyqtaý qıyn. Sondyqtan da osy baǵytta oqytýdy pysyqtaýymyz kerek», dedi N.Jumadildaeva.
Parlament Senatynyń depýtaty Lázzat Qaltaeva erekshe balalardy emdeýden bólek, erte jastan qoǵamǵa beıimdeýdi umytpaý keregin eske saldy.
«Parlament Senatynda erekshe balalardyń kóbeıýine baılanysty olardy ońaltýǵa qatysty máselelerdi jıi qozǵap júrmiz. Biz erekshe qabiletti balalardy barynsha emdep-jazýǵa ǵana kóńil bólýmen shektelmeýimiz kerek. Olardyń mektepte, joǵary oqý ornynda bilim alýyna jaǵdaı jasaý qajet. Ońaltýǵa qatysty saýal kóp. Ońaltýdan ótken, onyń qyr-syryn biletin azamat retinde aıtarym, birinshi kezekte onyń naqty maqsaty bolýy qajet. Kóptegen ata-ana balasyn ońaltý arqyly tolyqqandy saýyqtyrýdy suraıdy. Biraq, shynyn aıtqanda, bul sharýa óte qıyn, kúrdeli. Búginde múgedektigi bar adamdar qoǵamnyń bir bóligi retinde qalyptasyp keledi. Konferensııada qoǵamdaǵy erekshe qabiletti azamattarǵa qamqorlyq jasaýǵa qatysty tolymdy, ózekti oı-pikir, usynys kóp aıtyldy, nátıjesi bolady dep senemiz», dedi L.Qaltaeva.
Búginde Balalardy ońaltý ulttyq ortalyǵy jyl saıyn 14 ońaltý kýrsyna 4 200 bala qabyldaıdy. Aı saıyn 300-den astam balaǵa medısınalyq ońaltý kómegin kórsetedi. Orta eseppen ár bala 16 qyzmet túrin alady. Ortalyqta nevropotologter, fýnksıonaldy medısınalyq ońaltý mamandary, psıhologter, logopedter, massaj terapevteri, jattyǵý terapııasy, fızoterapııa nusqaýshylary jumys isteıdi. Osynsha mamanǵa suranystyń jyl sanap artyp otyrǵany nevrologııalyq aýrýǵa shaldyqqan balalardyń kóbeıip bara jatqanyn bildirse kerek.
Konferensııada nevrologııalyq aýrýlary bar pasıentterdi ońaltý, aýrýyn erte anyqtaý, ınnovasııalyq emdeýge, ońaltýǵa qatysty keshendi tásilder usynyldy. Qabyldanǵan qarar eldegi saýyqtyrý qyzmetin odan ári damytýǵa negiz bolady. Keleli keńes barysynda úzdik nevropatolog, reabılıtolog, mesenattar, qaıyrymdylyq kómek kórsetetin uıymdardyń ókilderi «Altyn shıpager» ulttyq medısınalyq syılyǵymen marapattaldy.
