1954 jyly Tóleý Kóbdikuly Balqash qalasynda turatyn qyzy Shárbáttiń úıine qonaqqa barady. Sol kezde sýyrypsalma aqyn bolyp kópke tanylǵan sóz ıesine Alash arysy Álıhan Bókeıhannyń inisi, tektiniń tuıaǵy Smahan tóre arnaıy kelip sálem beredi. Sibirge jer aýdarylyp, qýǵyn kórgen Smahan Bókeıhanov 1953 jyly Stalın ólgen soń elge qaıtyp, Balqash óńirinen meken-turaq tabady. Onyń Balqash qalasyndaǵy Jumysshylar poselkesindegi 14-úıde turǵany týraly derekti Shyǵys Túrkistan Respýblıkasy tarıhyndaǵy eleýli tulǵa, ǵalym, jýrnalıst Balqash Bafınniń shyǵarmalar jınaǵynan kezdestirýge bolady.
Smahan Bókeıhanov Tóleý aqynmen sher tarqatyp, uzyn-sonar áńgime-dúken qurady. Halyq aqynynyń qaıtýǵa aınalǵan sátinde tóre aqynǵa «taıaǵymyzdy almastyraıyq» dep, inilik izetpen Tóleý Kóbdikulyna óziniń baldaǵyn usynǵan eken. Eki tarıhı tulǵanyń arasyn jalǵaǵan, syılastyq kýágeri bolǵan bul jádiger búginde Murat Tóleýuly urpaqtarynda saqtalǵan.
«Atamyzdyń Smahan tóremen baılanysy týraly ákemizdiń óz aýzynan kóp estidim. Ol kisi Tóleý Kóbdikulyn izdep Topchıhaǵa eki ret barypty. 1955 jyly Shar qalasynan kelip, basyna baryp quran oqyǵany týraly joǵaryda toqtalyp ótken Murat Tóleýulynyń esteliginde aıtylady», deıdi Tóleý Kóbdikulynyń nemeresi Shynar Muratqyzy.
Bekzattyq belgisindeı bolǵan bir emes, eki birdeı tarıhı tulǵaǵa qatysty tarıhı jádiger ótken men búgindi jalǵap, ǵylymı-tanymdyq kórmelerden oryn alyp keledi.
Abaı oblysy
